بوومەلەرزە سیاسییەکەی نیویۆرک: لۆبیی ئیسرائیلی لە بەردەم گەورەترین شکستی مێژووییدا
  2026-06-25       272       

ئەنجامی هەڵبژاردنە بەراییەکانی پارتی دیموکرات لە ویلایەتی نیویۆرک، گۆڕانکارییەکی بەرچاوی لەسەر ئاستی ململانێ ناوخۆییەکانی پارتەکە نیشان دا، بەتایبەتی دوای پێشکەوتنی ئەو کاندیدە پێشکەوتنخوازییانەی کە لەلایەن زەهران مەمدانی، سەرۆکی شارەوانییەوە پاڵپشتی دەکران. ئەم کاندیدانە توانیان پێش کەسایەتییە باوەکانی ناو دامەزراوەی نەریتیی پارتەکە بکەون. ڕۆژنامە ئەمریکی و بەریتانییەکان ئەم پێشهاتە بە ئاماژەیەک بۆ گۆڕانکارییەکی قووڵتر لە تێڕوانینی سیاسیی ئەمریکا بەرامبەر بە ئیسرائیل و جەنگی غەززە لە قەڵەم دەدەن.

​گۆڕانکاری لە پێگەی کۆمەڵگەی جوولەکە و کاردانەوەکان

ئاوێنە: بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز، سەرکەوتنی هەریەک لە براد لاندەر، کلێر ڤاڵدێس و داریا لیزا ئاڤێلا شۆڤاڵیە لە هەڵبژاردنە بەراییەکانی کۆنگرێسدا، نەخشەی سیاسیی لەو شارەدا داڕشتووەتەوە کە گەورەترین کۆمەڵگەی جوولەکەی لە دەرەوەی ئیسرائیل تێدایە. ئەمەش بووەتە هۆی دروستبوونی دڵەڕاوکێیەکی بەرفراوان لە نێوان سەرکردایەتییە جوولەکەکانی لایەنگری تەلئەبیب.

​لە لایەکی دیکەوە، بێس میلەر، بەڕێوەبەری سیاسیی ڕێکخراوی "دەنگی جوولەکە بۆ ئاشتی"، ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەوەی ڕوویداوە بریتییە لە "سەرکەوتنێکی ماڵمالکەری لایەنگرانی فەڵەستین لە شاری نیویۆرک"، و جەختی لەوە کردەوە کە پێویستە "دامەزراوەی دیموکراتەکان زۆر بەباشی ئاگاداری ئەم دۆخە بن."

​لەم نێوەندەدا، ژمارەیەک لە حاخام و سەرکردە دیارەکانی جوولەکە نیگەرانیی خۆیان دەربڕی. حاخام عەمیئێل هێرش، سەرۆکی ئەنجوومەنی حاخامەکانی نیویۆرک، ڕایگەیاند کە بەشێکی زۆر لەو جوولەکانەی لایەنگری ئیسرائیلن هەست بەوە دەکەن "شتێک لەو ئەمریکایەی کە پاڵپشتیمان دەکرد و پێمانوابوو هی ئێمەیە، خەریکە لە دەستمان دەردەچێت."

​سزایەک بۆ سەرکردایەتیی نەریتی و لۆبییەکان

ڕۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ لەم بارەیەوە ئاماژە بەوە دەکات کە سەرکەوتنی هاوپەیمانەکانی مەمدانی تەنیا سەرکەوتنێکی ناوخۆیی نییە، بەڵکو "سەرزەنشتێکی ڕاستەوخۆ بوو بۆ دامەزراوەی پارتی دیموکرات". ئەمەش دوای ئەوە هات کە کاندیدە پاڵپشتیکراوەکان لەلایەن ڕێکخراوی "سۆسیالیستە دیموکراتەکانی ئەمریکا" توانیان شکستی بەو کەسایەتییانە بهێنن کە لەلایەن سەرکردایەتیی پارتەکە و گرووپەکانی فشاری وەک "لێژنەی کاروباری گشتیی ئەمریکا و ئیسرائیل" (ئەیپاک - AIPAC) پاڵپشتی دەکران.

​هەڵوێست لەسەر ئیسرائیل وەک تەوەری سەرەکی

خاڵی جێی سەرنج لەم هەڵبژاردنانەدا ئەوە بوو کە هەڵوێست بەرامبەر بە ئیسرائیل یەکێک بوو لە تەوەرە سەرەکییەکانی بانگەشەی کاندیدە براوەکان. بۆ نموونە، براد لاندەر کە شکستی بە پەرلەمانتار دان گۆڵدمان هێنا، ڕکابەرەکەی بە هەبوونی پەیوەندی لەگەڵ "ئەیپاک" تۆمەتبار کرد، و داوای پێداچوونەوەی بە پاڵپشتییەکانی ئەمریکا بۆ ئیسرائیل و ڕاگرتنی پارەدارکردنی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکانی ناو غەززەی کرد.

​هەروەها نیویۆرک تایمز ڕوونی کردووەتەوە کە زۆربەی کاندیدە دەرچووەکان ڕووداوەکانی غەززەیان بە "جینۆساید" (کۆمەڵکوژی) ناوبردووە؛ زاراوەیەک کە سەرکردایەتییە نەریتییەکەی دیموکراتەکان هەمیشە خۆیان لێی دەپاراست. لە هەمان کاتدا، کلێر ڤاڵدێس بەڵێنی دا بەردەوام بێت لە بانگەشەکردن بۆ "ئازادکردنی فەڵەستین"، و لە ئاهەنگەکانی سەرکەوتنی داریا لیزا ئاڤێلا شۆڤاڵیەشدا دروشمەکانی "فەڵەستینی ئازاد" بەردەوام دەگوترانەوە.

​گۆڕانکاری لە نێو پارتی دیموکراتدا

گۆڤاری نیوزویک پێی وایە ئەم ئەنجامانە گۆڕانکارییەکی فراوانتر لە ناو پارتی دیموکراتدا ئاشکرا دەکەن، کە تێیدا پرسی ئیسرائیل و هەژموونی دارایی کۆمپانیا گەورەکان بوونەتە هێڵی سەرەکیی دابەشبوون لە نێوان باڵی پێشکەوتنخواز و سەرکردایەتییە نەریتییەکەدا. گۆڤارەکە ململانێی نێوان لاندەر و گۆڵدمان بە ڕوونترین تاقیکردنەوەی ئەم گۆڕانکارییە وەسف دەکات، چونکە لاندەر توانی ڕکابەرەکەی وەک بەشێک لە دامەزراوەیەکی سیاسی و دارایی دابڕاو لە دەنگدەران وێنا بکات، ئەمەش لە ڕێگەی قۆستنەوەی ناڕەزایەتییە ناوخۆییەکانی بنکەی جەماوەریی دیموکراتەکان بەرامبەر بە پاڵپشتییەکانی ئەمریکا بۆ ئیسرائیل.

​ئیسرائیل وەک "بارگرانییەکی هەڵبژاردن"

ڕۆژنامەی تەلەگرافی بەریتانی هەنگاوێک زیاتر ڕۆیشتووە و پێی وایە یەکێک لە گرنگترین دەرەنجامەکانی ئەم هەڵبژاردنە ئەوەیە کە "ئیسرائیل بووەتە بارگرانییەکی هەڵبژاردن." ڕۆژنامەکە دەڵێت مەمدانی گرەوی لەسەر کاندیدە گەنجەکان کرد کە ڕەتیان دەکردەوە شوێن سیاسەتی نەریتی بکەون بەرامبەر بە ئیسرائیل، و سەلماندی کە هێرشکردنە سەر پاڵپشتییەکانی ئەمریکا بۆ تەلئەبیب چیتر کۆسپێک نییە لەبەردەم هەڵبژاردنەکاندا لە بازنە گەورەکانی دیموکراتەکاندا، بەڵکو دەکرێت ببێتە خاڵی هێز.

​مەترسییە ناوخۆییەکانی پارتەکە و قۆستنەوەی کۆمارییەکان

لە ڕوانگەی فاینانشاڵ تایمزەوە، ئەم ئەنجامانە سەرکەوتنێکی گەورەی کەسی و سیاسییە بۆ زەهران مەمدانی، کە توانی جەماوەرییە خۆجێییەکەی بگۆڕێت بۆ هەژموونێکی هەڵبژاردن کە توانای داڕشتنەوەی پارتی دیموکراتی هەیە لە نیویۆرک. بەڵام ڕۆژنامەکە هۆشداریش دەدات لە زیادبوونی مەترسییەکان لە ناوخۆی پارتەکەدا کە ڕەنگە کۆمارییەکان ئەم ئەنجامانە بەکاربهێنن بۆ پیشاندانی دیموکراتەکان وەک پارتێک کە کەوتووەتە ژێر کۆنترۆڵی ڕەوتێکی چەپی ڕادیکاڵ. لەم بارەیەوە، مایک مارینێلا، وتەبێژی لیژنەی نیشتمانیی کۆمارییەکان بۆ هەڵبژاردنەکانی کۆنگرێس، دەڵێت: "دامەزراوەی دیموکراتەکان بە فەرمی تەسلیمی مەمدانی و باڵی سۆسیالیستیی پارتەکە بووە."

​ئەم پێشهاتانە بەتایبەتی سەرکردایەتیی دیموکراتەکان لە ئەنجوومەنی نوێنەران نیگەران دەکات؛ لەوانەیە حەکیم جێفریز، سەرۆکی کەمینەی دیموکراتەکان، خۆی لە بەردەم فراکسیۆنێکدا ببینێتەوە کە زیاتر مەیلی بەلای چەپدا هەیە و لە جاران زۆر توندتر ڕەخنە لە ئیسرائیل دەگرێت.

دەرەنجام

لە کۆتاییدا، کۆی ڕاپۆرت و شرۆڤەکانی (نیویۆرک تایمز، وۆڵ ستریت جۆرناڵ، نیوزویک، تەلەگراف و فاینانشاڵ تایمز) یەکدەنگن لەسەر ئەوەی کە هەڵبژاردنە بەراییەکانی نیویۆرک تەنیا ململانێیەکی ناوخۆیی نەبوو، بەڵکو ئاماژەیە بۆ گۆڕانکارییەکی سیاسیی بەرفراوانتر لە ناو پارتی دیموکراتدا. دیارترین خەسڵەتی ئەم گۆڕانکارییەش بریتییە لە پاشەکشەی توانای لۆبییەکانی لایەنگری ئیسرائیل لە سەپاندنی ئەجێندا نەریتییەکانیان، لەگەڵ دەرکەوتنی نەوەیەکی نوێی سیاسی کە پێیان وایە ڕەخنەگرتن لە ئیسرائیل چیتر سەرکێشییەکی سیاسی نییە، بەڵکو ڕەنگە ڕێگەیەک بێت بۆ بردنەوەی هەڵبژاردنەکان.

زۆرترین بینراو
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×