کۆچ: خاڵی وەرچەرخانی مێژوو و ڕۆژمێری نوێبوونەوەی ژیان

دێرین جەمال
  2026-06-16     188

​کۆچی مێژوویی پێغەمبەری مەزن (د.خ) لە مەککەوە بۆ مەدینە، تەنھا گەشتێکی ئاسایی یان ڕووداوێکی تێپەڕیو نەبوو لە مێژوودا، بەڵکو سەرەتای سەرلەنوێ داڕشتنەوەی ژیانی مرۆڤایەتی بوو. کۆچ، خاڵی گۆڕینی نەھامەتی و سەختییەکان بوو بۆ قۆناغێکی نوێ کە تێیدا یەکەمین کۆمەڵگەی شارستانی لەسەر بنەمای تەبایی، یەکترقبوڵکردن و پێکەوەژیانی ئاشتیانە بونیاد نرا.

​کاتێک ئاوڕ لە سەردەمی پێغەمبەر (د.خ) دەدەینەوە، دەبینین پرۆسەی کۆچ سەرەتای گۆڕانکارییەکی ڕیشەیی بوو لە مێژووی مرۆڤایەتیدا. لە مەککەدا، پێغەمبەر (د.خ) و ھاوەڵانی ڕووبەڕووی سەختترین قۆناغی چەوساندنەوە، گەمارۆی ئابوری و ئازاری دەروونی و جەستەیی بوونەوە، بەڵام کۆچ بوو بە دەروازەی ڕزگاری و سەرەتایەک بۆ داڕشتنی کۆمەڵگەیەکی نوێ. پێغەمبەر (د.خ) بە گەیشتنی بە مەدینە، یەکەمین کاری بونیادنانی مزگەوت بوو وەک ناوەندێکی ڕۆحی و کۆمەڵایەتی، پاشان گرێدانی پەیمانی برایەتیی مێژوویی لە نێوان کۆچەران و پشتیوانان دا، کە تێیدا مۆدێلێکی بێوێنەی لە قوربانیدان و ھاوسۆزی پێشکەش بە مرۆڤایەتی کرد. ھەر لەو سەردەمەدا و بە نووسینەوەی دەستووری مەدینە، بنەماکانی ھاووڵاتیبوون و پاراستنی مافی کەمینەکان و پێکەوەژیانی ئاشتیانە لە نێوان پێکھاتە جیاوازە ئایینی و کۆمەڵایەتییەکاندا چەسپێنرا.
​ئەمڕۆ کە پێ دەنێینە ساڵی نوێی کۆچی (١٤٤٨)، یادکردنەوەی ئەم بۆنە گەورەیە تەنھا گەڕانەوە نییە بۆ ناو لاپەڕەکانی ڕابردوو، بەڵکو دەرفەتێکی زێڕینە بۆ قووڵبوونەوە لەو مانا بەرز و مرۆییانەی کە کۆچی لە پێناودا کرا. کۆچ وانەیەکی گەورەی ژیانە، تەپێمان دەڵێت گۆڕانکاریی ڕاستەقینە و سەرکەوتن، بە دروشم نایەتە دی، بەڵکو پێویستی بە ئارامی, قوربانیدان، فیکرێکی ڕوون و پلاندانانێکی ورد ھەیە، ڕێک وەک ئەوەی پێغەمبەر (د.خ) لە سەردەمی خۆیدا بە کردار نیشانی داین کە چۆن لە ناو جەرگەی کۆسپ و سەختەکاندا، ئاسۆیەکی نوێ بۆ گەشە و پێشکەوتن بدۆزینەوە.
​لە کاتێکدا بە دڵێکی پڕ لە ھیواوە پێشوازی لەم ساڵە نوێیە دەکەین، گەرمترین و جوانترین پیرۆزبایی خۆمان ئاڕاستەی گشت موسڵمانانی جیھان و بە تایبەتی گەلی کوردستان دەکەین. لە خوای گەورە و میھرەبان داواکارین ئەم ساڵە بکاتە ساڵی خێر و بەرەکەت، و تەبایی و ئاشتی باڵ بکێشێت بەسەر مرۆڤایەتیدا.
​ھیواخوازین ساڵی ١٤٤٨ی کۆچی، ببێتە ساڵی سەرکەوتن، کۆتاییھاتنی ناخۆشییەکان و بەدیھاتنی ئاواتەکان، ساڵێک کە تێیدا ڕۆحی مرۆڤدۆستی، بەخشندەیی و دەستگرتنی لێقەوماوان و ئەوانەی پێویستیان بە ھاوکارییە، ببێتە ھەوێنی کار و ژیانی ڕۆژانەمان و ھەمووان پێکەوە بەرەو داھاتوویەکی گەشاوەتر ھەنگاو بنێین.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
عەلی زەیدی لەسەر هێرشەکانی سەر هەولێر هاتەدەنگ و هەڕەشە دەکات
قەیرانی دادوەری لە هەرێمی کوردستان؛ کێشەی دەستوەردانی حزبی و دابەشکردنی پۆستەکان گەیشتووەتە لوتکە
سوپای پاسداران هەڕەشەی توند لە کوەیت دەکات
تاران دەرگای گفتوگۆ دادەخات؛ ململانێی سەربازیی ئەمریکا و ئێران بە ئاڕاستەی نادیاردا دەڕوات
هاوسەرۆکی پژاک: گۆڕانکارییەکانی ناتۆ هەڵوێستی تورکیای بەرامبەر ئێران گۆڕیوە و ناوچەکە بەرەو جەنگێکی گەورە دەچێت
ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری عێراق: ده‌ست به‌سه‌ر 25 ملیار دیناری دیكه‌ی عێراقی، 200 هەزار دۆلار و بڕێك زێڕدا گیرا
باڵیۆزخانەی ئەمریكا: دروستبونی كێشه‌ بۆ گه‌شتكردن و داخستنی ئاسمانی عێراق چاوه‌ڕوانكراوه‌
وه‌زاره‌تی كاره‌با: به‌هۆی گرفتێكی ئه‌منییه‌وه‌ له‌ كێڵگه‌ی كۆرمۆر به‌رهه‌مهێنانی كاره‌با كه‌مبوه‌وه‌
نه‌وت و كانزاكانی هه‌ولێر رێكاری نوێی بۆ دابه‌شكردنی غاز راگه‌یاند
شاندی ئیمرالیی ده‌م پارتی دوای كۆبونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ وه‌فدی ئاكه‌په‌و مه‌هه‌په‌: ده‌مانه‌وێت چاومان به‌ ئۆجــه‌لان بكه‌وێت
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×