عادیله‌خانم
  2020-09-29     


ئا: سه‌ڵاح سالار

1
ژنێكی هه‌ڵكه‌وتووی ناو خانه‌دانی جافه‌كانه‌، له‌ بنه‌ماڵه‌ی به‌ناوبانگی ساحیبقڕانی شاری سنه‌یه‌. ناوبانگی به‌ هه‌ردوو به‌شی كوردستاندا بڵاوبووه‌ته‌وه‌.

2
عادیله‌خانم كچی قادر به‌گی حه‌مید به‌گی ساحیبقڕانه‌. باپیری عادیله‌خانم، برای مسته‌فا به‌گی كوردییه‌، هه‌روه‌ها ئامۆزای (سالم)‌ی شاعیری گه‌وره‌یه‌.

3
ئه‌حمه‌دبه‌گی باپیره‌ گه‌وره‌یان‌ ناسراو به‌ حاجی حان، وه‌ك‌ ده‌ڵێن: یه‌كێكه‌ له‌ دوازده‌ سواره‌ی مه‌ریوان. دروستكه‌ری مزگه‌وتی (حاجی حان)ـه‌ له‌ سلێمانی.

4
بنه‌ماڵه‌ی ساحیبقڕان له‌ ئه‌ماره‌ته‌كانی بابان و ئه‌رده‌ڵان، ڕۆڵیان هه‌بووه‌ و پێگه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تییان به‌رچاوبووه‌. كه‌سایه‌تی دیاریان تێدا هه‌ڵكه‌وتووه‌، وه‌ك: حاجی حان، سالم، كوردی، حه‌مدی، ساڵح زه‌كی به‌گ و عادیله‌خان.

5
عادیله‌خانم ساڵی 1859 له‌ شاری سنه‌ له‌دایكبووه‌. سه‌رچاوه‌كان ده‌ڵێن: له‌ ده‌وروبه‌ری ساڵی 1895، له‌گه‌ڵ وه‌سمان پاشای جاف هاوسه‌رگیری كردووه‌.

6
كاتێ عادیله‌خان له‌ سنه‌وه‌ هاته‌ شاری هه‌ڵه‌بجه‌، ئیتر ڕۆڵی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسیی وه‌ده‌ركه‌وت، وه‌سمان پاشای حه‌مه‌ پاشای جاف كه‌ هاوسه‌ری بوو، له‌په‌نای عادیله‌خانمدا ڕۆڵی دیار نه‌ما.

7
په‌یوه‌ندییه‌كی به‌هێزی له‌گه‌ڵ ئینگلیزه‌كان هه‌بووه‌، له‌گه‌ڵ مێجه‌رسۆن نێوانیان یه‌كجار خۆش و ته‌با بوو، هه‌ر ئه‌وانیش نازناوی (خانم به‌هادور)یان پێبه‌خشی.

8
پاش مه‌رگی وه‌سمان پاشا ڕۆڵی زیاتر ده‌ركه‌وت، به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری‌ هۆزی جافی كه‌وته‌ ده‌ست، له‌ هه‌ڵه‌بجه‌وه‌ ده‌سه‌ڵاتداری نافه‌رمی ناوچه‌كه‌ بووه‌.

9
دایكی هه‌ردوو شاعیری به‌ناوبانگی گه‌لی كورد، تاهیر به‌گی جاف و ئه‌حمه‌دموختاربه‌گی جافه‌. كۆشكی وه‌سمان پاشای جاف و عادیله‌خانم، جێگه‌ی شاعیر و ئه‌دیبان و ڕۆشنبیران بووه‌.

10
زۆرجار نه‌یاری بزووتنه‌وه‌كه‌ی شێخ مه‌حموود بووه‌، ڕۆژی 28ی ئه‌یلوولی 1924، له ‌ته‌مه‌نی 65 ساڵیدا، كۆچی دوایی كردووه‌ و له‌ گۆڕستانی عه‌بابه‌یلێ، له‌ته‌نیشت تاهیربه‌گی كوڕی به‌خاك سپێردرا.

 

زۆرترین بینراو
توركیا كوژرانی سه‌ربازێكی وڵاته‌كه‌ی له‌ هه‌رێمی كوردستان راگه‌یاند
محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود: ئێوه‌ ئه‌وه‌نده‌ موهیمن ئه‌مریكاو ئێران رێكده‌خه‌ن، ئه‌ی بێزه‌حمه‌ت بۆ خۆتان رێكناكه‌ون
سەبارەت بەبڕیارەکەی دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق بە "نادەستووریبوون"ـی یاسای ژمارە 21ـی ساڵی ‏‏2003ـی پەرلەمانی كوردستان
حكومه‌تی عێراق: له‌ماوه‌یه‌كی نزیكدا نرخی 100 دۆلار له‌ بازاڕی ره‌شدا بۆ 155 هه‌زار دینار داده‌به‌زێنین
نه‌تانیاهو: له‌ماوه‌ی دو ساڵی داهاتودا رژێمی ئێران ده‌ڕوخێنین
شەپۆلێکی نوێی هێرشی مووشەکی و درۆنی بۆ سەر سعودیە؛ ٤ بریندار لە ڕیاز و زیان بەر دامەزراوەیەکی ئارامکۆ کەوت
رێكخراوی یه‌كڕیزیی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان داوای رونكردنه‌وه‌ له‌ سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كات
دوای پێدانی ٥٥ هەزار دۆلار بۆ گەیشتن بە ئەورووپا؛ خێزانێکی سلێمانی لە دەریادا تووشی کارەسات بوون و سێ منداڵیان لەدەستدا
دڵشاد شه‌هاب: هه‌ندێك له‌ هێزه‌كانی رۆژهه‌ڵات له‌ كاتی جه‌نگدا خه‌ریكی نمایشی سه‌ربازی بون
بڕیاری دادگای تاوانەکانی سلێمانی: ​لاهور شێخ جەنگی 5 ساڵ‌و ​پۆڵاد شێخ جەنگی 3 ساڵ‌و ​ڕێبوار حامی حاجی غالی 2 ساڵ زیندانیکردن
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×