لە سایەی چەقبەستنی دانوستانەکانی ئاگربەست و تاوتوێکردنی بژاردەکانی کۆتاییهێنان بە جەنگ یان دەستپێکردنەوەی هێرشی سەربازیی بەرفراوان لەلایەن دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە، ڕۆژنامەی "ئای پەیپەر" (i Paper)ی بەریتانی چوار سیناریۆی گریمانەکراوی بۆ داهاتووی ڕووبەڕووبوونەوەی سەربازیی نێوان واشنتن و تاران خستەڕوو. هاوکات هۆشداریش دەدرێت لە لێکەوتە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکانی ئەو هەنگاوانە کە ڕەنگە بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ شانشینی یەکگرتووی بەریتانیاش بگرێتەوە.
ئاوێنە: بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی هاوبەشی هەردوو ڕۆژنامەنووس جۆ دۆگان و کارۆلین ویلەر لە ڕۆژنامە بەریتانییەکەدا، هاتنەئارای ئەم مشتومڕە دوای ئەو شکستە دێت کە پارتی کۆماری لە هەڵبژاردنەکانی نیوەی خولی کۆنگرێسی ئەمریکادا تووشی بوو. ئەمەش لە کاتێکدایە کە ترەمپ باسی لە نزیکبوونەوەی کاتی بڕیاردان کردووە سەبارەت بە جەنگەکە و دوای شکستهێنانی هەوڵەکانی گەیشتن بە ڕێککەوتنی ئاگربەست، هەڕەشەی "وێرانکردنی ئەوەی لە وڵاتەکە ماوەتەوە" دەکات.
سەرچاوە سەربازی و هەواڵگرییەکان نیگەرانیی خۆیان نیشانداوە لەوەی سەرۆکی ئەمریکا پەنا بۆ هەڵکشانی سەربازیی نوێ ببات، بەتایبەت کە ناڕوونی و تەمومژێکی زۆر دەوری لێکدانەوە و هەنگاوەکانی داهاتووی ترەمپی داوە. لەم چوارچێوەیەدا، ڕاپۆرتەکە چوار بژاردەی سەربازیی سەرەکی دیاری کردووە:
سیناریۆی یەکەم: بەکارهێنانی چەکی ئەتۆمیی تەکتیکی
ئەم سیناریۆیە بە مایەی نیگەرانیی هەرە گەورە دادەنرێت و خۆی لە ئەگەری وەشاندنی گورزێکی ئەتۆمیی تەکتیکیدا دەبینێتەوە بۆ سەر "چیای پیکاکس" (Pickaxe Mountain)، کە پێگەیەکی قایمکراوی ژێرزەمینییە و پەیوەستە بە بەرنامەی پیتاندنی یۆرانیۆمی ئێرانەوە.
بەپێی ڕۆژنامەکە، ئەم ئەگەرە لە ناوەندە سیاسی و هەواڵگرییەکاندا گفتوگۆی لەسەر کراوە، هەرچەندە شارەزایانی سەربازی بەهۆی سروشتی جیۆلۆجیی ناوچەکە و سەختیی بڕینی تاشەبەردە قووڵەکان بە چەکی ئەتۆمیی تەکتیکی، کاریگەریی ئەم هێرشە بە دوور دەزانن. لەگەڵ ئەوەشدا، هۆشداری دراوە کە پەنابردن بۆ بژاردەی ئەتۆمی —چ لەلایەن ئەمریکاوە بێت یان ئیسرائیل— دەبێتە هۆی هەڵکشانێکی مەترسیدار و دەرگا بەڕووی ڕووبەڕووبوونەوەیەکی نێودەوڵەتیی فراوانتردا دەکاتەوە، سەرەڕای ئەگەرەکانی وەڵامدانەوەی تۆڵەسەندنەوە.
سیناریۆی دووەم: گورزی سەربازیی تەقلیدی و سنووردار
بژاردەی دووەم بریتییە لە ئەنجامدانی هێرشی سەربازیی تەقلیدی و سنووردار بۆ سەر دامەزراوە سەربازییەکانی ئێران، لەوانە بنکەکانی ڕاداری کەناراوەکان، سیستەمەکانی بەرگریی ئاسمانی و ژێرخانی سەربازی.
شارەزایان پێیان وایە ئەم بژاردەیە ڕەنگە وەک کارتێکی گوشار بۆ سەر تاران بەکاربهێنرێت تاوەکو ناچار بکرێت بگەڕێتەوە سەر مێزی دانوستان، بەڵام مەترسیی فراوانبوونی بازنەی جەنگەکەی لێدەکرێت ئەگەر ئێران بڕیاری وەڵامدانەوەی ڕاستەوخۆ بدات. هاوکات بەپێی خەمڵاندنی بەرپرسانی پێشوو، ڕەنگە واشنتن هاوشان لەگەڵ ئەنجامدانی ئەو هێرشانەی کە بە "بەرگریکارانە" ناویان دەبات، بەردەوام بێت لە گەمارۆی دەریایی و سنووردارکردنی هەناردەی نەوتی ئێران.
سیناریۆی سێیەم: ئۆپەراسیۆنی تایبەت بۆ سەر دامەزراوەکانی ئەسفەهان
ئەم سیناریۆیە پەیوەستە بە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی تایبەت لە قووڵایی خاکی ئێراندا بۆ سەر دامەزراوە ئەتۆمییەکانی ژێرزەوی لە شاری ئەسفەهان، بە مەبەستی دەستبەسەرداگرتن یان گواستنەوەی کۆگاکانی یۆرانیۆمی زۆر پیتێنراو.
ڕاپۆرتەکە ئەم ئەرکەی بە زۆر ئاڵۆز و پڕمەترسی وەسف کردووە؛ خەمڵاندنە سەربازییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە دەرهێنان و گواستنەوەی نزیکەی ٤٤٠ کیلۆگرام لە یۆرانیۆمی پیتێنراو بە ڕێژەی ٦٠٪، پێویستی بە بەشداریپێکردنی زیاتر لە هەزار سەرباز، ئامێری قورسی هەڵکەندن، فڕۆکەخانەی کاتی و داپۆشینی ئاسمانیی بەرفراوان هەیە. سەرباری ئەمەش، ئۆپەراسیۆنەکە ڕەنگە چەند ڕۆژێک بخایەنێت و لەو ماوەیەدا ئەگەری زۆرە هێزەکانی ئەمریکا تەنانەت لە ناوخۆی پێگە بەئامانجگیراوەکانیشدا ڕووبەڕووی هێرشی مووشەکی بالیستیی ئێران ببنەوە.
سیناریۆی چوارەم: داگیرکاریی وشکانیی سەرتاسەری یان سنووردار
بژاردەی چوارەم خۆی لە هێرشی وشکانیی سەرتاسەریدا دەبینێتەوە بۆ سەر ئێران، بەڵام ڕۆژنامەکە چانسی جێبەجێکردنی ئەم هەنگاوە بە لاواز دەزانێت بەهۆی نەبوونی پشتگیریی سیاسی و سەربازی لە ناوخۆی ئەمریکادا، بەتایبەت لەناو بنکەی جەماوەریی خودی ترەمپدا کە نایانەوێت جارێکی دیکە وڵاتەکەیان تێوەبگلێت لە جەنگێکی وشکانیی تێچووگران لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.
لەلایەکی دیکەوە، هەرچەندە بەشێک لە سەرکردەکانی ئیسرائیل گۆڕینی دەسەڵاتی ئێران بە ڕێگەچارەی بنەبڕکردنی هەڕەشەکانی تاران دەزانن، بەڵام تەلئەبیب توانای مرۆیی و جوگرافیی پێویستی نییە بۆ ئەنجامدانی هێرشێکی وشکانی بە تەنیا؛ ئەمەش وا دەکات هەر ئۆپەراسیۆنێکی گەورە پێویستی بە بەشداریی دەیان هەزار سەربازی ئەمریکی هەبێت. لە بەرامبەردا، ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنێکی وشکانیی سنووردار تەنیا بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز و دابینکردنی ئاسایشی هاتوچۆی بازرگانی، وەک یەکێک لە ئەگەرە کراوەکان دەمێنێتەوە.
مەترسییەکان لەسەر بەریتانیا و دۆخی ناوخۆیی ئیسرائیل
مەترسییەکانی هەڵکشانی سەربازی تەنیا لە ئێران و ناوچەکەدا قەتیس نامێنن؛ ڕاپۆرتەکە هۆشداری دەدات لە لێکەوتەی ئەمنیی گریمانەکراو بۆ سەر بەریتانیا، سەرەڕای ئەوەی لەندەن بەشداریی ڕاستەوخۆی لە بۆردومانکردنی خاکی ئێراندا نەکردووە. بەکارهێنانی بنکە ئاسمانییەکانی بەریتانیا لەلایەن ئەمریکاوە —لەوانە بنکەی فێرفۆرد (RAF Fairford)— بۆ جێگیرکردنی ئەو فڕۆکە بۆمبهاوێژانەی کە ئەرک دژی ئێران ئەنجام دەدەن، ڕەنگە بەرژەوەندییەکانی بەریتانیا بکاتە ئامانجی کردەوەی تۆڵەسەندنەوە.
لەم بارەیەوە، ماسیۆ دان، ئەفسەری پێشوو لە دەزگای هەواڵگریی دەرەکیی بەریتانیا (MI6) هۆشداری داوە کە ئەگەر واشنتن بڕیاری فراوانکردنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی بدات، ڕەنگە بەریتانیا ببێتە نێچیر و ئامانجێکی ئاسانتر بۆ تاران. ئەمەش هاوکاتە لەگەڵ هۆشدارییەکانی سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی ناوخۆیی بەریتانیا (MI5) سەبارەت بە زیادبوونی چالاکییە دوژمنکارییەکانی پەیوەست بە ئێران، بە بەئامانجگرتنی ناوەندە جوولەکەکان و بنکە سەربازییەکانیشەوە.
ڕەهەندێکی دیکەی ئاڵۆزییەکان پەیوەستە بە دۆخی سیاسیی ناوخۆیی ئیسرائیلەوە؛ هەر دەستپێکردنەوەیەکی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان هاوکات دەبێت لەگەڵ قەیرانی سیاسیی حکومەتەکەی بێنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل، کە دوای لەدەستدانی زۆرینەی پەرلەمانی لەلایەن هاوپەیمانێتییەکەیەوە لە هەڵبژاردنەکانی ٢٧ی تشرینی یەکەمی ڕابردوودا، ڕووبەڕووی سەختی بووەتەوە بۆ مانەوە لە پۆستەکەیدا، ئەمەش هەستیاریی بڕیارە سەربازییەکان و لێکەوتە سیاسییەکانیان زیاتر دەکات.
ئیدارەی ترەمپ لەبەردەم بژاردەی سەربازیی یەکجار ئاڵۆزدایە کە هیچیان بێ مەترسیی ستراتیژی و ئەمنی نین، چ گورزی سنووردار بێت یان ئۆپەراسیۆنی تایبەت و ڕووبەڕووبوونەوەی وشکانیی فراوان. هێنانەباسی بژاردەی ئەتۆمیش —تەنانەت لەگەڵ لاوازیی ئەگەری جێبەجێکردنی— ڕەنگدانەوەی ئاستی ترس و دڵەڕاوکێیە لە فراوانبوونی بازنەی جەنگەکە و دەرچوونی لەژێر کۆنترۆڵ. لەبەرامبەر هەڕەشەکانی تارانیش بۆ هەڵگیرسانی جەنگێکی "بێ سنووری جوگرافی" لە ئەگەری هەر هێرشێکی نوێدا، ناوچەکە لەبەردەم قۆناغێکی تەواو ناڕووندایە کە لێکەوتەکانی سنووری ململانێی ئەمریکا و ئێران تێدەپەڕێنێت و دەگاتە سەر ئاسایشی دەریاوانیی نێودەوڵەتی، سەقامگیریی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئاسایشی کیشوەری ئەوروپا.