دەرکەوتنی عەجاج، ھەلێکی مێژوویی بۆ دۆزی کورد 

دێرین جەمال
  2026-05-09   

مێژوو دەیسەلمێنێت کە ستەمکاران ھەرچەندە کاتیان ھەبێت، دواجار لە چنگی دادپەروەری ڕزگاریان نابێت. گرتنی (عەجاج) وەک یەکێک لە جەلادە ناودارەکانی  نوگرە سەلمان، ھەلێکی مێژووییە بۆ زیندووکردنەوەی کەیسی ئەنفال و ناساندنی زیاتری کۆمەڵکوژیی کورد بە جیھان.
نوگرە سەلمان تەنھا بەندیخانە نەبوو، بەڵکو تاقیگەیەک بوو بۆ ئەشکەنجەی دەروونی و جەستەیی. عەجاج وەک یەکێک لە بەرپرسانی ئەو شوێنە، چەندین تاوانی ئەنجامداوە کە ویژدانی مرۆڤایەتی دەھەژێنێت:
 برسیکردن و تینووکردنی بەکۆمەڵ: بەکارھێنانی نان و ئاو وەک چەکێک بۆ شکاندنی کەرامەتی مرۆڤەکان.
 سزادانی دەروونی: ناچارکردنی دایکان بۆ بینینی ئازاری منداڵەکانیان و ڕێگریکردن لە ناشتنی تەرمی ئازیزانیان.
 سوکایەتیکردن بە شوناس:  بەکارھێنانی وشەی نزم بەرامبەر بە نەتەوەی کورد بە مەبەستی ڕووخاندنی ئیرادەی زیندانیان.
سزای شایستە: یاسا یان تۆڵە؟
لە ڕوانگەیەکی  سیاسەتمەدارانە  و یاساییەوە، گرنگترین سزا بۆ جەلادێکی وەک عەجاج، سزایەکی ڕەوا و ئاشکرایە. ئەگەرچی لەسێدارەدان وەک قەرەبوویەکی خێرا دەبینرێت، بەڵام ھێشتنەوەی لە بەندیخانە و بەردەوامبوونی دادگاییکردنەکەی چەند سوودێکی ھەیە:
١. درکاندنی ڕاستییەکان:مانەوەی بە زیندوویی دەبێتە ھۆی ئاشکرابوونی وردەکاری زیاتر و دۆزینەوەی گۆڕی بەکۆمەڵی نوێ.
٢. شکاندنی شکۆی جەلاد: بینینی ئەم جەلادە بەو لاوازی و بێدەسەڵاتییەی ئێستای، گەورەترین شکستی دەروونییە بۆ خۆی و بیروباوەڕەکەی.
 کورد چۆن سوود لەم کەیسە وەردەگرێت؟
ئەم دادگاییکردنە پێویستە بکرێتە کەرەستەیەکی پەیوەندیبەندیی بەھێز بۆ گەیشتن بە مافە نەتەوەییەکان:
 بەنێودەوڵەتیکردنی کەیسەکە: پێویستە نوێنەرایەتییەکانی کورد ئەم کەیسە وەک بەڵگەیەکی زیندوو بۆ کۆمەڵکوژی پێشان بدەن.
 بەڵگەنامەکردنی مێژوو: ئەمە ھەلێکە بۆ کۆکردنەوەی وتەی شایەتحاڵەکان تا مێژوویەکی ڕاستگۆیانە بۆ نەوەکانی داھاتوو بنووسرێتەوە.
  ناساندنی ئەم تاوانانە، زەمینەی یاسایی بۆ دۆزی کورد بەھێز دەکات، چونکە گەلێک کە ڕووبەڕووی لەناوچوون بووبێتەوە، مافی بڕیاردانی چارەنووسی وەک گەرەنتییەک بۆ دووبارە نەبوونەوەی تاوانەکان بۆ فەراھەم دەبێت.
لەکۆتادا،،گرنگە کورد بە ژیری و بەرنامەیەکی دوورمەودا مامەڵە بکات. عەجاج تەنھا جەستەیەکە، بەڵام دەبێت ئەو بیرۆکەیەی ئەو نوێنەرایەتی دەکات لە جیھاندا شەرمەزار بکرێت تا ڕێگەی ئازادی کورد کورتتر بێتەوە.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
تەسنیم: ئۆکرانیا هەزاران فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی لەهەرێمی کوردستان جێگیر کردووەو تاران ئەم کارە بەدوژمنایەتی دەزانێت
مه‌سعود بارزانی: یاسای هه‌ڵبژاردن هه‌مواربكرێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌س له‌جێی كریستیانه‌كان بڕیار نه‌دات
یەرەکە ڕووبەڕووبوونەوەی لەگەڵ هێزەکانی ئێران لە سنووری مەریوان و کۆساڵان ڕاگەیاند
ئۆکرانیا دەنگۆی ناردنی درۆن و هێزی سەربازی بۆ هەرێمی کوردستان ڕەت دەکاتەوە
پارتی ئازادیی کوردستان (پاک) بۆ ئاوێنە: کۆبوونەوەکەی عێراق و ئێران تەنیا بۆ پاسەوانیی سنوور بووە و دەنگۆی دەرکردنمان شەڕی دەروونییە
وته‌بێژی حكومه‌تی عێراق: هه‌ماهه‌نگی باشمان له‌گه‌ڵ توركیاو ئێران هه‌یه‌ بۆ كردنه‌ ده‌ره‌وه‌ی چه‌كدارانی كورد
شاخه‌وان عه‌بدوڵا: كورد له‌ كه‌ركوك په‌راوێزخراوه‌و ده‌بێت پێشمه‌رگه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ ئه‌و ناوچانه‌ی بۆشایی ئه‌منیان تێدایه‌
شەڕ و پێکدادان لە یەمەن پێ دەنێتە قۆناغێکی سەختەوە؛ فڕۆکەخانەی عەدەن کرایە ئامانج و تەعز لەبەردەم کارەساتی مرۆییدایە
گرژییەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا گەیشتنە لووتکە؛ مەرجی قورس، گەمارۆی دەریایی و پلان بۆ هێرشێکی نوێ
حکوومەتی عێراق باجی گومرگی سەر سیستەمی وزەی خۆری هەڵگرت
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×