لە دیدگایەکی مرۆڤدۆستی و ئازادیخوازانەوە، بەرنامەی ١٠ خاڵی مریەم ڕەجەوی تەنها "بەرگێکی جوانە" بۆ شاردنەوەی ناوەڕۆکێکی دەسەڵاتخواز. لێرەدا هەندێ خاڵی بە کورتی هەڵدەسەنگێنم:
١. جیاکردنەوەی ئایین لە دەوڵەت:
بەرنامەکە دەڵێت ئایین لە دەوڵەت جیا دەکەینەوە، بەڵام ڕێکخراوی موجاهیدینی خەلق خۆی لەسەر بنەمای ئایین دروست بووە. ئەمە وەک ئەوە وایە تەنها ماسکێکی تر لەسەر هەمان دەموچاو دابنێیت؛ ناتوانی بە بیرکردنەوە و ئامرازێکی ئایینی، کۆتایی بە دەسەڵاتی ئایینی بهێنیت. بۆ ئەوەی کۆمەڵگا بەڕاستی ئازاد بێت، دەبێت سیستەمەکە بەتەواوی لە هەر جۆرە دەستێوەردانێکی ئایینی پاک بکرێتەوە، نەک تەنها ناوەکەی بگۆڕدرێت.
٢. مافی کورد و تەڵەی "ئۆتۆنۆمی":
سەبارەت بە کوردستان، بەرنامەی مریەم ڕەجەوی بە بەستنەوەی ئۆتۆنۆمی بە مەرجی "یەکپارچەیی خاکی ئێران"، ئازادیی کورد دەخاتە ناو قاڵبێکی سنووردارەوە؛ چونکە مافی ڕاستەقینە ئەوەیە کە خەڵکی کوردستان خۆیان لە ڕیفراندۆمێکی ئازاددا بڕیار لە چارەنووسی خۆیان بدەن، نەک ئەوەی دەسەڵاتێکی ناوەندی لە تارانەوە "سنووری ئازادییەکەیان" بۆ بکێشێ. ئەم مەرجە پێشوەختەیە دەسەلمێنێت کە ئەم ڕێکخراوە وەک هێزێکی ناسیۆنالیستی ئێرانی، تەنها دەیەوێت بە بەرگێکی نوێوە درێژە بە باڵادەستیی ناوەند بدات و لە جیاتی ڕزگاریی ڕاستەقینە، دووبارە بەپێی ویستی خۆی بەسەر کوردستاندا زاڵ بێتەوە.
٣. ژن و یەکسانی:
هەرچەندە بەرنامەکە باس لە یەکسانی ژن و پیاو دەکات، بەڵام لە ڕاستیدا لە ناوخۆی ئەم ڕێکخراوەدا ژنان ئازادییەکی تەواویان نییە و دەبێت پۆشاکی دیاریکراو بپۆشن و ژیانی تایبەتیان لەژێر چاودێریدایە؛ بۆیە لە دیدگایەکی ئازادیخوازانەوە، ئەستەمە متمانە بە هێزێک بکرێت کە نەیتوانیبێت لە ناوخۆی خۆیدا ئازادی بۆ ژنان دابین بکات، کەچی بەڵێنی ئازادی بە هەموو ژنانی وڵات بدات، چونکە ناتوانرێت باوەڕ بەوە بکرێت کە ئەوان ببنە پارێزەری مافی ژنان کاتێک لە ناوخۆی خۆیاندا مۆدێلێکی وا داخراو و بێ ئازادی پەیڕەو دەکەن.
٤. ئابووری و چەوسانەوەی کرێکار:
بەرنامەکەی مریەم ڕەجەوی باس لە "ئابووری بازاڕ" دەکات. لە دیدگایەکی ئازادیخواز و مرۆڤدۆستانەوە، ئەمە واتە بەردەوامبوونی هەمان سیستەمی سەرمایەداری کە تێیدا دەوڵەمەند دەوڵەمەندتر دەبێت و هەژار هەژارتر. ئەم بەرنامەیە هیچ پلانێکی ڕادیکاڵی بۆ نەهێشتنی جیاوازی چینایەتی و دابینکردنی ژیانێکی شایستە بۆ کرێکاران و زەحمەتکێشان تێدا نییە.
٥. دیموکراسی و ئازادی سیاسی:
ئەم ڕێکخراوە لەسەر بنەمای "گوێڕایەڵی ڕەها" بۆ ڕێبەر دروست بووە (سیستەمێکی فەرماندەیی و سەربازی). زۆر قورسە متمانە بە ڕێکخراوێک بکرێت کە لە ناوخۆیدا ڕێگەی بە هیچ ڕەخنە و دەنگێکی جیاواز نەداوە، کەچی بڵێت لە داهاتوودا ئازادی بۆ پارتە سیاسییەکان دابین دەکەم.
ئایا دەکرێ متمانەیان پێ بکرێت؟
نەخێر؛ چونکە:
ئەوان وەک "بەدیلێکی مرۆیی" نابینرێن، بەڵکو تەنها وەک "کێبڕکێکارێکی دەسەڵات" دەبینرێن.
پشت بەستنیان بە هێزە دەرەکییەکان (ئەمریکا و وڵاتانی تر) نیشانەی ئەوەیە کە دواتر دەبێت جێبەجێکاری ئەجێندای ئەوان بن، نەک ویستی خەڵک.
مێژووی ئەم ڕێکخراوە و تێوەگلانیان لە چەندین شەڕ و ململانێی گوماناوی، وای کردووە خەڵکێکی زۆر بە گومانەوە سەیری هەر بەڵێنێکیان بکەن.
کورتەی مەبەست: ئەم بەرنامەیە زیاتر بۆ "ڕازاندنەوەی وێنەی ڕێکخراوەکە"یە لە دەرەوە، نەک بۆ گۆڕانکارییەکی ڕاستەقینە کە تێیدا خوێندکار، کرێکار، ژن و نەتەوە ستەملێکراوەکان (وەک کورد) بگەنە ئازادیی تەواو.