کۆچ: خاڵی وەرچەرخانی مێژوو و ڕۆژمێری نوێبوونەوەی ژیان

دێرین جەمال
  2026-06-16     234

​کۆچی مێژوویی پێغەمبەری مەزن (د.خ) لە مەککەوە بۆ مەدینە، تەنھا گەشتێکی ئاسایی یان ڕووداوێکی تێپەڕیو نەبوو لە مێژوودا، بەڵکو سەرەتای سەرلەنوێ داڕشتنەوەی ژیانی مرۆڤایەتی بوو. کۆچ، خاڵی گۆڕینی نەھامەتی و سەختییەکان بوو بۆ قۆناغێکی نوێ کە تێیدا یەکەمین کۆمەڵگەی شارستانی لەسەر بنەمای تەبایی، یەکترقبوڵکردن و پێکەوەژیانی ئاشتیانە بونیاد نرا.

​کاتێک ئاوڕ لە سەردەمی پێغەمبەر (د.خ) دەدەینەوە، دەبینین پرۆسەی کۆچ سەرەتای گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی بوو لە مێژووی مرۆڤایەتیدا. لە مەککەدا، پێغەمبەر (د.خ) و ھاوەڵانی ڕووبەڕووی سەختترین قۆناغی چەوساندنەوە، گەمارۆی ئابوری و ئازاری دەروونی و جەستەیی بوونەوە، بەڵام کۆچ بوو بە دەروازەی ڕزگاری و سەرەتایەک بۆ داڕشتنی کۆمەڵگەیەکی نوێ. پێغەمبەر (د.خ) بە گەیشتنی بە مەدینە، یەکەمین کاری بونیادنانی مزگەوت بوو وەک ناوەندێکی ڕۆحی و کۆمەڵایەتی، پاشان گرێدانی پەیمانی برایەتیی مێژوویی لە نێوان کۆچەران و پشتیوانان دا، کە تێیدا مۆدێلێکی بێوێنەی لە قوربانیدان و ھاوسۆزی پێشکەش بە مرۆڤایەتی کرد. ھەر لەو سەردەمەدا و بە نووسینەوەی دەستووری مەدینە، بنەماکانی ھاووڵاتیبوون و پاراستنی مافی کەمینەکان و پێکەوەژیانی ئاشتیانە لە نێوان پێکھاتە جیاوازە ئایینی و کۆمەڵایەتییەکاندا چەسپێنرا.
​ئەمڕۆ کە پێ دەنێینە ساڵی نوێی کۆچی (١٤٤٨)، یادکردنەوەی ئەم بۆنە گەورەیە تەنھا گەڕانەوە نییە بۆ ناو لاپەڕەکانی ڕابردوو، بەڵکو دەرفەتێکی زێڕینە بۆ قووڵبوونەوە لەو مانا بەرز و مرۆییانەی کە کۆچی لە پێناودا کرا. کۆچ وانەیەکی گەورەی ژیانە، تەپێمان دەڵێت گۆڕانکاریی ڕاستەقینە و سەرکەوتن، بە دروشم نایەتە دی، بەڵکو پێویستی بە ئارامی, قوربانیدان، فیکرێکی ڕوون و پلاندانانێکی ورد ھەیە، ڕێک وەک ئەوەی پێغەمبەر (د.خ) لە سەردەمی خۆیدا بە کردار نیشانی داین کە چۆن لە ناو جەرگەی کۆسپ و سەختەکاندا، ئاسۆیەکی نوێ بۆ گەشە و پێشکەوتن بدۆزینەوە.
​لە کاتێکدا بە دڵێکی پڕ لە ھیواوە پێشوازی لەم ساڵە نوێیە دەکەین، گەرمترین و جوانترین پیرۆزبایی خۆمان ئاڕاستەی گشت موسڵمانانی جیھان و بە تایبەتی گەلی کوردستان دەکەین. لە خوای گەورە و میھرەبان داواکارین ئەم ساڵە بکاتە ساڵی خێر و بەرەکەت، و تەبایی و ئاشتی باڵ بکێشێت بەسەر مرۆڤایەتیدا.
​ھیواخوازین ساڵی ١٤٤٨ی کۆچی، ببێتە ساڵی سەرکەوتن، کۆتاییھاتنی ناخۆشییەکان و بەدیھاتنی ئاواتەکان، ساڵێک کە تێیدا ڕۆحی مرۆڤدۆستی، بەخشندەیی و دەستگرتنی لێقەوماوان و ئەوانەی پێویستیان بە ھاوکارییە، ببێتە ھەوێنی کار و ژیانی ڕۆژانەمان و ھەمووان پێکەوە بەرەو داھاتوویەکی گەشاوەتر ھەنگاو بنێین.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
قاسم ئەعرەجی: کشانەوەی هاوپەیمانان لە عێراق، سیستمی بەرگریی ئاسمانیی هەرێمی کوردستانیش دەگرێتەوە
مەزڵوم عەبدی: ڕێککەوتنی دیمەشق تەسلیمبوون نەبوو، بەڵکو قۆناغێکی نوێی خەباتە لەناو دەوڵەتدا
دوای چۆڵکردنی ۱۸ کەمپ لەلایەن ۳ هەزار و ۸۰۰ گەریلا، پاسەوانی سنوور و پێشمەرگە لە ناوچە سنوورییەکان جێگیر دەبن
لەشەشەمین ساڵیادی مەرگی فوئادە ڕەشدا، سۆڵیدارێتییەکەی فوئادە ڕەش‌و ڕێکخراوەکانی ئێستا
مەسعود پزیشکیان: سەرەخۆشی لە خەڵکی کوردستان دەکەم
وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئیسرائیل: به‌داخه‌وه‌ كورد هێشتا خاوه‌نی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆ نییه‌، خوازیاری به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندییه‌كانمانین
بوومەلەرزەی سیاسی لەئەڵمانیا: سەرکەوتنی مێژوویی AfD لەویلایەتی ساکسۆنی-ئانهاڵت
تولای حاتەم ئۆغوللاری و تونجەر باقرخان وەک هاوسەرۆکانی دەم پارتی هەڵبژێردرانەوە
دوو موڵکی موجتەبا خامنەیی بە 36 ملیۆن پاوەند دەفرۆشرێن
خوێندنەوەیەکی ڕەخنەیی بۆ کتێبی "ساڵانی لەبیرکراوی ناسیۆنالیزمی کورد لەئێران"
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×