ئەقڵ و دیکتاتۆر

بەهرۆز جەعفەر
  2024-12-17   

دیکتاتۆر بارووت و سەربازی دەوێ، بانگەشەی درۆی حەز لێیە؛ ئەوەندە میدیای دەوێ کە فەزای گشتی بۆگەن بکات و سەرقاڵیان بکات بە شتی پڕوپووچ و هەواڵی چالاکییە سواوەکانی ڕۆژەوە. زۆربەی دیکتاتۆرەکان ئەقڵیەتی "خێڵ" و عەشیرەتیان هەیە، ڕاستە خێڵ و عەشیرەت و خزمایەتی و بەهاو لێبوردەیی گرینگن، بەڵام ئەقڵییەتی خێڵ هەرگیز بۆ حوکمداریی نابێت، چوونکە خێڵ و دیکتاتۆرەکان ڕقیان لە دامەزراوە "موئەسەسات"ە، دوژمنی ئەقڵ و پرۆژەو پێشنیارن؛ وڵات بە بێ دامەزراوەو ئەقڵ دەبێتە چ دارستانێکی ترسناک؟! ئەگەر بێت و پێشنیاری ئەقڵانی و ڕێگەی بە‌هێز بخەیتەڕوو؛ بەگوومانەوە لێت دەڕوانن، بە کەناڵی جیا-جیا چاودێریت دەکەن، بە مەترسیت دەزانن، چۆن دەبێت کەسێک "ئاقڵ" بێت و هەندێ جموجوڵ بکات و بەشێک نەبێت لە ئێمە؟!

سەیری بکە، کەسێک پەیکەرە بەناوبانگەکەی بەرگریی لە بەغدا درووستکرد، لەسەردەمی خۆیدا بێوێنە بوو لە ناوچەکەدا، هونەرمەندەکە ئەم هەوڵەی بۆ "سەدام حوسێن" باسکرد، کە چەندە کاریگەر و شارستانییەو، لە چیەوە سەرچاوەی گرتوە؛ سەددام پێی وت " جا..چییە..بارووت درووست دەکات؟"، ئەو کە دیکتاتۆرە، بارووت و چەکی دەوێ تا بەرگریی لەخۆی پێ بکات نەک ئاڵاو نیشتیمانەکەی، تۆ هاتوویت پەیکەر و هونەری چی شەرح دەکەی؟ دیکتاتۆر هیچ کات گەلەکەی بۆ گرینگ نییە، تەنها خۆی، لە باشترین حاڵەتدا ڕەنگە حیزب یان چەند کەسێک لە بنەماڵە یان عەشیرەتەکەی پێ گرینگ بێت، لەوە بترازێ مرۆڤ هیچ بەهایەکی لای ئەو نییە؛ ئەو سامانی وڵات هەمووی بە مووڵکی خۆی دەزانێت، نێرجسییەو تەنها دڵی لەخۆی چوە، وەک ئەوەی بینیتان بەشار ئەسەد ئامێری دانا بوو بۆ پرێس کردنی مرۆڤ، بە زیندوێتی دەیبردنە ژوورەوە وەکو پارچە تەختەی ڕێک دەیهێنانە دەرەوە! جا بۆیە ئەگەر تۆ بیردەکەیتەوە، ئەگەر ڕەخنەت هەیە، ئەگەر بڕوانامەت هەیە، تێگەیشتن و ڕوانگەت هەیە؛ دەبێ بەئاگا بیت! بزانیت لە کوێیت ئنجا قسە بکەیت! سادەترین ڕاستی ئەوەیە کە جار-جار لە بیرت نەچێتەوەو بزانیت کە؛ خێڵ بۆ حوکمڕانی نابێت؛ دژە موئەسەساتە، دژە ئەقڵە، بچووک بیردەکاتەوەو تەنها بەرماڵەکەی خۆی دەبینێت.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
ڕاپۆرتێکی ئیسرائیلی: کشانەوەی ئەمریکا خاکی عێراق دەکاتە ئامانجێکی کراوە بۆ ئۆپەراسیۆنەکانمان
سه‌باح نوعمان: ئه‌وانه‌ی له‌ به‌غدا سوكایه‌تییان به‌ ئاڵای ئه‌مریكا كرد، ده‌ستگیركران
کاردانەوەکانی سزادانی ئامەدسپۆر؛ دەم پارتی تۆمەتی "رەگەزپەرستی" ئاراستەی فیدراسیۆنی تۆپی پێی تورکیا دەکات
بڕیاری دادگا دەرچوو؛ مەزڵوم عەبدی بەفەرمی ناوی خۆی لە تۆمارەکانی دەوڵەتدا گۆڕی
لەنێوان هەڕەشە و دیپلۆماسیدا؛ تڕەمپ هۆشداری بەکارهێنانی هێز دەدات و تارانیش پلانێکی حەوت ڕۆژە بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز پێشنیار دەکات
حەوت ساڵە هەفتانە ڕوو لە چیاکان دەکەن: ٨٠ ژنی هەورامان گرووپێکی شاخەوانییان پێکهێناوە
«شەپۆلێکی تاوەباران و هەورەبروسکە ڕوو لە هەرێم دەکات؛ زۆرترین کاریگەری لەسەر سلێمانی و هەڵەبجە دەبێت»
"هه‌فته‌ی داهاتو به‌غدا موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم خه‌رج ده‌كات"
په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌: سه‌فین دزه‌یی له‌باره‌ی بڕینه‌وه‌ی دار له‌ ناوچه‌ سنورییه‌كان لێدوانی نه‌داوه‌
نرخی شیش و چیمەنتۆ و کەرەستەی بیناسازی بەرزبووەوە
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×