شەڕەکەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لەگەڵ ئێران تا ئێستا سەرکەوتنێکی گەورە و بەرچاوی بەدەست نەهێناوە. زۆربەی هاووڵاتییانی ئەمریکاش پێشبینی ئەوە دەکەن کە کۆتاییهاتنی ململانێکان — کەی و لە هەر کاتێکدا بێت — ئەو ڕاستییە ناگۆڕێت.
ئاوێنە: بەگوێرەی راپۆرتێکی کەناڵی سی ئێن ئێن، ڕاپرسییەکانی چەند هەفتەی ڕابردوو وێنەی کۆمەڵگەیەکی ئەمریکی نیشان دەدەن کە بێزار بوون و تاقەتیان نەماوە. خەڵک هەر لە سەرەتاوە حەزیان بەم شەڕە نەبووە، پێشیان وانییە ئەنجامێکی ئەرێنی ئەوتۆی لێ بکەوێتەوە، وە پێدەچێت چاوەڕێی هیچ سازشێکی گەورەش نەکەن — یان لانی کەم سازشێک کە شایەنی ئەوە بێت، بە کورتی، متمانەیەکی زۆر نییە بەوەی کە ترەمپ دەریچەیەکی باشی هەبێت بۆ دەرچوون لەم جەنگە.
پشووی کۆتایی هەفتەی ڕۆژی یادکردنەوەی قوربانییانی جەنگ (Memorial Day) هەندێک تێڕوانین لەسەر ئەو پرسە دەخاتە ڕوو. تا ئێستا چەندین نیشانەی گرنگ هەبوون بۆ پێشکەوتنی ڕاستەقینە لەسەر ڕێککەوتنێک بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕەکە. بەڵام کاتێک وردەکارییەکان دزەیان کرد، دەرکەوت کە ئەمانە بۆ زۆرێک لە کۆمارییە توندڕەوەکان بە هیچ شێوەیەک جێگەی قبووڵ نین. تەنانەت هەندێک لەو کۆمارییانە هۆشدارییان دا کە ڕەنگە ڕێککەوتنەکە ئێران بەهێزتر بکات لە پێش جەنگەکە.
وە ئەگەر ئێران پێداگری لەسەر هەڵوێستە توندەکەی بکات، ڕوون نییە چ جۆرە ڕێککەوتنێک ڕێگە بە ترەمپ دەدات کە هەم ئابڕووی خۆی بپارێزێت و هەم کۆتایی بە شەڕەکە بهێنێت، پێش ئەوەی ببێتە کێشەیەکی گەورەتر بۆ پارتی کۆمارییەکان.
چەندین ڕاپرسی ئاماژە بەوە دەکەن کە خەڵک تەنها دەیانەوێت شەڕەکە کۆتایی بێت.
ڕاپرسییەکی هەفتەی ڕابردووی کەناڵی فۆکس نیوز دەریخست کە تەنها ٪٣٩ی دەنگدەرە تۆمارکراوەکان دەیانەوێت ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی ئەمریکا بەردەوام بێت "تا ئەو کاتەی ئامانجەکانی ئەمریکا دەپێکێت،" لە بەرامبەردا ٪٦١ پێیان باشترە کە "لە چوارچێوەیەکی کاتیی دیاریکراودا" بێت.
بە هەمان شێوە، ڕاپرسییەکی نیویۆرک تایمز و کۆلێژی سیێنا دەریخست کە ٪٥٢ی دەنگدەرە تۆمارکراوەکان وتوویانە پێویستە ئەمریکا کۆتایی بە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان بهێنێت، تەنانەت ئەگەر نەشتوانێت لەگەڵ ئێراندا بگاتە ڕێککەوتن لەسەر بەرنامە ئەتۆمییەکەی.
تەنها ٪٣٧ی خەڵک دەیانویست ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان دەست پێبکەنەوە ئەگەر هەردوو وڵات نەگەنە ڕێککەوتن لەسەر بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران.
ئەو ڕاپرسییەی دوایی و داتاکانی تریش ئەو ڕاستییە دەسەلمێنن کە ئەمریکییەکان زۆر گەشبین نین بە گەیشتن بە ڕێککەوتنێکی قبووڵکراو. لەبری ئەوە، پێدەچێت بە گومانەوە سەیری هەر شتێک بکەن کە دێتە ئاراوە.
ڕاپرسییەکەی تایمز-سیێنا ئاماژەی بەوە کرد کە تەنها ٪٢٢ پێیان وابوو شەڕەکە "زۆر سەرکەوتوو" دەبێت لە لەناوبردنی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران — بەرنامەیەک کە، پێویستە جارێکی تر جەختی لێ بکرێتەوە، ئیدارەی ترەمپ پێشتر بانگەشەی ئەوەی کردبوو کە لە هاوینی ڕابردوودا "لە ڕەگەوە هەڵکەندراوە".
(٪١٨ی تریش پێیان وابوو "تا ڕادەیەک سەرکەوتوو" دەبێت، لە کاتێکدا ٪٥٠ پێشبینیان دەکرد کە سەرکەوتوو نەبێت.)
بە هەمان شێوە، ٪٦٥ی ئەمریکییەکان "زۆر دڵنیا نەبوون" یان "بە هیچ شێوەیەک دڵنیا نەبوون" لەوەی کە ڕێککەوتنێک بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕەکە بتوانێت ڕێگری لە ئێران بکات لە پەرەپێدانی چەکی ئەتۆمی (کە هێڵی سووری بەردەوامی ترەمپ بووە)، ئەمەش بەپێی ڕاپرسییەکی ڕۆژنامەی واشنتۆن پۆست و کەناڵی ئەی بی سی نیوز.
وە بەپێی ڕاپرسییەکی ئەم دواییەی سەنتەری توێژینەوەی پیو، نزیکەی دوو لەسەر سێی خەڵک تەنها "تا ڕادەیەک" دڵنیا بوون یان کەمتر، لەوەی کە ئیدارەی ئەمریکا ئامانجەکانی لە ئێران دەپێکێت.
تەنانەت ئەگەر ڕێککەوتنێکیش بکرێت کە مەرجی گونجاو و لەباری بۆ ئەمریکا تێدابێت، ئەوە بەو مانایە نایەت کە ئەمریکییەکان پێیان وابێت ئەو کارە شایەنی ئەو باجە بووە.
بەپێی ڕاپرسییەکەی تایمز-سیێنا، دەنگدەرە تۆمارکراوەکان بە ڕێژەی ٪٥٥ بەرامبەر ٪٢١ پێیان وایە کە شەڕەکە شایەنی ئەو تێچوونانە نابێت.
ڕاپرسییەکان بەردەوام ئەوەشیان نیشان داوە کە ئەمریکییەکان پێیان وایە شەڕەکە لە چەندین ڕووەوە ئەنجامی پێچەوانەی دەبێت. ڕاپرسییەکەی واشنتۆن پۆست-ئەی بی سی ئەوەی خستە ڕوو کە ئەمریکییەکان وتوویانە:
- ٪٦١ بەرامبەر ٪١١ پێیان وایە شەڕەکە مەترسییەکانی تیرۆری لەسەر ئەمریکییەکان زیاد کردووە.
- ٪٥٦ بەرامبەر ٪١٢ پێیان وایە مەترسی لاوازکردنی پەیوەندییەکانی ئەمریکای دروست کردووە.
- ٪٤٩ بەرامبەر ٪٢١ پێیان وایە سەقامگیری لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست خراپتر دەبێت.
تەنانەت ئەگەر ترەمپ پێشبینییەکانیش تێکبشکێنێت و بتوانێت ڕێککەوتنێکی لەبار بۆ ئەمریکا بەدەست بهێنێت، ئەوا کێشەیەکی تری گەورەی هەیە: ئەمریکییەکان چیتر لەم پرسەدا متمانەیان پێی نییە.
بۆ نموونە، نوێترین ڕاپرسی کەناڵی سی ئێن ئێن دەریدەخات کە تەنها ٪٢٠ی ئەمریکییەکان "متمانەیەکی زۆریان" بە ترەمپ هەیە کە بڕیاری باش سەبارەت بە ئێران بدات. نزیکەی سێ هێندەی ئەو ڕێژەیە — واتە ٪٥٩ — "متمانەیەکی ئەوتۆیان" پێی نییە یان هەرگیز متمانەیان پێی نییە.
ترەمپ پێشتر دەستی لە زۆرێک لە داواکارییە ڕەها و توندەکانی هەڵگرتووە. بۆ نموونە، پێشتر دەیوت تەنها ڕازی دەبێت بە "خۆبەدەستەوەدانی بێ مەرج". لە قۆناغەکانی تریشدا وتبووی کە ئامانجە سەرەکییەکانی ئەوەیە کە بەتەواوی کۆتایی بە بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران بهێنێت و وای لێبکات کە ئێران نەتوانێت پارەدارکردنی گروپە وەکالەتپێدراوەکانی وەک حەماس و حیزبوڵڵا بکات.
بە پشتبەستن بە دوایین مەرجەکانی دانوستان، پێدەچێت ئەو ئامانجانە کاڵ ببنەوە و گرنگییان لەدەست بدەن.
پێدەچێت ترەمپ هەر لە سەرەتاوە دوو هەڵەی کوشندەی کردبێت: پلانێکی ڕوون و جێبەجێکراوی نەبوو بۆ چۆنیەتی کۆتاییهێنان بە شەڕەکە، وە نەیتوانی بە پێی پێویست قەناعەت بە گەلی ئەمریکا بکات بۆ پاساوهێنانی شەڕەکە. لەبری ئەوە، ئاستی پێوەرەکانی سەرکەوتنی هێندە بەرز کردەوە کە ئێستا بە قورسی دەتوانێت پێی بگات — بەبێ دەستپێکردنەوەی پێکدادانی بەرفراوان و درێژکردنەوەی شەڕەکە — و دوای دەستپێکردنی هێرشەکان بە دەنگدەرانی وت کە ئەم شەڕە شایەنی ئەو نەهامەتییە دەبێت.
ڕوون و ئاشکرایە کە ئەمریکییەکان لەگەڵ ئەمەدا هاوڕا نین. هەرچەندە کشانەوە و دەرچوون لە ئێستادا ڕەنگە لە ڕووی سیاسییەوە باشتر بێت وەک لەوەی ڕێگە بدرێت دۆخەکە درێژە بکێشێت، بەڵام ڕەنگە ئەمە تەنها کەمترین بژاردەی خراپ بێت.