ئاوی باران : سەرچاوەیەکی ونبوو یان دەرفەتێکی بەکارنەھاتوو؟

دێرین جەمال
  2026-03-22     281

لە ھەرێمی کوردستاندا، وەرزی زستان و بەھار بە زۆری باران و ھەوا ساردەکان ناسراوە. ئەم بارانانە، کە دەتوانن ببن بە سەرچاوەیەکی گرنگی ژیان، زۆرجار بەبێ ھیچ پلانێکی باش لەدەست دەچن و دەڕۆن بۆ دەرەوەی سنوورەکان. لە کاتێکدا کە لە ھاوینی گەرمدا، ھەرێم بە نەبوونی ئاو و کەمبوونی سەرچاوە ئاوەکان دەناڵێن، ئەمە پرسیارێکی گرنگ دەخاتە ڕوو: بۆچی ئەم ئاوانە کۆنەکرێنەوە و بۆ داھاتوو پارێزراون؟

گرنگی گێڕانەوە و کۆکردنەوەی ئاوی باران  لەوەدایە کە بتوانرێت لە کاتی پێویستدا، بە تایبەتی لە وەرزی ھاوین، سوودی لێوەربگیرێت. ئەمە تەنھا بۆ خواردنەوە نییە، بەڵکو بۆ کشتوکاڵ، ئاودانی زەوی، و پاراستنی ژینگەش زۆر گرنگە. ئەگەر سیستەمێکی باش بۆ کۆکردنەوەی ئاوی باران ھەبێت، دەتوانرێت زۆرێک لە کێشەکانی پچڕانی ئاو چارەسەر بکرێت.

بەنداویەکان یەکێکن لە گرنگترین ڕێگاکان بۆ ھەڵگرتنی ئاوی باران و ڕووبارەکان. لە ھەرێمی کوردستاندا چەند بەنداوێکی گرنگ ھەیە کە ڕۆڵێکی گەورەیان ھەیە لە پاراستنی ئاو و بەرھەمھێنانی کارەبا. وەک:
بەنداوی دوکان
بەنداوی دەربەندیخان
بەنداوی دھوک
ئەم بەنداوەکانە، ھەرچەندە سوودی زۆریان ھەیە، بەڵام بەپێی پێویست نیین بۆ داپۆشینی ھەموو پێداویستییەکانی ھەرێم. ھەرێمی کوردستان پێویستی بە پلانی درێژخایەن و دروستکردنی بەنداوی زیاتر ھەیە، بۆ ئەوەی بتوانێت ئاوی باران بە باشی بەکاربھێنێت.

ھۆکارەکانی کەمبوونی دروستکردنی بەنداوی نوێ دەکرێت پەیوەندیدار بێت بە کێشەی دارایی، نەبوونی پلانێکی ستراتیژی، یان کێشە سیاسییەکان. بەڵام ئەم ھۆکارانە نابن بە بیانوو بۆ وازھێنان لە کارێکی ئەوەندە گرنگ کە پەیوەندی بە ژیانی خەڵکەوە ھەیە.

لە کۆتاییدا، گێڕانەوەی ئاوی باران و دروستکردنی بەنداوی نوێ، نەک تەنھا دەرفەتێکە، بەڵکو پێویستییەکی بنەڕەتییە بۆ داھاتووی ھەرێمی کوردستان. ئەگەر ئەم سەرچاوە سرووشتییە بە باشی بەکاربھێنرێت، دەتوانرێت ھەرێم لە کێشەی نەبوونی ئاو ڕزگار بکات و بنەمایەکی بەھێز بۆ گەشەی ئابووری و کشتوکاڵ دابنێت.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
عەلی زەیدی لەسەر هێرشەکانی سەر هەولێر هاتەدەنگ و هەڕەشە دەکات
قەیرانی دادوەری لە هەرێمی کوردستان؛ کێشەی دەستوەردانی حزبی و دابەشکردنی پۆستەکان گەیشتووەتە لوتکە
سوپای پاسداران هەڕەشەی توند لە کوەیت دەکات
تاران دەرگای گفتوگۆ دادەخات؛ ململانێی سەربازیی ئەمریکا و ئێران بە ئاڕاستەی نادیاردا دەڕوات
هاوسەرۆکی پژاک: گۆڕانکارییەکانی ناتۆ هەڵوێستی تورکیای بەرامبەر ئێران گۆڕیوە و ناوچەکە بەرەو جەنگێکی گەورە دەچێت
ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری عێراق: ده‌ست به‌سه‌ر 25 ملیار دیناری دیكه‌ی عێراقی، 200 هەزار دۆلار و بڕێك زێڕدا گیرا
باڵیۆزخانەی ئەمریكا: دروستبونی كێشه‌ بۆ گه‌شتكردن و داخستنی ئاسمانی عێراق چاوه‌ڕوانكراوه‌
وه‌زاره‌تی كاره‌با: به‌هۆی گرفتێكی ئه‌منییه‌وه‌ له‌ كێڵگه‌ی كۆرمۆر به‌رهه‌مهێنانی كاره‌با كه‌مبوه‌وه‌
نه‌وت و كانزاكانی هه‌ولێر رێكاری نوێی بۆ دابه‌شكردنی غاز راگه‌یاند
شاندی ئیمرالیی ده‌م پارتی دوای كۆبونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ وه‌فدی ئاكه‌په‌و مه‌هه‌په‌: ده‌مانه‌وێت چاومان به‌ ئۆجــه‌لان بكه‌وێت
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×