بەپێی ڕاپۆرتێکی بەدواداچوونی ڕۆژنامەی "تەلەگراف"ی بەریتانی، کۆماری ئیسلامی ئێران فەرمانی ڕاستەوخۆی ئاڕاستەی چەکدارانی حوسی لە یەمەن کردووە تا خۆیان بۆ سیناریۆی داخستنی گەرووی ستراتیژیی "بابولمەندەب" ئامادە بکەن؛ ئەو گەرووەی کە دەریای سوور بە کەنداوی عەدەنەوە دەبەستێتەوە و شاڕەگی ئابووری جیهانە.

هاوکاری نێوان حوسییەکان و ڕێکخراوی شەباب

ئاوێنە: سەرچاوە تایبەتەکانی ڕۆژنامە بەریتانییەکە لە ناوخۆی یەمەنەوە ئاشکرایان کردووە، کە چەکدارانی حوسی لە ئێستاوە دەستیان بە جێگیرکردنی سیستمی مووشەکی و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان (درۆن) لە دەوروبەری گەرووەکەدا کردووە. جگە لەوەش، حوسییەکان تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی درۆنیان گواستووەتەوە بۆ ڕێکخراوی "شەبابی سۆماڵی"، بەو ئامانجەی لە ڕێگەی پلانێکی هاوبەشەوە کۆنترۆڵی تەواوی هاتوچۆی دەریایی لەو ناوچەیەدا بکەن و گەرووەکە دابخەن.

مەرجی ئێران بۆ داخستنی گەرووەکە و هۆشدارییەکەی ترەمپ

ئەم هەنگاوانە لە کاتێکدایە، ئاژانسی "ڕۆیتەرز" ئاماژەی بەوە کردووە کە ڕەزامەندی کۆتایی ئێران بۆ داخستنی گەرووی بابولمەندەب بەستراوەتەوە بە ڕەفتارەکانی واشنتنەوە؛ ئەگەر بێتو ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هێرش بکاتە سەر ژێرخانی وزە و نەوتی ئێران، ئەوا تاران گڵۆپی سەوز بۆ داخستنی گەرووەکە هەڵدەکات. ئەمەش دوای ئەوە دێت کە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە سەرەتای ئەم هەفتەیەدا هۆشدارییەکانی دووبارە کردەوە و ڕایگەیاند، ئەگەر تاران ئامادە نەبێت بۆ ڕێککەوتن، ئەوا ژێرخانی وزەی وڵاتەکەی دەبێتە ئامانجی سەربازیی.

پەککەوتنی ١٢٪ـی بازرگانی جیهانی و بەدیلی کەشتییەکان

گەرووی بابولمەندەب کە پانییەکەی تەنها ٢٧ کیلۆمەترە، بڕبڕەی پشتی بازرگانی دەریایی نێوان کیشوەری ئەورووپا و ئاسیایە و نزیکەی ١٠ بۆ ١٢٪ی تێکڕای بازرگانی جیهانی پێدا تێپەڕ دەبێت. لە ئەگەری داخستنی ئەم دەروازە گرنگەدا، کەشتییە بازرگانییەکان ناچار دەبن ڕێڕەوێکی زۆر دوورتر بگرنەبەر، کە ئەویش سووڕانەوەیە بە دەوری "سەری هیوای باش" (Cape of Good Hope) لە کۆتایی باشووری ئەفریقا. ئەم گۆڕانکارییەش دەبێتە هۆی درێژبوونەوەی کاتی گەیاندنی کاڵاکان بۆ چەندین هەفتە و بازدانی تێچووی باری دەریایی لەسەر ئاستی جیهان.

کاریگەرییەکان لەسەر سعوودیە و مێژووی هێرشەکان

تەلەگراف هێما بۆ ئەوە دەکات کە سیناریۆیەکی لەو شێوەیە، کاریگەرییەکی توند و ڕاستەوخۆش لەسەر هەناردەکردنی وزەی شانیشینی عەرەبستانی سعوودیە دروست دەکات، بەتایبەت ئەو نەوتەی لە ڕێگەی بەندەری "یەنبو" لەسەر کەناراوەکانی دەریای سوورەوە هەناردە دەکرێت.

جێی وەبیرهێنانەوەیە، حوسییەکانی یەمەن لە دوای هەڵگیرسانی شەڕی غەزەوە، زنجیرەیەک هێرشی بەردەوامیان کردە سەر کەشتییە بازرگانییەکان لە دەریای سووردا و بەو هۆیەشەوە ئاستەنگ و پشێوی گەورەیان بۆ هاتوچۆی دەریایی نێودەوڵەتی دروست کردبوو، بەڵام ئەم پلانە نوێیەیان مەترسییەکان دەباتە قۆناغێکی زۆر باڵاتر و هەمەلایەنەتر.