دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ڕایگەیاند کە پەیوەندی ڕاستەوخۆی لەگەڵ هەندێک بەرپرسی ئێرانی هەبووە و تاران لێی داوا کردووە هێرشەکانی ئەمریکا ڕابگرێت.
ئاوێنە: ترەمپ زیاتر وتی، سەرباری بەردەوامیی فشارە سەربازییەکان بۆ سەر ئێران، ئەگەری هەیە ئەم ئۆپەراسیۆنانە بەمزووانە کۆتاییان بێت.
ترەمپ لە لێدوانێکیدا بۆ «فۆکس نیوز» ئاماژەی بەوە کرد کە فڕۆکە جەنگییەکانی ئەمریکا هێشتا بەسەر ئاسمانی ئێراندا دەسوڕێنەوە، کە بە وتەی ئەو، ئەمە نیشاندەری بەردەوامیی فشاری سەربازییە هاوکات لەگەڵ هەوڵە دیپلۆماسییەکان بۆ کۆنترۆڵکردنی گرژییەکان.
جەختیشی لەوە کردەوە کە بەرپرسانی ئێرانی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ پەیوەندییان پێوە کردووە و داوای وەستاندنی بۆردومانەکانیان کردووە، بەڵام خۆی بەدوور گرت لە ئاشکراکردنی ناسنامەی ئەو کەسانە یان خستنەڕووی زانیاری زیاتر لەسەر سروشتی ئەو پەیوەندییانە.
ئەگەری وەستاندنی بۆردومانەکان
ترەمپ جەختی لەوە کردەوە کە ئەو ئۆپەراسیۆنە سەربازییەی ئێستا لە دژی ئێران بەڕێوەدەچێت «بەمزووانە دەوەستێت»؛ ئەمەش بە یەکەمین نیشانەی ڕاستەوخۆی ئەگەری هێورکردنەوەی گرژییەکانی ئەم دواییەی ناوچەکە دادەنرێت.
لەگەڵ ئەوەشدا، ترەمپ بژاردەی ئەنجامدانی هێرشی زیاتری ڕەت نەکردەوە. بەپێی ڕاپۆرتی «فۆکس نیوز»، ئەو هێشتا ئەگەری جێبەجێکردنی هێرشی نوێی بۆ سەر ئێران هێشتووەتەوە، کە ئەمەش ئەوە دەردەخات سیاسەتی فشار خستنە سەر تاران، تەنانەت لە ئەگەری هەنگاونان بەرەو کەمکردنەوەی گرژییەکانیش، هەر بەردەوام دەبێت.
لە بەرامبەردا، بەرپرسێکی ئێرانی بوونی هەر جۆرە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی نێوان تاران و ترەمپی ڕەتکردەوە و وتی ئێران لە میانی قەیرانی ئێستادا، هیچ پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی لەگەڵ سەرۆکی ئەمریکا ئەنجام نەداوە.
لە کاتێکدا سوپای ئێران دوابەدوای ئەوە هەواڵی وەستاندنی هێرشەکانی ئەمریکای بۆ سەر هەندێک ناوچەی باشووری وڵاتەکە ڕاگەیاند، میدیا ئێرانییەکان بڵاویانکردەوە کە دەنگی ٢ تەقینەوە لە شاری کەرەج بیستراوە.
هەروەها ڕاپۆرتگەلێک سەبارەت بە بیستنی دەنگی تەقینەوە لە دەوروبەری بەندەر عەباس و ناوچەی سیریک بڵاوکرانەوە.
هاتوچۆی ئاسایی کەشتییەکان لە گەرووی هورمز
لە پێشهاتێکی تری پەیوەست بە ئاسایشی دەریاوانی، سوپای ئەمریکا ڕایگەیاند کە تێپەڕبوونی کەشتییە بازرگانییەکان بە گەرووی هورمزدا هێشتا بە شێوەیەکی ئاسایی بەردەوامە.
هەروەها سوپای ئەمریکا وێڕای ڕەتکردنەوەی ئیدیعاکەی ئێران سەبارەت بە بەئامانجگرتنی کەشتییە جەنگییەکانی ئەمریکا لە گەرووی هورمز، جەختی لەوە کردەوە کە ئەم ئیدیعایانە دوورن لە ڕاستییەوە.
دوابەدوای ئەوە، فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا (سێنتکام) ڕایگەیاند هێزەکانیان شەپۆلێکی تری هێرشەکانیان بۆ سەر چەندین ئامانج لە ناوخۆی ئێران کۆتایی پێهێناوە؛ کە بە فەرمانی ڕاستەوخۆی ترەمپ ئەنجامدراون.
سێنتکام ڕوونیکردەوە کە ئەم ئۆپەراسیۆنە لە چوارچێوەی ئەوەی واشنتۆن بە «بەرگریکردن لە خۆ»ی دەزانێت ئەنجامدراوە، و بە بەشێک لە بەردەوامیی هەڵمەتی سەربازیی ئەمریکا دادەنرێت لە وەڵامی هێرشەکانی ئەم دواییەی ئێران بۆ سەر هێزەکان و بەرژەوەندییەکانی ئەو وڵاتە لە ناوچەکەدا.
بە وتەی ئەم فەرماندەییە، هێرشەکانی ئەم دواییە پێگە چاودێرییەکان، سیستەمەکانی پەیوەندیکردن، پێگەکانی بەرگری ئاسمانی و دامەزراوە سەربازییەکانی تری ئێرانی لە ناوچە جیاجیاکانی ئەو وڵاتە کردووەتە ئامانج.
هەروەها سوپای ئەمریکا ڕایگەیاندووە کە هێرشی کردووەتە سەر ئەو ئامانجانەی کە بە وتەی واشنتۆن، وەک هەڕەشەیەک بۆ سەر هێزەکانی ئەمریکا و کەشتییە بازرگانییەکان هەژمار دەکران.
لێدوانەکانی ترەمپ، دوای زنجیرەیەک هێرشی ئەمریکا بۆ سەر ئامانجە سەربازییەکانی باشووری ئێران هات، کە تێیدا پێگەکانی بەرگری ئاسمانی، ڕادارەکان، ناوەندەکانی فەرماندەیی و کۆنترۆڵکردن و هەروەها ئەو یەکانەی پەیوەستن بە بەکارهێنانی درۆنەکان کرانە ئامانج.
ترەمپ: ئیسرائیل بەشداری لە هێرشەکاندا نەکردووە
ترەمپ لە بەشێکی تری قسەکانیدا جەختی لەوە کردەوە کە ئیسرائیل هیچ ڕۆڵێکی لە هێرشەکانی ئەم دواییەی سەر ئێران نەبووە و بەشداری لەم ئۆپەراسیۆنانەدا نەکردووە.
ئەم لێدوانانە لە کاتێکدایە کە ئیسرائیل ئاستی ئامادەباشی خۆی لە بەرامبەر هەر کاردانەوەیەکی پێشبینیکراوی ئێران بەرزکردووەتەوە و نیگەرانییەکان سەبارەت بە فراوانبوونی ململانێ ناوچەییەکان هێشتا بەردەوامن.
بەردەوامیی سیاسەتی فشار و دانوستان
لێدوانەکانی ترەمپ نیشاندەری بەردەوامیی ڕێبازی ئەمریکایە لە بەکارهێنانی هاوکاتی فشاری سەربازی و دیپلۆماسی بەرامبەر بە ئێران. لە کاتێکدا واشنتۆن جەخت لە ئامادەیی خۆی دەکاتەوە بۆ بەردەوامیدان بە ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان، لە هەمان کاتدا باس لە ئەگەری گەیشتن بە ڕێککەوتن لەگەڵ تارانیش دەکات.
هەندێک لە چاودێران پێیانوایە ئاماژەکردنی ترەمپ بە داواکارییەکەی ئێران بۆ وەستاندنی هێرشەکان و ئەگەری کۆتاییهاتنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان، دەکرێت نیشانەی بوونی کەناڵی پەیوەندی چالاک لە نێوان هەردوو لادا بێت؛ هەرچەندە تاران هەر جۆرە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی لەگەڵ سەرۆکی ئەمریکا ڕەتکردووەتەوە.
لەگەڵ بەردەوامیی فڕینی فڕۆکە جەنگییەکانی ئەمریکا بەسەر ئاسمانی ئێراندا و ئاڵوگۆڕکردنی هەڕەشەکان لە نێوان هەردوو لادا، ئێستا سەرنجەکان بۆ ئەو پرسیارە ئاراستە کراون کە ئایا پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانی ئێستا دەبنە هۆی کەمکردنەوەی کاتیی گرژییەکان، یان زەمینە خۆش دەکەن بۆ ڕێککەوتنێکی فراوانتر و کۆتاییهێنان بە یەکێک لە مەترسیدارترین قەیرانەکانی ئەم ساڵانەی دوایی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.