وهزارهتی نهوتی عێراق له واشنتۆن چهند گرێبهستێكی ئیمزاكردن. یهكێك له گرێبهستهكان دروستكردنی هێڵێكی بۆری نهوته بۆ ههناردهكردنی نهوتی عێراق لهڕێگهی دهریای ناوهڕاستهوه. یهكێكی دیكهیشیان یاداشتێكی لێكتێگهیشتنه لهنێوان كۆمپانیای بی پی بهریتانی و كۆنۆكۆ فلیپسی ئهمریكی بۆ بههێزكردنی هاریكارییهكان گهڕان و دۆزینهوهی نهوت له كهركوك. ههروهها لهگهڵ چالاككردنی گرێبهستی پهرهپێدانی كێڵگهی حهمرین لهگهڵ كۆمپانیای ئێچ كهی ئێنی ئهمریكی.
ئاوێنه: بهپێی راگهیهندراوێكی وهزارهتی نهوت، ئهمڕۆ شهممه، بە ئامادەبونی وەزیری نەوت، وەزارەتی نەوتی عێراق یاداشتێکی لێکگەییشتنی لەگەڵ کۆمپانیای بی پی-ی بەریتانی و کۆمپانیای کۆنۆکۆ فلیپسی ئەمریکی ئیمزا کرد، بە ئامانجی دەستپێکردنی گفتوگۆکان لە نێوان هەردو کۆمپانیاکە و کۆمپانیای نەوتی باکوور، هەروەها گۆڕینەوەی زانیاریی تایبەت بە دەرفەتی گەڕان و دۆزینەوەی نهوت لە کەرکوک.
وهزارهتهكه وتوشیهتی، ئامانج لەم یاداشتە، تاوتوێکردنی توانا و دەرفەتە باشهكان لە کەرتی نەوتی پارێزگای کەرکوو، هەروەها لێکۆڵینەوەیە لە ئەگەری بەهێزکردنی هاریكارییهكانی داهاتو لە نێوان لایەنە پەیوەندیدارەکاندا لە بوارەکانی گەڕان، دۆزینەوە و پەرەپێداندا؛ بە شێوەیەک کە هاوکار بێت لە پاڵپشتیکردنی پلانەکانی وەزارەتی نەوت بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی سودوەرگرتن لە سامانە هایدرۆکاربۆنییەکان و پەرەپێدانی کێڵگە نەوتییەکان.
وهزارهتهكه له راگهیهندراوێكی دیكهدا ئاماژهی بهوهداوه، ههر ئهمڕۆ و به ئامادەبوونی وەزیری نەوت، وەزارەتی نەوتی عێراق ڕێککەوتننامەیەکی بنەمایی سەرەتایی ئیمزا کرد بۆ بەردەوامبوون لە جێبەجێکردنی پڕۆژەی رێڕهوێكی زیندوی وزە، کە ئامانج لێی بەستنەوەی بەرهەمهێنانی نەوتی عێراقە بە بازاڕەکانی هەناردەکردنی جیهانییەوە لە ڕێگەی دەریای ناوەڕاستەوە لە ڕێگەی دروستکردنی هێڵێکی بۆریی ستراتیژییەوە.
وهزارهتی نهوتی عێراق وتوشیهتی، ئیمزاکردنی ئەم ڕێککەوتننامەیە لە چوارچێوەی هەوڵەکانی حکومەت و وەزارەتی نەوتدایە بۆ هەمەجۆرکردنی دەروازەکانی هەناردەکردنی نەوتی خاو و بەهێزکردنی ژێرخانی کەرتی وزە، بە شێوەیەک کە یارمەتیدەر بێت لە پاڵپشتیکردنی ئاسایشی وزە و زیادکردنی نەرمی لە هەناردەکردنی نەوتی عێراق بۆ بازاڕەکانی جیهان.
وهك وهزارهتی نهوت ئاماژهی پێداوه، بەپێی ڕێککەوتننامەکە، هاوپەیمانییەک کە هەردو کۆمپانیای شێڤرۆن و تی ئای ئەمریکی و کۆمپانیای (UCC)ی قەتەری لەخۆدەگرێت، جێبەجێکردنی پڕۆژەکە دەگرنە ئەستۆ، لە کاتێکدا توانای کۆگاکردن و گواستنەوەی هێڵی بۆرییەکە لە قۆناغی لێکۆڵینەوە تەکنیکی و ئەندازیارییەکانی تایبەت بە پڕۆژەکەدا دیاری دەکرێت.
وەزارەتی نەوت جەختی کردۆتەوە کە ئەم پڕۆژەیە هەنگاوێکی ستراتیژییە بەرەو بەهێزکردنی هاریكاری لەگەڵ کۆمپانیا جیهانییە باوەڕپێکراوەکان و سوودوەرگرتن لە ئەزموونەکانیان لە جێبەجێکردنی پڕۆژە گەورەکانی ژێرخاندا، بە شێوەیەک کە هاوتەریب بێت لەگەڵ پلانەکانی پەرەپێدانی کەرتی نەوت و گاز لە عێراقدا.
وەزارەتەکە ئاماژەی بەوەش کردووە، پڕۆژەی رێڕهوی زیندوی وزە هاوکار دەبێت لە کردنەوەی ئاسۆیەکی نوێ بۆ بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق لە ڕێگەی دەروازەیەکی ستراتیژییەوە لەسەر دەریای ناوەڕاست، ئەمەش توانای هەناردەکردنی عێراق بەهێز دەکات و پاڵپشتی لە پلانەکانی گەشەپێدانی ئابووری دەکات و پێگەی وڵات لە بازاڕەکانی وزەی جیهانیدا بەرز دەکاتەوە.
بهگوێرهی راگهیهندراوێكی دیكهی وهزارهتی نهوت، ههر ئهمڕۆ بە ئامادەبوونی وەزیری نەوت، گرێبەستی پەرەپێدانی کێڵگەی حەمرین لەگەڵ کۆمپانیای ئێچ كهی ئێنی ئەمریکی چالاک کرا، ئەمەش لە چوارچێوەی پلانەکانی وەزارەتی نەوتدایە بۆ وەبەرهێنان لە کێڵگە نەوتییەکان و زیادکردنی ڕێژەی بەرهەمهێنانی نەوت و گاز.
وەزارەتی نەوت جهختی كردۆتهوه كه چالاککردنی گرێبەستەکە هاوتایە لەگەڵ دیدگا و ستراتیژی حکومەت بۆ وەبەرهێنانی نموونەیی لە سامانە نەوتی و غازییەکاندا، بە شێوەیەک کە بەشدار بێت لە دابینکردنی پێداویستییەکانی بازاڕی ناوخۆیی، زیادکردنی توانای هەناردەکردن و بەرزکردنەوەی داهاتە ئابوورییەکان.
وهزارهتی نهوت وتوشیهتی، ئەم گرێبەستە ئامانجی بەرزکردنەوەی تێکڕای بەرهەمهێنانە لە کێڵگەی حەمرین بۆ 140 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا کاتێک بەرهەمهێنان دەگاتە لوتکە، لەگەڵ بەرهەمهێنانی نزیکەی 40 ملیۆن پێ سێجا پێوانەیی غاز لە ڕۆژێکدا. وەزارەتەکە ڕاشیگەیاندوه کە غازی بەرهەمهاتو ناسوتێنرێت، بەڵکو بۆ دابینکردنی پێداویستییەکانی وزە لە ناو کێڵگەکەدا بەکاردەهێنرێت، لە کاتێکدا بڕی زیادە بەکاردێت بە ئامانجی پاراستنی پەستان و بەرزکردنەوەی کارایی بەرهەمهێنان.
وەزارەتهكه ئاماژەی بەوەش کردوە، چالاککردنی گرێبەستەکە ڕەنگدانەوەی ئاراستەی حکومەتە بۆ ڕاکێشانی کۆمپانیا گەورەکانی جیهان، بەتایبەت ئەمریکی و ئەوروپییەکان، بۆ وەبەرهێنان لە کەرتی نەوت و گازدا بەپێی نوێترین پێوەرە جیهانییەکان، بە شێوەیەک کە بەشدار بێت لە پەرەپێدانی پیشەسازی نەوت و بەرزکردنەوەی سوود لە سەرچاوە نیشتمانییەکان.
وتوشیهتی، هەروەها پڕۆژەکە هەلی کار بۆ هێزی کاری عێراقی دابین دەکات و بەشداریکردنی کۆمپانیا ناوخۆییەکان لە جێبەجێکردنی کارە پاڵپشتییەکاندا بەهێز دەکات، هاوکات پابەندبوونی خۆی بە دابینکردنی پشتگیری پێویست بۆ سەرکەوتنی پڕۆژەکە و تەواوکردنی بەپێی خشتەی کاتی دیاریکراو دووپاتکردۆتهوه.
وەزارەت جەختی کردۆتهوە کە چالاککردنی گرێبەستەکە پەیامێکی ئەرێنییە بۆ کۆمپانیا جیهانییەکان کە عێراق ژینگەیەکی سەرنجڕاکێش و سەلامەتی وەبەرهێنان دابین دەکات، و بەردەوامە لە جێبەجێکردنی پڕۆژە ستراتیژییەکانی بە هاوبەشی لەگەڵ کۆمپانیا جیهانییە باوەڕپێکراوەکاندا، بە شێوەیەک کە ئامانجەکانی گەشەپێدانی ئابووری بەدی بهێنێت و ئاسایشی وزە بەهێز بکات.