سروشتی کوردستان لە نێوان جوانیی باران و بەرپرسیارێتیی گەشتیاردا

دێرین جەمال
  2026-04-30   

ئەمساڵ زەوی و زاری کوردستان بەھۆی ڕێژەی زۆری بارانبارینەوە، بەرگێکی سەوزی دڵڕفێنی پۆشیوە کە چاوەکان تێر ناکات. دەشت و دەرەکان بوونەتە مەڵبەندی ئارامی بۆ ھاوڵاتیان، بەڵام ئەم دیمەنە ناوازەیە تەنھا جوانی نییە، بەڵکو تاقیکردنەوەیەکی گەورەی ھۆشیاریی ئێمەیە بەرامبەر بە ژینگە. جێگەی داخی زۆرە کە زۆرجار دەبینین دوای گەشت و سەیرانەکان، ئەو شوێنە جوانانە دەبنە شوێنی کۆبوونەوەی پاشماوە و پلاستیک، ئەمەش ئاماژەیەکی مەترسیدارە بۆ تێکچوونی ھاوسەنگیی سروشت لە ناوچەکەماندا.
بۆ ئەوەی بتوانین ئەم ژینگە جوانە بپارێزین، پێویستە گەشتیار ھۆشیار بکرێتەوە کە سەیران تەنھا گۆشت برژاندن و کاتبەسەربردن نییە، بەڵکو پەیوەندییەکی ڕێزگرتنە لەگەڵ سروشت. دەکرێت لە ڕێگەی بڵاوکراوەی زۆرتر و ڕێنمایی ورد لە بازگەکان و ناوچە گەشتیارییەکان، ئەم کولتوورە بچەسپێنین. پاراستنی ژینگە پێویستی بەوەیە کە ھەر تاکێک بەرپرسیار بێت لەو پاشماوەیەی دروستی دەکات ،بردنەوی زەرفی خۆڵ و پاککردنەوەی شوێنەکە پێش بەجێھێشتنی، سادەترین ئەرکی نیشتمانییە.
لە لایەکی ترەوە، گەشەپێدانی کەرتی گەشتیاری پێویستی بە داھات و بودجە ھەیە. دەکرێت حکومەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان سیستمێکی وا ڕێکبخەن کە داھاتی گەشتیاری (وەک ڕەسمی چوونە ناو سەیرانگا یان سزای ژینگەیی) کۆبکرێتەوە و ڕاستەوخۆ لە خزمەتگوزارییەکاندا خەرج بکرێتەوە. گرنگترین خزمەتگوزاریش چاککردنی ڕێگاوبانەکانە کە دەبێتە ھۆی ئەوەی گەشتیار بە دڵنیایی و ئاسوودەیی زیاترەوە ڕوو لە دەشتایە سەوزەکان بکات. کاتێک ھاوڵاتی دەبینێت ئەو پارەیەی دەیدات دەبێتە قیڕ و ئاوەدانی بۆ ڕێگای سەیرانگاکە، بە دڵنیاییەوە بە خۆشحاڵی و ھاوکارییەوە بەشداری دەبێت.
یەکێکی تر لە مەترسییە گەورەکان کە ساڵانە کارەساتی دڵتەزێن دروست دەکات، مەلەکردنە لە چەم و دەریاچەکاندا. زۆربەی گەشتیاران بۆ خۆشی دەچنە کەنار ئاوەکان، بەڵام بەھۆی نەبوونی ھۆشیارییەوە دەچنە ناو ئاوەکان بۆ مەلە، کە زۆربەیان مەترسیدارن و بۆ مەلە دەست نادەن. پێویستە ڕێنماییەکان لە نزیک دەریاچەکان توندتر بکرێن و بە تابلۆی گەورە و ھۆشیاریی میدیایی بە خەڵک بوترێت ،بۆ گەشت و بینینی جوانیی ئاوەکە وەرە، نەک بۆ مەلەکردن و گیانلەدەستدا.
لە کۆتاییدا، کوردستان نیشتمانی ھەموومانە و جوانییەکەی شکۆی ئێمەیە. پاراستنی ژینگە، ڕێکخستنی داھاتی گەشتیاری، و پابەندبوون بە ڕێنماییەکان، سێ کۆڵەکەی سەرەکین بۆ ئەوەی بتوانین ھەم لە سروشتەکەی بەردەوام بین و ھەم کوردستان بکەینە ناوەندێکی گەشتیاریی سەردەمیانە کە تێیدا مرۆڤ و ژینگە بە ئاشتی پێکەوە بژین.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
تەسنیم: ئۆکرانیا هەزاران فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی لەهەرێمی کوردستان جێگیر کردووەو تاران ئەم کارە بەدوژمنایەتی دەزانێت
مه‌سعود بارزانی: یاسای هه‌ڵبژاردن هه‌مواربكرێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌س له‌جێی كریستیانه‌كان بڕیار نه‌دات
یەرەکە ڕووبەڕووبوونەوەی لەگەڵ هێزەکانی ئێران لە سنووری مەریوان و کۆساڵان ڕاگەیاند
ئۆکرانیا دەنگۆی ناردنی درۆن و هێزی سەربازی بۆ هەرێمی کوردستان ڕەت دەکاتەوە
پارتی ئازادیی کوردستان (پاک) بۆ ئاوێنە: کۆبوونەوەکەی عێراق و ئێران تەنیا بۆ پاسەوانیی سنوور بووە و دەنگۆی دەرکردنمان شەڕی دەروونییە
وته‌بێژی حكومه‌تی عێراق: هه‌ماهه‌نگی باشمان له‌گه‌ڵ توركیاو ئێران هه‌یه‌ بۆ كردنه‌ ده‌ره‌وه‌ی چه‌كدارانی كورد
شاخه‌وان عه‌بدوڵا: كورد له‌ كه‌ركوك په‌راوێزخراوه‌و ده‌بێت پێشمه‌رگه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ ئه‌و ناوچانه‌ی بۆشایی ئه‌منیان تێدایه‌
شەڕ و پێکدادان لە یەمەن پێ دەنێتە قۆناغێکی سەختەوە؛ فڕۆکەخانەی عەدەن کرایە ئامانج و تەعز لەبەردەم کارەساتی مرۆییدایە
گرژییەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا گەیشتنە لووتکە؛ مەرجی قورس، گەمارۆی دەریایی و پلان بۆ هێرشێکی نوێ
حکوومەتی عێراق باجی گومرگی سەر سیستەمی وزەی خۆری هەڵگرت
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×