هۆشدارییەکەی کۆنگرێس بۆ ترەمپ: داوا لە چین بکە هاوکارییە سەربازییەکانی بۆ ئێران رابگرێت
  2026-09-24     

بڕیارە ئەمڕۆ پێنجشەممە، لە واشنتنی پایتەختی ئەمریکا، لووتکەی چاوەڕوانکراوی نێوان دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا و شی جین پینگ، سەرۆکی چین بەڕێوەبچێت. پێشبینی دەکرێت پەیوەندییەکانی نێوان پەکین و تاران ببێتە یەکێک لە تەوەرە هەرە سەرەکییەکانی ئەم دیدارە، ئەمەش دوای بڵاوبوونەوەی راپۆرتێکی ئەمریکی کە ئاماژە بە بەردەوامیی گەیشتنی پێکهاتەی چینی بە وەزارەتی بەرگریی ئێران دەکات؛ ئەو پێکهاتانەی توانای بەکارهێنانیان لە پیشەسازیی درۆن و مووشەکدا هەیە.

​بەپێی راپۆرتێکی رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ کە پشتی بە شیکاریی داتاکانی گومرگی ئێران بەستووە، لە سەرەتای ئەمساڵەوە تاوەکو کۆتایی مانگی حوزەیران، نزیکەی ١,٣٠٠ باری جۆراوجۆر لە چینەوە گەیشتوونەتە وەزارەتی بەرگریی ئێران، کە لە رووی پۆلێنبەندییەوە بە پێکهاتەی "دوو بەکارهێنان" (مەدەنی و سەربازی) هەژمار دەکرێن.

​رۆژنامەکە وردەکاریی زیاتری خستووەتەڕوو و روونیکردووەتەوە، یەکێک لەو بارانە پارچەی ئەلیکترۆنیی تێدابووە کە دەکرێت لە دروستکردنی درۆن و سیستمی ئاراستەکردنی مووشەکدا بەکاربهێنرێن. جێی سەرنجە، ئەو بارە رێک لەو رۆژەدا گەیشتووەتە تاران کە پەکین جەختی لە هەوڵەکانی بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران دەکردەوە.

​لە بەشێکی دیکەی راپۆرتەکەدا هاتووە، تەنیا دوو رۆژ دوای گەیشتنی ئەو بارە، داتاکان هاتنی زیاتر لە ١٢ باری دیکەیان بۆ ئێران تۆمارکردووە. بەهای ئەم بارانە زیاتر لە ٦ ملیۆن دۆلار خەمڵێندراوە و پێکهاتەیان تێدابووە کە توانای بەکارهێنیان لە پیشەسازیی درۆندا هەیە.

​هەرچەندە سروشتی دوو بەکارهێنانی ئەو پێکهاتانە بەتەنیا بیسەلمێنەر نییە کە راستەوخۆ بۆ مەبەستی سەربازی دروستکرابن، بەڵام وۆڵ ستریت جۆرناڵ جەخت لەوە دەکاتەوە کە داتاکانی گومرگ دەریاندەخەن لایەنی وەرگری بارەکان راستەوخۆ وەزارەتی بەرگریی ئێران بووە.

​ئەم پێشهاتانە وادەکەن پرسی ئێران لە دووەم لووتکەی ئەمساڵی نێوان ترەمپ و شی دا پێگەیەکی پێشەنگ داگیر بکات، لە کاتێکدا واشنتن و پەکین لە هەوڵی بەڕێوەبردنی چەندین ململانێی فراوانی دیکەدان لە بوارەکانی بازرگانی، پرسی تایوان، پەرەپێدانی زیرەکیی دەستکرد و کانزا دەگمەنەکان.

​لە رووی ئابوورییەوە، چین بە گرنگترین هاوبەشی ئێران هەژمار دەکرێت، بەتایبەتی لە کەرتی وزەدا. بەگوێرەی پێشبینییەکان کە ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردوونەتەوە، نزیکەی ٩٠٪ـی نەوتی هەناردەکراوی ئێران بەرەو بازاڕەکانی چین دەڕوات، ئەمەش بازاڕی چینی کردووەتە شادەمار و سەرچاوەیەکی سەرەکیی داهات بۆ تاران.

​لەلایەکی دیکەوە و لە ناوخۆی ئەمریکادا، داواکارییەکان لە زیادبووندان بۆ ئەوەی ترەمپ ئەم لووتکەیە وەک دەرفەتێک بەکاربهێنێت بۆ فشارخستنە سەر پەکین سەبارەت بە پەیوەندییەکانی لەگەڵ تاران. جێن شاهین، سیناتۆری دیموکراتەکان لە ئەنجوومەنی پیران، رایگەیاندووە کە پێویستە ترەمپ لە شی بخوازێت کۆتایی بە پشتیوانییە ئابووری و سەربازییەکانی چین بۆ ئێران بهێنێت، هەروەها ئاماژەی بەوەش کردووە کە کۆمپانیاکانی چین و هۆنگ کۆنگ پێکهاتە بۆ مووشەکە بالیستییەکان و درۆنەکانی ئێران دابین دەکەن.

​لە بەرامبەردا، پەکین هەوڵ دەدات وەک لایەنێک دەربکەوێت کە کار بۆ هێورکردنەوەی گرژییەکان دەکات. پێشتر وانگ یی، وەزیری دەرەوەی چین، لە میانەی گفتوگۆکانیدا لەگەڵ عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، داوای لە واشنتن و تاران کردبوو دان بەخۆیاندا بگرن، هەروەها هەنگاو بنێن بۆ گەڕانەوە بۆ ئەو لێکتێگەیشتنە کاتییەی لە مانگی حوزەیراندا پێی گەیشتبوون لەپێناو دەستپێکردنەوەی راوێژکارییەکان.

​بەشداریکردنی شی لەم لووتکەیەدا لە کاتێکدایە، ترەمپ دەیەوێت سەقامگیریی پەیوەندییەکانی لەگەڵ پەکین بپارێزێت و دەستکەوتی ئابووری بەدەستبهێنێت. ئەمەش سەرۆکی ئەمریکا دەخاتە بەردەم هاوکێشەیەکی قورس لە نێوان فشارخستنە سەر چین سەبارەت بە دۆسیەی ئێران، و هەوڵدان بۆ دوورکەوتنەوە لە کردنەوەی بەرەیەکی نوێی ململانێ لەگەڵ دووەم گەورەترین ئابووریی جیهاندا.

​لەکۆتاییدا، دەکرێت پشتیوانییەکانی چین بۆ ئێران ببێتە یەکێک لە هەستیارترین دۆسیەکانی سەر مێزی گفتوگۆی لووتکەکە لە پاڵ پرسەکانی بازرگانی و تایوان، بەتایبەت لە سایەی بەردەوامیی جەنگەکان و هەوڵە بەردەوامەکانی واشنتن بۆ کەمکردنەوەی ئەو سەرچاوە دەرەکییانەی کە یارمەتیی تاران دەدەن بۆ بەردەوامیدان بە رووبەڕووبوونەوەکان.

زۆرترین بینراو
كچه‌ خوێندكارێكی 10 ساڵان له‌ خوێندنگه‌یه‌كی سلێمانی گیانی له‌ده‌ستدا
بڕیارەکانی ئەمڕۆی پارتی و یەکێتی لە کۆبونەوەی ئەنجومەنی وەزیران
سزاکانی ئەمریکا گەشتە ئاسمانییەکانی ئێران بۆ چەندین وڵات پەکدەخات؛ تاران پەیامێکی دیپلۆماسی ئاراستەی سعودیە دەکات
پزیشكیان بۆ وڵاتانی ناوچه‌كه‌: هیچ كه‌س به‌ته‌نیا خاوه‌نی ئاسایش نابێت
ئیسرائیل ئامادەکاری بۆ سێ سیناریۆی سەربازی دژی ئێران دەکات
دەم پارتی: لە ڕۆژانی داهاتودا چاوەڕوانی پێشهاتی گرنگ دەکەین بۆ چه‌كدانان
حکومەتی هەرێم: ​قەرزی کۆنی کارەبا یان بە داشکاندنەوە بیدەوە یان دەبێتە قیستێکی ناچاری
بە تۆمەتی "دەوڵەمەندبوونی نایاسایی"؛ سزای ٧ ساڵ زیندانیکردن بەسەر پەرلەمانتار ئەشواق سالم سەپێندرا و دەست بەسەر سامانەکەیدا گیرا
زه‌یدی و تره‌مپ هه‌وڵه‌ هاوبه‌شه‌كانی عێراق و ئه‌مریكا له‌پێناو سه‌قامگیریی ناوچه‌كه تاوتوێ ده‌كه‌ن
زه‌یدی و ئه‌ردۆغان رێككه‌وتن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی هێزه‌كانی توركیا سه‌ربازگه‌ی باشیك راده‌ستی عێراق بكه‌نه‌وه‌
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×