ئەسعەد شەیبانی، وەزیری دەرەوەی سوریا، لە لێدوانێکیدا بۆ ئاژانسی ڕۆیتەرز ئاشکرای کرد کە دیمەشق پێشبینی دەکات لە داهاتوویەکی نزیکدا دانوستانە ئەمنییەکانی لەگەڵ ئیسرائیل دەستپێبکاتەوە. ئامانجی سەرەکی ئەم هەنگاوەش، گەیشتنە بە ڕێککەوتنێک کە زامنی وەستاندنی هێرشەکانی ئیسرائیل و کشانەوەی هێزەکانی ئەو وڵاتە لە خاکی سوریا بکات.
ئاوێنە: شەیبانی ئاماژەی بەوە کرد کە لەدوای شەڕی نێوان ئێران و ئیسرائیلەوە دانوستانەکان وەستاون و پەیوەندییەکانیان پچڕاون، بەتایبەتی دوای ئەو هێرشە ئاسمانییەی کرایە سەر بنکەیەکی ئاسمانی سوریا. وەزیری دەرەوەی سوریا ڕاشکاوانە ڕایگەیاند کە لە ئێستادا هیچ متمانەیەک لە نێوانیاندا بوونی نییە، بەڵام هەبوونی پەیوەندی و لێکتێگەیشتن لەگەڵ لایەنێک کە بەردەوام هەڕەشە لە ئاسایشیان دەکات، بە پێویستییەکی هەنووکەیی دەزانێت.
هەڵوێستی ئەمریکا و ئیسرائیل
سەبارەت بە ڕۆڵی واشنتن، شەیبانی ڕوونیکردەوە کە هەوڵەکانیان بەردەوامە بۆ ئەوەی ئەمریکا فشار بخاتە سەر ئیسرائیل تا بگەڕێتەوە سەر مێزی گفتوگۆ. هەروەها ڕەخنەی لە تەلئەبیب گرت کە زۆرجار بەکارهێنانی هێزی بۆ پاراستنی ئاسایشی خۆی تاقیکردووەتەوە بێ ئەوەی سەرکەوتوو بێت، لە کاتێکدا دیمەشق بەدوای سەقامگیری و دیپلۆماسیدا دەگەڕێت. سوریا ئامادەیە نیگەرانییە ئەمنییەکانی ئیسرائیل لەبەرچاو بگرێت، بەو مەرجەی ئیسرائیلیش ڕێز لە سەروەری خاکی سوریا بگرێت و کۆتایی بە بەزاندنی ئاسمانی و هەڵمەتەکانی دەستگیرکردن لە باشووری وڵاتەکە بهێنێت.
وردەکارییەکانی ڕێککەوتنە ئەمنییەکە
بەپێی وتەکانی شەیبانی، لە سەرەتای ئەمساڵدا هەردوولا لەسەر کاغەز لەسەر چەندین خاڵی گرنگ ڕێککەوتبوون، لەوانە:
ڕاگرتنی هێرشەکانی ئیسرائیل بۆ سەر سوریا.
دەستوەردان نەکردنی ئیسرائیل لە کاروباری ناوخۆی سوریا.
کشانەوە لەو ناوچانەی دوای ڕووخانی ئەسەد دەستیان بەسەردا گیراوە.
دروستکردنی چەند ناوچەیەکی ئەمنی لەسەر سنوورەکان، کە بەشێکیان تەنها هێزەکانی نەتەوە یەکگرتووەکانی تێدا جێگیر دەبێت و ناوچەکانی تریش لەلایەن هێزەکانی سوریاوە دەپارێزرێن.
سەرەڕای ئەم لێکتێگەیشتنانە، شەیبانی، ئیسرائیلی تۆمەتبار کرد بەوەی ئیرادەی ڕاستەقینەی بۆ جێبەجێکردنی ڕێککەوتنەکە نییە و داوای لێکرد ئەم "دەرفەتە مێژووییە" بۆ ئاشتی لەدەست نەدات.
میکانیزمی نوێ و پرسی جۆلان
لە وەڵامی لێدوانەکانی تۆماس باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سوریا، سەبارەت بە دروستکردنی میکانیزمێک بۆ ڕێگریکردن لە پێکدادانی نێوان ئیسرائیل، تورکیا و سوریا، شەیبانی ڕوونیکردەوە کە هێشتا هیچ ڕێککەوتنێک نەکراوە. دیمەشق دەیەوێت ئەمە ئامرازێک بێت بۆ وەستاندنی هێرشەکان، نەک شەرعیەتدان بە واقیعی داگیرکاری. سەبارەت بە بەرزاییەکانی جۆلانیش، ئامانجی ئێستایان تەنها وەستاندنی دەستدرێژییەکانە و پرسی جۆلان دەکرێت لە قۆناغەکانی دواتردا گفتوگۆی لەسەر بکرێت.
پاشخانی گرژییەکان
پەیوەندییەکانی نێوان سوریا و ئیسرائیل لە ساڵی ١٩٤٨ەوە بەردەوام لە دۆخی جەنگدایە، بەتایبەت لەسەر کێشەی بەرزاییەکانی جۆلان. لەم ساڵدا (٢٠٢٦)، دۆخەکە لە نێوان هەوڵە دیپلۆماسییە ناڕاستەوخۆکان و بەردەوامیی بۆردومانە سەربازییەکانی ئیسرائیل بۆ سەر پێگەکانی ناو سوریا مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت، کە بەردەوام ئاستەنگ بۆ هەوڵەکانی ئاشتی دروست دەکات.