ڕۆشناییەکی فەلسەفیی قووڵ: ڕەگ وریشەی دامەزراندن وقەیرانی لێکجیابوونەوە لە نێوان پرەنسیپ وڕەسەنیدا
کاتێک دەگەڕێینەوە بۆ ڕەگ وریشەی فەلسەفیی سەرهەڵدانی پارتەکان وقەوارە سیاسییەکان. بەپێی تێڕوانینی بیرمەندانی فەلسەفەی سیاسی وەک "ماکس ڤێبەر" لە جیاکردنەوەی لە نێوان لە نێوان ڕەوشتی باوەڕ وڕەوشتی بەرپرسیارێتید، یان نزیکبوونەوەکانی "میکیاڤێلی" و "هۆبز" بۆ چەمکی بمێنهوە، بۆمان دەردەکەوێت کە هەر حزب یان بزووتنەوەیەک لە ساتە یەکەمی دامەزراندنیدا وەک "عەقیدەیەکی پاک" یان بیرۆکەیەکی سەرەکی پیرۆز دەست پێدەکات. ئەم ڕەسەنایەتییە دامەزراوەییە (ڕەچەڵەکی پرەنسیپی) نوێنەرایەتی پەیماننامەی ڕەوشتی دەکات کە ڕەوایەتی وبوونی ڕووحانی بە پارت دەبەخشێت لە بەرامبەر لایەنگرەکانیدا. بەڵام، کاتێک ئەم عەقیدەیە تووشی توندوتیژی ململانێی واقعی وهاوسەنگی هێزەکان دەبێت، ئەوەی پێی دەوترێت. داخورانی دامەزراوەیی. روودەدات؛ چونکە پارت هەندێکجار ناچار دەبێت بڕیار یان هاوپەیمانی ئەنجام بدات کە لە ناوڕۆکی ڕەچەڵەکی دامەزراندنیدا دەدات (وەک پەنابردن بۆ دوژمن یان قبوڵکردنی دەسەڵاتداری دەرەکی). لێرەدا پارت لە "پارێزەری پرەنسیپ"ـەوە دەگۆڕێت بۆ "بەڕێوەبەری قەیران"، کە ئەمەش بیرمەندان دەخاتە بەردەم کێشەیەکی گەورە: ئایا ئەو پارته ى کە دەستبەردار دەبێت لە ڕەچەڵەکی دامەزراندنی خۆی لە پێناوی بمێنهوەدا، هەزەر ئەو پارت دەمێنێتەوە، یان دەگۆڕێت بۆ دژە بنەڕەتی خۆی؟ ئەم ناکۆکییە ئەوەیە کە لەناوبردنی پرەنسیپ دەکاتە تەنها تەکتیکێکی تێپەڕ، بەڵکو پرۆسەی خۆکوشتنی خاوی ناسنامەی ڕێکخراوەیی وفکرییە.
چوارچێوەی تیۆری (پرەنسیپ لە بەرامبەر بمێنهوە وکێشەی پاساوهێنانی ئایدۆلۆژیدا)
کاتێک باس لە "پرەنسیپ" لە بەرامبەر "بمێنهوە" لە ململانێی پارت وسیاسەتدا دەکەین، ئەوا تووشی کۆنترین ودڕندەترین کێشە دەبین کە فەلسەفە وهزری مرۆیی ناسیبێتی. ئەم کێشەیە دابەش دەبێت بۆ سەر دوو بەش؛ قوتابخانەی ئایدیاڵی کە پێی وایە هەڵسووڕانی سیاسی سیستمێکی ڕەوشتی تەواوە وقبوڵی دابەشبوون ناکات، وپرەنسیپیش بریتییە لە ناسنامە وئامانج، کە ئەگەر پارته كان واز لە سەربەخۆیی تەواوی خۆی لە بەرامبەر دوژمنان بهێنێت، ئەوا پاساوی بوونی خۆی لە دەست دەدات. لە بەرامبەردا، قوتابخانەی پراگماتیکی واقعی هەیە کە سیاسەت بە هونەری مومکین وزانستی بەڕێوەبردنی ململانێ لە پێناوی بمێنهوهدا دەزانێت، لەوێدا پرەنسیپە تیۆرییەکان بەهای خۆیان لەدەست دەدەن ئەگەر خاوەنەکانیان لەناوبرێن، بە جۆرێک کە بەردەوامبوونی بڵێسەی دۆزەکە دەبێتە پرەنسیپی باڵا کە هەموو ئامرازە کاتییەکان ملکەچی دەبن. گەورەترین کێشە لەو کاتەدا دەردەکەوێت کە حزبهکان رووبەڕووی کێشەی پاساوهێنانی ئایدۆلۆژی ولەدەستدانی شەرعیەت دەبنەوە، لێرەدا پێکدادانێکی کارەساتبار لە هۆشیاریی جەماوەردا روودەدات کە ڕاهاتوون لەسەر درووشمەکانی سەروەری وڕەتکردنەوەی پاشکۆیەتی، کاتێک پارت ناچار دەبێت دواتر پەنا بۆ ئەو دوژمنە بەرێت کە جەنگی دژی وتارەکەی دەکرد، ئەمەش دەیخاتە ناو دااوی ناکۆکییەوە ومتمانەی بنکە جەماوەرییەکانی لەدەست دەدات، بە جۆرێک خەبات لە پڕۆژەیەکی نیشتمانییەوە دەگۆڕێت بۆ مامەڵەی بەرتەسک ودەسەڵات. کاتێک ئێمە ئەم دووانەیەیە بە پێوەری مێژوو هەڵدەسەنگێنین، بۆمان دەردەکەوێت ئەو بزووتنانەی کە ڕەتکرایەوە هەر تەکتیکێکی ئاڵۆز لە ساتە مەترسیدارە سەختەکاندا بەکاربهێنن، لەناوبران وبوونە هێما ووێنەی خەمناک بێ ئەوەی ئامانجەکانیان بپێکەن، لە کاتێکدا ئەو بزووتنانەی کە تەکتیکەکانی بمێنهوە وپەنابردنیان بەکارهێنا، بەڵام باجێکی زۆر گەورەیان لە سەربەخۆیی بڕیارەکانیان دا لە داهاتوودا. لە رووی هزرییەوە، پاکی پرەنسیپ دەبێتە ئامانجی باڵای بەخشەری شەرعییەتی وڕەوشت، لە کاتێکدا پراگماتیزمی بمێنهوە خۆی دەسەپێنێت لە نەبوونی هاوسەنگیدا، وناکۆکی ڕاستەقینە لەو کاتەوە دەست پێدەکات کە پارت لەبیر دەکات پەنابردنی بۆ لای دوژمن تەنها دۆخێکی نائاسایی کاتی وسەرشۆڕانەیە ودەیگۆڕێت بۆ پەیوەندییەکی ئەندامی کە لەو خاڵەدا خەبات کۆتایی پێدێت. لەم سۆنگەیەوە گەورەترین کێشە لەو پرسیارە قورس وئازارە ئەبەدییەدا خۆی دەبینێتەوە: ئایا بینە شەهیدی پاک بێ پرەنسیپی پیسبوو بەڵام لە ڕووی سیاسییەوە مردوو بین، یان زیندوو بین بەڵام پاشکۆی دوژمنەکانمان بین؟ ئەمەش ئەو ناکۆکییە ئەبەدییەیە کە مێژووی ململانێکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست وجیهان بە گشتی دەیوروژێنێت.
لایەنی مێژوویی وکرداری (سێكستلەتی هەڵاتنی هەرێمی، خۆهاویشتنی خۆرئاوایی، وتێکهەڵچوونی مەیدانی لە بەرامبەر پەنابردندا)
کاتێک لە تیۆری فکرییەوە دەگواستینەوە بۆ واقیعی مێژوو وئەپلیکەیشنی سیاسەت، وێنە ئاڵۆز وکارەساتبارەکەی چەندین بزووتنەوە پارت وکەسایەتی بۆمان دەردەکەوێت کە ڕووبەڕووی هەڵبژاردەی سەخت بوونەوە بۆ بمێنهوە، ودەکرێت ئەم نموونانە لە ڕێگەی سێ ڕێڕەوی سەرەکییەوە بخوێندرێنەوە:
هەڵاتن بەرەو دەرەوە وپەنابردن بۆ باوەشی دوژمن یان نەیاری هەرێمی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا
مێژووی سیاسی و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست شایەتە بۆ نموونەی زیندوو لە پەنابردنی چەندین پارت و باڵی ئۆپۆزسیۆن بۆ دەرەوەی وڵاتەکانیان و هەڵاتن لە مەیدانی خەباتی ڕاستەقینە لە ناوخۆی وڵاتەکانیاندا بەرەو خۆپاراستن لە لای نەیارەکان و بەو شێوەیە دەستبەرداربوون لە ناوەرۆکی خەباتی مەیدانی؛ و نموونەی ئەوەش ڕەفتاری هەندێک حزب و گروپی شیعی عێراقییە لە سەردەمی جەنگی عێراق و ئێراندا بەرەو گرێدانەوە بە ئێران و جێگیربوون لە باوەشیدا، و ئەنجامدانی کردەی مەیدانی و سەربازی دژی سوپای عێراق، لە کاتێکدا ئەرکی سەرەکییان مانەوە بوو لە وڵاتی خۆیان و پراکتیزەکردنی خەباتی ڕاستەقینە بۆ ئازادی و چاکسازی لە ناوخۆوە نەک هەڵدێرانە ناو باوەشی دراوسێی هەرێمییەوە. ئەم ناکۆکییە دووبارە دەبێتەوە لەسەر بوونی پارته كانى ئۆپۆزسیۆن لە وڵاتانی مەغریبی عەرەبی (جەزائیر، تونس، مەغریب) لە سەردەمە جیاوازەکانی مێژوودا لەناو ئەو وڵاتانەی کە بە نەیاری بیری ئەوان دادەنران لە ترسی ستەم، هەروەها لەسەر مسۆگەرکردنی بوونی سەربازگەکانی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) لە ناوچە نفووزەکانی سووریا لە قۆناغە دیاریکراوەکاندا سەرەڕای ئاڵۆزی و تێکەڵاوە سیاسییەکان، و دامەزراندنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە سەرکردایەتی جەلال تاڵەبانی لە کەش و دۆخێکی قۆناغی هاوشێوەدا، تا دەگاتە ڕێڕەوی سەرکردەکان وەک دکتۆر عەبدولڕەحمان قاسملو لە وێستگەکانی خەباتیدا لەناو ئاڵۆزییە هەرێمییە توندەکاندا کە ناچاری ئەو هێزانە کرد پەنا ببەن و هەماهەنگی بکەن بۆ ڕزگاربوون لە لەناوبردنی ماددی و رێکخراوەیی تەواو.
هەڵاتنی فکری وپشتگیری شاراوەی بزووتنەوە پارته چەپەکان لە ئەورووپا وخۆرئاوادا
ئەم کێشەیە تەنها لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا نەبووەوە، بەڵکو لە ڕووی مێژوویییەوە درێژ بووەوە بۆ ئەورووپا وبزووتنەوە خۆرئاواییەکان لە دەیەکانی شەست وحەفتاکانی سەدەی بیستەمدا؛ کە تیایدا چەندین بزووتنی چەپ، ڕادیکاڵ وخوێندکاری کەوتنە ناو داوای "ئایدۆلۆژیکردنی پاشکۆیەتییەوە". سەرەڕای بەرزکردنەوەی درووشمی پاکی شۆڕشگێڕانەی ڕهها وسەربەخۆیی هزر لە لایەن ئەم بزووتنانەوە، بەڵام بەڵگەنامە وئەرشیفە مێژووییەکان سەلماندیان کە ئەوان پشتگیری وپارەی شاراوەیان وەرگرتووە وپەناگەی ئارامیان لە پشت "پەردەی ئاسنین" وهاوپەیمانی سۆڤێتی دۆزیوەتەوە (وەک ڕێکخراوی سوپای سووری ئەڵمانی)، بێجگە لە کۆچکردنی سەرکردەکانی چەپی ئەورووپی بۆ سەربازگەکانی ڕاهێنان لە دەرەوە، کە ئەمەش خەباتە ناوخۆییەکەیان لە چوارچێوە جەماوەرییە ڕەسەنەکەی دەرهێنا وخستییە ناو تۆڕێکی ئاڵۆز لە پەیوەندییەکانەوە.
ڕەتکردنەوەی ڕهها بۆ پاشکۆیەتی: نموونەی درێژەپێدانی شۆڕشگێڕانە وبوون لە ناوەندی دەسەڵاتداریدا
لە بەرامبەر کێشەی هەڵبژاردن لە نێوان "پەنابردن بۆ نەیارەکان" یان "تەسلیمبوون"، چەندین نموونەی ناوازە سەرهەڵدەدەن کە ڕەتکردنەوەی کەلتووری هەڵاتن وپاشکۆیەتییان کرد؛ دیارترینیان چێ گیڤارا بوو کە ڕەتی کردەوە بچێتە سەر کورسی دەسەڵات وگەرمی پاش سەرکەوتنی شۆڕشی کووبا ومانەوەی لە ڕێگەی درێژەپێدانی بەردەوامی شۆڕشگێڕانەوە هەڵبژارد و بە ئیرادەی خۆی ڕووی کردە بەرەی جەنگە گڕدارەکان لە ناوچە قووڵەکانی کۆنگۆ و بۆلیڤیا بۆ ئەوەی جەخت بکاتەوە کە بمێنهوەی بیرۆکە بەستراوەتەوە بە مەیدانی کراوەوە. ئەم ڕێڕەوەش یەکدەگرێتەوە لەگەڵ ئەو نموونانەی کە ڕێگایەکی سەختتر ودژوارتر هەڵبژارد، کە بریتییە لە بەڕێوەبردنی خەبات وبمێنهوەی فکری لە ناوخۆی سیستمی دەسەڵاتدار یان سنوورەکانی دەوڵەتی داگیرکەر خۆیدا؛ دیارترینیان شاعیری نیشتمانی مەزن مەحموود دەرویش بوو کە خەباتە قووڵ وچالاکییە فکری ونیشتمانییەکەی لە ناو سنوورەکانی دەوڵەتی داگیرکەردا بەڕێوەبرد بێ ئەوەی خاکەکە بەجێبهێڵێت، لەگەڵ سەرکردە وپێشەواکانی وەک دلای لاما کە ڕووبەڕووی فشارەکان بوونەوە لە پێگەکانی پێکدادانی ڕاستەوخۆوە. بۆ ئەوەی ئەم نموونانە بە یەکەوە بیسەلمێنن کە جووڵەی ململانێ ژێردەستەی ئایدیاڵی ڕهها نییە، بەڵکو بە یاسای دڕندەترین بمێنهوە بەڕێوەدەچێت، و لە نێوان باجی گرانبایەی پاشکۆیەتی دەرەکی و قورسی و گرانی بەرگری پرەنسیپی لە ناوخۆدا مەلەوانە دەکات.
لێکۆڵینەوەیەکی ورد و سەربخۆ بۆ نموونەکانی مێژوویی پارت و گروپە شیعییە عێراقییەکان لە سەردەمی جەنگی عێراق وئێراندا
ئەم ئەزموونە لووتکەی قەیرانی پراگماتیکی نواند؛ کاتێک ئۆپۆزسیۆن خۆی لە بەردەم سیستمێکی دیکتاتۆری دڕندەدا بینی کە هەڕەشەی لەناوبردنی تەواوی لە بوونی دەکرد، کەچی بژاردە قورسەکە گواستنەوە بوو بۆ لایەنی ایرانی (نەیاری مێژوویی ودەوڵەتی جەنگاوەر دژی عێراق لەو سەردەمەدا). ئەم پەیوەندییە تەنها پەناگەیەکی مرۆیی نەبوو، بەڵکو گۆڕا بۆ هاوبەشییەکی مەیدانی وسەربازی ڕاستەوخۆ دژی سوپای عێراق. سەرەڕای ئەوەی کە ئەم بژاردەیە بمێنهوە کاتی وڕێکخراوەیی بۆ ئەو سەرکردایەتییانە مسۆگەر کرد، بەڵام درزێکی مێژوویی وهۆشیارییەکی جەماوەری کارەساتاویی دەربارەی چەمکی "سەروەری نیشتمانی" دروستکرد.
پارته كانى ئۆپۆزسیۆنی مەغریبی (جەزائیر، تونس، مەغریب)
: لە سەردەمی ستەمکاری یان ململانێکانی دەسەڵاتدا، چەندین باڵ و پارته مەغریبی پەنایان بۆ پایتەختەکان و دەوڵەتانی هەرێمی و نێودەوڵەتی برد کە لە ڕواڵەتدا لەگەڵ ئاراستە فکرییەکانیان یەکتربڕ یان نەیار بوون، و سازشی سیاسی و ئایدۆلۆژییان پێشکەش بە دەوڵەتە داڵدەدەرەکان کرد لە بەرامبەر بنکەکانی پەخش و پشتگیری دارایی، کە ئەمەش سەربەخۆیی بڕیاردانی دواتری سنوردار کرد.
پارتی کرێکارانی کوردستان (PKK) ویەکێتیی نیشتمانیی کوردستان (PUK)
: ئەزموونی پارتی کرێکارانی کوردستان لە ناوچە نفووزەکانی سووریا لە قۆناغە دیاریکراوەکاندا، و دامەزراندنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە سەرکردایەتی جەلال تاڵەبانی لە دۆخێکی ئاڵۆزی ململانێدا، وەک نموونەی زیندوو بۆ واقیعی جوگرافیای سیاسی قورس دەردەکەون؛ کاتێک هاوسەنگییە هەرێمییەکان و جەنگەکانی بمێنهوە پێویستی دروستکردنی خاڵە یەکتربڕ و هەماهەنگییەکانی لەگەڵ لایەنەکان و دەوڵەتانی هەرێمیدا سەپاند بۆ دوورکەوتنەوە لە هاڕینی سەربازی.
دکتۆر عەبدولڕەحمان قاسملو
نموونەی دکتۆر عەبدولڕەحمان قاسملو (سەرکردەی پارتى دیموکراتی کوردستانی ئێران) بە یەکێک لە ناوەڕۆکە کارەساتبارترین نموونەکان دادەنرێت بۆ گەڕان بەدوای هاوسەنگییەکی مەحاڵدا لە نێوان پرەنسیپی نیشتمانیی کوردستانی وهەوڵەکانی گفتوگۆ وپێکدادان لەگەڵ هێزە هەرێمییەکاندا، ووێستگەکانی ململانێکەی بە تیرۆرکردنی بەناوبانگی کۆتایی هات بۆ ئەوەی قورسی ئەو باجە کورت بکاتەوە کە سەرکردەی سەربەخۆ دەیدات لە دیمەنێکدا کە چنگی دەوڵەتەکان بەڕێوەی دەبەن.
بزووتنەوە چەپ وڕادیکاڵەکان لە ئەورووپای خۆرئاوادا (دەیەکانی شەست وحەفتاکانی سەدەی بیستەم)
کەوتنی ڕێکخراوەکان وەک "ڕێکخراوی سوپای سووری ئەڵمانی" (RAF) لە داوی پشتگیری سۆڤێتیدا نموونەیەکی خۆرئاوایی بۆ ئایدۆلۆژیکردنی پاشکۆیەتی نواند، وئەرشیفەکان سەلماندیان کە ئەم کۆمەڵانە ڕاهێنان وپارە وپەناگەیان لە پشت پەردەی ئاسنینەوە وەرگرتووە، کە ئەمەش خەباتەکەیان لە چوارچێوە جەماوەرییە خۆجێییەکەی دەرهێنا.
چێ گیڤارا (نموونەی درێژەپێدانی شۆڕشگێڕانە وڕەتکردنەوەی رهها)
گیڤارا ڕەتی کردەوە تێکەڵ بە یارییەکانی دەسەڵات وگەرمی کارگێڕی ببێت پاش سەرکەوتنی شۆڕشی کووبا، وڕەتی کردەوە پاشکۆی هیچ هێزێکی گەورە بێت، وپێکدادانی ڕاستەوخۆ ومەرگی لە دارستانەکانی کۆنگۆ وبۆلیڤیادا هەڵبژارد بۆ ئەوەی نوێنەرایەتی ئەو شۆڕشگێڕە بکات کە مەرگی مەیدانیی ئازاد پێشتر دەدات.
مەحموود دەرویش و دالای لاما (ململانێ لە ناوەندی ماڵەکە خۆیدا)
نوێنەرایەتی بەرەی بەرگری فکری وبوونگەرایی دەکەن لە ناو سنوورەکانی دەوڵەتی داگیرکەر یان پێگەکانی پێکدادانەوە، وڕەتکەرەوەی دەربەدەری وپاشکۆیەتی پایتەختەکانی دەرەوە بوون، بۆ ئەوەی ئەم نموونانە بسەلمێنن کە قورسی بمێنهوە لە ناوخۆدا پاکترە لە هاوکاری پەنابەری دەرەکی تێکەڵ بە پاشکۆیەتی.
دەرئەنجامە هاوچەرخەکان: پرەنسیپ وپراگماتیزم لە ئەزموونی ئەمەریکیدا (دیموکرات وکۆماری (
کاتێک مەیدانی بزووتنەوە ڕزگاریخواز وئۆپۆزسیۆنەکان بەجێدەهێڵین وئەم دووانەیەیە (پرەنسیپ لە بەرامبەر بمێنهوە وبەرژەوەندی) لەسەر گەورەترین دوو دیموکراسی دامەزراوەیی لە جیهاندا دەپێوین — پارتى دیموکرات پارتى کۆماری لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکادا — ئەوا وێنەیەکی جیاوازمان بۆ دەردەکەوێت بەڵام لە ژێر هەمان یاسای توندی مێژووییدا بەڕێوەدەچێت: یاسای "بمێنهوەی هەژموون".
پارتى دیموکرات ووتاری مەیسالی فێڵباز: حزبی دیموکرات هەمیشە درووشمەکانی مەیسالیەتی رهها بەرز دەکاتەوە
مافی مرۆڤ، بڵاوکردنەوەی دیموکراسی، پاراستنی ژینگە، وپابەندبوون بە یاسای نێودەوڵەتی وئەخلاقی سیاسی. بەڵام تاقیکردنەوەی مێژوویی وپراکتیکی چەندین جار دەسەلمێنێت کە ئەم "پرەنسیپانە" زۆرجار وەک بەرگی ئایدۆلۆژی پراگماتیکی بەکاردێن بۆ خزمەتکردنی بەرژەوەندییە ستراتیژییەکان وهەژموونی ئەمەریکی. هەر کاتێک پرەنسیپەکانی مافی مرۆڤ ناکۆک ببن لەگەڵ بمێنهوەی جیوسیاسی یان بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی واشنتۆن، ئەوا مەیسالیەت یەکسەر پاشەکشە دەکات لە پێناوی پراگماتیکی ڕووتدا؛ بۆ ئەوەی حزبەکە بکەوێتە داوی ناکۆکی ئەخلاقی وپاساوهێنانی ئایدۆلۆژی دووفاقە لە بەرامبەر گەلانی جیهاندا.
پارتى کۆماری وپراگماتیکی ڕووت
لە لایەکی ترەوە، حزبی کۆماری ناسنامەی پراگماتیکی وواقعی پەتی خۆی ناشارێتەوە؛ ئەو سیاسەتی "ئەمەریکا پێش هەموو شتێک" پەیڕەو دەکات وململانێ بە لۆژیکی هێزی پەتی، بەرژەوەندی ئابووری، وقازانجی ستراتیژی ڕاستەوخۆ بەڕێوەدەبات، بێ بەرگێکی ئەخلاقی بەرفراوان. سەرەڕای ئەوەی کە ئەم ڕوونییە تۆمەتی "دووڕوویی ئایدۆلۆژی" لە کۆڵ دیموکراتەکان دەکاتەوە، بەڵام دەیخاتە ناو داوی داخورانی ئەخلاقی رهها وگۆڕینی سیاسەتی دەرەکی بۆ تەنها مامەڵەی نفووزی دارایی وسەربازی، کە ئەمەش لە ناوڕۆکی بەهای گەورە دەدات کە کۆماری ئەمەریکی لەسەری دامەزراوە لە مێژوودا.
ئاڕاستە داهاتووەکان وباجی دەستدرێژی (مەترسی توانەوەی بەرنامەی نیشتمانی (
ئەگەر وێستگە مێژووییەکانی پێشوو ئەوە بسەلمێنن کە پەنابردن وپەیوەندی بە دەرەوەوە ڕەنگە تەمەنێکی درێژتر بدات بە بزووتنەوە شۆڕشگێڕ وئۆپۆزسیۆنەکان بۆ بمێنهوە کاتی، ئەوا خوێندنەوەی داهاتوو باجی ستراتیژی گەورانە ئاشکرا دەکات کە ئەم قەوارانە دواتر دەیچێژن. مەترسیدارترین شت کە بزووتنەوە ڕزگاریخوازەکان پارته سیاسییەکان لە کاتی تێکەڵبوونیان لە تۆڕێک لە هاوپەیمانی مەرجدار لەگەڵ نەیارەکان یان هێزە هەرێمی ونێودەوڵەتییەکاندا ڕووبەڕووی دەبنەوە، بریتییە لە مەترسی داخورانی بەردەوامی سەربەخۆیی وبڕیاری نیشتمانیی پەسەند؛ چونکە بەردەوامبوون لە باوەشی پشتگیری دەرەکیدا حاڵەتێکی پشتبەستن بە بنکەی پێکهاتەیی دروست دەکات کە بە تێپەڕبوونی کات دەگۆڕێت بۆ جۆرێک لە سەرپەرشتی پەردەپۆشکراو. لە مەودای درێژخایەندا، ئەم پارتانه توانای خۆیان لەدەست دەدەن بۆ داڕشتنی ئامانجە ڕاستەقینەکانیان دوور لە حساباتی ئەوانەی کە پارەیان دەدەن یان ئەوانەی مۆڵگەکانیان لەوێیە، ووردە وردە یەکسان دەبنەوە لەگەڵ ئەو سیستمانەی کە دژی ڕاپەڕین لە نەبوونی دیموکراسی ناوخۆیی وشەفافیەتدا. مێژووی هاوچەرخ فێرماندەکات کە سیاسەتی پراگماتیکی کە بە پەناگەی ڕەوشتی ڕوون پشتڕاست نەکراوەتەوە، خەبات دەگۆڕێت لە جەنگێک لە پێناوی ئازادیدا بۆ تەنها کاغەزێکی گفتوگۆ لەسەر مێزەکانی ململانێ گەورە هەرێمییەکاندا. بەو شێوەیە، تەحەدای ئەبەدی لە بەردەم هەر بزووتنەوەیەکی ڕزگاری یاخود ئۆپۆزسیۆنی ڕاستەقینەدا دەمێنێتەوە لە چۆنیەتی بەدیهێنانیهاوکێشەی بمێنهوە بە بێ فرۆشتنی ڕۆح، چونکە جێگرەوەی یەکلاکەرەوەی پاشکۆیەتی دەرەکی بریتییە لە توانەوەی تەواو ولەدەستدانی ناسنامە لە پێناو ئەندام وبەرنامە نامۆکاندا، وئەمەش ئەو باجە قورسترینە کە گەل ودۆزە دادپەروەرەکان دەیدەن کاتێک پرەنسیپەکان بە پەناگە کاتییەکان دەگۆڕنەوە.