ئهمریكا و وڵاتانی ئهنجومهنی هاریكاریی كهنداو له راگهیهندراوێكی هاوبهشدا جهخت دهكهنهوه كه نابێت هیچ باج و رسوماتێك له گهروی هورمز بسهپێندرێت و ئیدانهی هێرشی گروپه چهكدارهكانی ئێران له عێراقهوه بۆ سهر وڵاتانی كهنداو دهكهن و جهختیش دهكهنهوه له پێویستی ڕوبەڕوبونەوەی تهواوی هەڕەشەکانی ئێران، لەوانەش موشەکە بالیستییەکانی، فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی و پشتگیریکردنی لە گروپه چهكدارهكان لە ناوچەکەدا.
ئاوێنه: ئهمڕۆ پێنجشهممه، ماركۆ روبیۆ، وهزیری درهوهی ئهمریكاو وهزیرانی دهرهوهی وڵاتانی ئهنجومهنی هاریكاریی كهنداو كه پێكهاتون له سعودیه، قهتهر، ئیمارات، عومان، بهحرهین و كوێت له مهنامه كۆبونهوه و لهدوای كۆبونهوهكهش راگهیهندراوێكی هاوبهشیان بڵاوكردهوه.
بهپێی راگهیهندراوهكه، له كۆبونهوهكهدا وەزیری دەرەوەی ئەمریکا جەختی لە پابەندبوونی نەگۆڕی وڵاتهكهی بەرامبەر بە ئاسایشی وڵاتانی ئەنجومەنی هاریکاری کەنداو کردەوە، لە بەرامبەردا وەزیرانی دهرهوهی وڵاتانی ئهنجومهنهكه پابەندبوونی بەهێزی خۆیان بە هاوبەشیی ستراتیژی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئەنجومەنی هاریکاری دوپاتکردەوە.
وهك له راگهیهندراوهكهدا هاتوه، كۆبونهوهكه پێشوازی لە واژۆکردنی یاداشتی لێکتێگەیشتنی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئێران کردو هەروەها جەختی لەسەر پێویستی پاراستنی ڕەوتی دانوستانەکان و یەکڕیزیی وڵاتانی كهنداو کردەوە لەپێناو گەیشتن بە کۆتاییهێنانێکی هەمیشەیی بە کارە دوژمنکارییەکان و بەدیهێنانی ئامانجی هاوبەش کە بریتییە لە ڕێگریکردن لە ئێران لە پەرەپێدانی چەکی ئەتۆمی یان خاوەندارێتیکردنی بە هەر شێوەیەک لە شێوەکان.
هەروەها وەزیرەکان جەختیان کردەوە کە بەدیهێنانی ئاشتی و ئاسایشی بەردەوام لە ناوچەکەدا، پێویستی بە ڕوبەڕوبونەوەی تهواوی هەڕەشە جۆراوجۆرهكانی ئێران هەیە، لەوانەش موشەکە بالیستییەکانی، فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی و پشتگیریکردنی لە بریکارەکانی لە ناوچەکەدا.
بهشدارانی كۆبونهوهكه جەختیان لەسەر گرنگیی کردنەوەی گەروی هورمز کردەوە و ئاماژەیان بەوەدا کە ئازادیی کەشتیوانیی بێمەرج و بێبەربەست، لەوانەش مافی تێپەڕبون کە بەپێی یاسای نێودەوڵەتی دەستەبەرکراوە، وەک بابەتێکی بنەڕەتی بۆ ئاسایشی ناوچەیی و جیهان دەمێنێتەوە. وەزیرەکان سەپاندنی هەر جۆرە باج و رسوماتێك یان ههر هەوڵدانێكیان بۆ سەپاندنی کۆنترۆڵ بەسەر گەروەکەدا ڕەتکردەوە و پێشوازییان لە ڕاگەیاندنی عومان و ڕێکخراوی نێودەوڵەتی دەریاوانی کرد بۆ دەستپێکردنی جێبەجێکردنی پلانی دهربازبونی زیاتر لە 11 ههزار دەریاوانی گیرخواردو لە ناوچەکەدا.
وەزیرەکان جەختیشیان کردەوە کە هەر بازرگانی و وەبەرهێنانێک لەگەڵ ئێراندا مەرجدار دەبێت و دەکرێت هەڵبوەشێنرێتەوە، چونکە بهردهوامبونی گرێدراوه بە پابەندبونی ئێران بە یاداشتی لێکتێگەیشتنەکە و ڕێککەوتنی کۆتایی و ڕاگرتنی ڕەفتارە تێکدەرەکانی بۆ سەقامگیری و ڕەخساندنی ژینگهی لهبار بۆ هاریكاریی ئابوری.
ههروهك پشتگیری خۆیشیان بۆ گەلی سوریا دەربڕی لە بنیاتنانی دەوڵەتێکی سەقامگیر، ئارام، گشتگیر و خاوەن سەروەری، کە بە تەواوی تێكه به دەوروبەرە ناوچەیییەکەی ببێتەوە و جەختیان لە پابەندبونی خۆیان بە سەروەریی سوریا، یەکڕیزی و یەکپارچەیی خاکەکەی کردەوە.
ههروهها بهشدارانی كۆبونهوهكه بڕیاریاندا بەردەوام بن لە کارکردن لەگەڵ حکومەتی سوریا و پێشکەشکردنی هاوکاری بهو حكومهته لە ڕوبەڕوبونەوەی ئاڵهنگارییه تەحەدییە سەرەکییەکاندا، وەک دژایەتیکردنی تیرۆر، گەڕاندنەوەی خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکان، باشترکردنی ژینگەی وەبەرهێنان و ڕەخساندنی زەمینە بۆ گەڕانەوەی ئارەزومەندانەی پهنابهران و ئاوارهكانی ناوخۆ.
وەزیرەکان جارێکی تر پابەندبونی تەواوی خۆیان بە سەروەری، ئاسایش، سەقامگیری و یەکپارچەیی خاکی لوبنان دوپاتکردەوە. بۆ ئەم مەبەستەش، پێشوازییان لە دانوستانە دوقۆڵییە بەردەوامەکانی نێوان ئیسرائیل و لوبنان کرد بە چاودێری ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا، کە ئامانج لێی ڕەخساندنی کەشوهەوای پێویستە بۆ گرێدانی ڕێککەوتنی ئاشتی و ئاسایشی بەردەوام لە نێوان هەردوو وڵاتدا. لەم ڕووەوە، وەزیرەکان جەختیان لەسەر گرنگیی پاراستنی ڕەوتی پرۆسەی دانوستانەکان کردەوە كه نابێت ببەسترێتەوە بە هیچ ململانێیەکی ترەوە.وەزیرەکان پێشوازییان لە داڕشتنی رێبازێكی کرداری کرد کە ڕێگە خۆش بكات بۆ گەڕاندنەوەی ئاسایش و سەپاندنی دەسەڵاتی دەوڵەتی لوبنان و دیاریکردنی سنورە هەمیشەیییەکان. جەختیشیان کردەوە کە سەروەری تەواوی لوبنان ناتوانرێت بەدیبێت لەکاتێکدا گروپە چەکدارە نادەوڵەتییەکان توانای سەربازییان لە دەرەوەی چوارچێوەی دەسەڵاتی دەوڵەتی لوبناندا هەبێت و داوای داماڵینی چهكیان بهتهواوهتی له سەرجەم ئەم گروپانە و قۆرخكردنی هێز له دهستی دهوڵهتی لوبنانیدا کرد، بە ڕەچاوکردنی گرنگیی پشتگیریکردنی هێزە چەکدارەکانی لوبنان لە بەدیهێنانی ئەم هەوڵەدا.
راگهیهندراوهكه پشتگیری خۆی بۆ ئەو پلانە گشتگیرە دوپاتکردەوە کە لەلایەن ترەمپەوە بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێکانی غەززە خراوەتەڕوو ههروهها مارکۆ ڕوبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا پێشوازی لە بەشدارییە مێژویییەکەی وڵاتانی ئەنجومەنی هاریکاری کەنداو کرد لە "ئەنجومەنی ئاشتی"دا.
وەزیرەکان جەختیان لەسەر گرنگیی داماڵینی چهك له سەرجەم گروپە چەکدارە نادەوڵەتییەکان کردەوە بەجۆرێک کە ڕێگە بە دوبارە بنیاتنانەوەی غەززە بدات لهگهڵ پێویستی ڕادەستکردنی بەرپرسیارێتی بە لێژنەیەکی مەدەنی فەلەستینی تەکنۆکراتی سەربەخۆ. هەروەها ستایشی لێدوانەکەی ترەمپیان کرد سەبارەت بە دژایەتی ویلایەتە یەکگرتوەکانی ئەمریکا بۆ لکاندنی کەناری ڕۆژئاواو جەختیان کردەوە کە بەدەستهێنانی پێشکەوتن لە دوبارە پەرەپێدانی غەززە و لە چاکسازییەکانی دەسەڵاتی فەلەستینیدا دەبێتە هۆی ڕەخساندنی ئەو مەرجانەی کە دەبنە مایهی ڕێڕەوێکی باوەڕپێکراو بۆ مافی گەلی فەلەستین لە دیاریکردنی چارەنوسی خۆی و دامەزراندنی دەوڵەتەکەی.
وەزیرەکان دوپاتیان كردهوه کە کەس ناچار ناکرێت غەززە بەجێبهێڵێت و هەرکەسێکیش بیەوێت جێی بهێڵێت، ئازادی تەواوی دەبێت لە گەڕانەوەدا.
بهشدارانی كۆبونهوهكه ئەو هێرشانەیان ئیدانه کرد کە لەلایەن گروپە لایەنگرەکانی ئێران لە عێراقەوە دژی وڵاتانی ئەنجومەنی هاریکاری کەنداو ئەنجام دەدرێن، لەوانەش هێرش بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کە زیانی بە دامەزراوە مەدەنییەکان، ژێرخانە هەستیارەکان و ئاسایشی وزە گەیاندوە.
وەزیرەکان جارێکی تر پشتگیری خۆیان بۆ ئەو هەوڵانە دەربڕی کە لەلایەن حکومەتی نوێی عێراقەوە دەدرێن بۆ كۆكردنهوهی چەک لە دەستی دەوڵەتداو ڕێگریکردن لە گروپە چەکدارە نادەوڵەتییەکان لە بەکارهێنانی خاکی عێراق بۆ هەڕەشەکردن لە وڵاتانی دراوسێ.
جەختیشیان لەسەر ڕێزگرتن لە سەروەریی دەوڵەتی کوێت و یەکپارچەیی خاکەکەی کردەوە، بەو شێوەیەی کە لەگەڵ یاسای نێودەوڵەتی و بڕیارە پەیوەندیدارەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتیدا دەگونجێت.
وەزیرەکان جەختیان لەسەر سەروەریی دەوڵەتی کوێت بەسەر ئاوە هەرێمییەکانی خۆیدا کردەوەو داوایان لە حکومەتی عێراق کرد کە پابەندبێت بە بەڵێنە دووقۆڵیی و نێودەوڵەتییەکانییهوه.
جەختیشیان لەسەر گرنگیی ئەوە کردەوە کە دهبێت حکومەتی عێراق سەرجەم ڕێوشوێنە پێویستەکان بگرێتەبەر بۆ دەستەبەرکردنی ئاسایش و سەلامەتی سەرجەم نێردە دیپلۆماسییەکان لە عێراق و پاراستنیان لە هەر هەڕەشە یان هێرشێک، بە شێوەیەک کە لەگەڵ پابەندبوونە نێودەوڵەتییە پەیوەندیدارەکانی عێراقدا بگونجێت.