ئا: ئاوێنە
 
چینێکی تەنکی سپی زەردباوە بۆی ھەیە ھەندێک جار بێڕەنگ بێتء روپۆشی ددانەکان بگرێتەوە ئەمەش لەوکاتانەدا ھەستی پێدەکرێت کە ددانەکان بۆ ماوەیەک پاکء خاوێن ناکرێنەوە.

ئەمەش دوای ئەوە دێت لەناودەمی ھەمو مرۆڤێکدا چەندین جۆر بەکتریا ھەیە لەگەڵ پاشماوەی خۆراکی پاکنەکراوەی سەر روی ددانەکان یەکدەگرێت بەتایبەت ئەو خۆراکانەی رێژەی کاربۆھیدراتیان زۆرە وەک  (شەکر، نیشاستە، شیر، کێکء جۆرەکانی تری شیرینیء خواردنەوە گازییەکان).

ئەگەر  چینی (plaque)  چارەسەر نەکرێت دەبێتە ھۆی:
* کلۆربونی ددانەکان .
* ھەوکردنی پوکەکانء خوێن بەربونیان.
* مانەوەی بۆماوەیەکی زۆر دەبێتە ھۆی دروست بونی کلس لەسەر روی ددانەکان کە بەشتنی ئاسایی لاناچێت.
* بۆی ھەیە ئەم چینە   plaque) )  بگاتە سەر روی رەگی ددانەکانء ببێتە ھۆی زیان پێگەیاندنء کلۆربونیان.

خۆپاراستن لەدروست نەبونی چینی   ( plaque):
١-پێویستە رۆژانە بەلایەنی کەمەوە بە بەکارھێنانی فڵچەی سەر رێکء نەرم دوجار ددانەکان پاک بکرێنەوە،  بۆ ئەوەی رێگە بگرێت لەدروست بونی ئەو چینە سپیە زیانبەخشە.
٢-بۆلابردنی پاشماوەکانی خۆراک بەلایەنی کەمەوە رۆژانە جارێک پەتی ددان پاک کردنەوە بەکاربھێنە.
٣-بەکارھێنانی ھەویری ددان (معجون) کە مادەی کانزای (فلۆراید) تێدایە.
٤-سەردانکردنی پزیشکی ددان ھەمو شەش مانگ جارێک بۆ پشکنینی ددانەکان.
٥-خواردنی ژەمە خۆراکێکی گونجاو کە دەوڵەمەند بێت بەمادە ڤیتامینء کانزاکان وەکو (میوە، سەوزە، ماستء پەنیر) ئەم خۆراکانەش یارمەتیدەرە بۆئەوەی لیکی ناودەم چینی ( plaque )   کەم بکاتەوە.