مەزهەر محەمەد ساڵح، ڕاوێژکاری دارایی عەلی زەیدی، لە لێدوانێکی تایبەتدا تیشکی خستە سەر سروشتی ئەو پارانەی کە لە گەندەڵکاران وەرگیراونەتەوە و ڕایگەیاند؛ هەرچەندە ئەم پارانە بڕی زۆر و داهاتی گرنگن، بەڵام لە ڕووی زانستی داراییەوە وەک "داهاتی بەردەوام" ئەژمار ناکرێن، بۆیە ناتوانرێت لە کاتی ئامادەکردنی بودجەی گشتیی وڵاتدا وەک بنەمایەکی جێگیر پشتیان پێ ببەسترێت.
ئاوێنە: مەزهەر محەمەد ساڵح ڕوونیکردەوە کە ئەم جۆرە داهاتانە لە خانەی "داهاتە دووبارەنەبووەکان"دا پۆلێن دەکرێن، بەو پێیەی ناتوانرێت بە شێوەیەکی هەمیشەیی و مەرجدار لە پلاندانانی دارایی درێژخایەندا حیسابیان بۆ بکرێت، بەڵام لە هەمان کاتدا وەک سەرچاوەیەکی دارایی گرنگ و کاتی لە پرۆسەی هاوسەنگی ئابووریدا سەیر دەکرێن.
🔹ئەم پارانە لە چیدا خەرج دەکرێن؟
سەبارەت بە شێوازی بەکارهێنان و ئاراستەکردنی ئەو سامانە گەڕاوانە، ڕاوێژکاری دارایی عەلی زەیدی ئاماژەی بە سێ سێکتەری سەرەکی کرد:
- پڕکردنەوەی کورتهێنان: بەکارهێنانیان بۆ کەمکردنەوەی ئەو بۆشاییە داراییەی لە چوارچێوەی بودجەدا دروست دەبێت.
- بودجەی پڕۆژە تایبەتەکان: تەرخانکردنیان بۆ ئەو پرۆژانەی کە ڕاستەوخۆ دەستکاری ژیان و گوزەرانی ڕۆژانەی هاووڵاتیان دەکەن و کوالێتی خزمەتگوزارییەکان باشتر دەکەن.
- بەهێزکردنی یەدەگ: بەکارهێنانی ئەو پارانە بۆ پاڵپشتیکردنی یەدەگی دارایی فەرمی دەوڵەت.
مەزهەر محەمەد ساڵح جەختیشی کردەوە کە بنیاتنانی بودجەی ساڵانەی وڵات پێویستی بە سیاسەتێکی دارایی درێژخایەن و جێگیر هەیە کە بەستراوەتەوە بە ئاست و تواناکانی ڕاستەقینەی گەنجینە، نەک داهاتی کاتی و ناڕێک.
🔹 ڕەهەندە ئابووری و نێودەوڵەتییەکانی پرۆسەکە
لە لایەکەی دیکەوە، ڕاوێژکاری عەلی زەیدی بایەخی ستراتیژیی وەرگرتنەوەی ئەو پارانەی لە چەند خاڵێکدا کورتکردەوە، کە گرنگترینیان بریتین لە:
- کەمکردنەوەی دیاردەی بەهەدەردانی سامانی گشتی لە دامەزراوەکاندا.
- پێشکەشکردنی پاڵپشتییەکی دارایی خێرا و کاریگەر بۆ گەنجینەی دەوڵەت.
- بەرزکردنەوە و بەهێزکردنی متمانەی هاووڵاتیان، وەبەرهێنەرانی ناوخۆیی، و کۆمەڵگەی دارایی نێودەوڵەتی بە سیستەمی ئابووری و چاکسازییەکانی عێراق.
شیکەرەوانی دارایی پێیان وایە ئەم هەنگاوانەی حکومەتی عێراق لە چوارچێوەی پلانێکی گشتگیردا دێن کە ئامانج لێی کەمکردنەوەی کورتهێنانی دارایی و هەمەچەشنکردنی سەرچاوەکانی داهاتە، بەجۆرێک کە وڵات لە ژێر ڕەحمەتی پشتبەستنی ڕەها بە فرۆشی نەوت دەربهێنرێت، هاوتەریب لەگەڵ بەردەوامبوونی هەوڵە چڕەکان بۆ گەڕاندنەوەی سەرجەم ئەو سەرمایانەی لە ڕابردوودا بەهۆی دۆسیەکانی گەندەڵییەوە لە نێوخۆ و دەرەوەی وڵات بەتاڵان براون.