بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ئارامکۆ هۆشداری دەدات: یەدەگی نەوتی جیهان لە ئاستێکی مەترسیداردایە و پڕکردنەوەی پێویستی بە دوو ساڵە
  2026-10-05     

ئەمین ناسر، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری کۆمپانیای ئارامکۆی سعوودی، هۆشداری دا لەوەی کە یەدەگی نەوتی جیهان گەیشتووەتە ئاستێکی زۆر نزم و مەترسیدار. ناوبراو ئاماژەی بەوە کرد کە دووبارە پڕکردنەوە و بونیادنانەوەی ئەو یەدەگەی کە بەهۆی ململانێکانی ئەم دواییەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە بەکار هاتووە، ڕەنگە تا دوو ساڵ کاتی پێویست بێت.

ئاوێنە: ​ناسر ڕوونی کردەوە کە ئەو جەنگەی ماوەی حەوت مانگە لە نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، ئیسرائیل و ئێراندا بەردەوامە، بووەتە هۆی لەدەستدانی نزیکەی سێ ملیار بەرمیل لە خستنەڕووی نەوتی ناوچەکە. ئەم بڕەش بە نزیکەیی دەکاتە نیوەی ئەو قەبارە نەوتە خاو و بەرهەمە پاڵاوتە کراوانەی کە بڕیار بوو لەو ماوەیەدا بە گەرووی هورمزدا تێپەڕ ببن.

​بۆ کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانی کەمیی خستنەڕوو، زیاتر لە یەک ملیار بەرمیل لە یەدەگی نەوت دەرهێنراوە و حکوومەتەکانیش زیاتر لە ٣٠٠ ملیۆن بەرمیلیان لە یەدەگە ستراتیژییەکانی خۆیان خستووەتە بازاڕەوە. سەرەڕای ئەوەش، ناسر جەختی لەوە کردەوە کە بەشێکی زۆری ئەم خستنەڕووە جێگرەوەیە لە یەدەگی کۆمپانیاکانەوە دابین کراوە، کە بە "دوایین ئامرازی سەرەکیی بەردەست" بۆ پاڵپشتیکردنی بازاڕ ناوی برد.

​بەگوێرەی ڕاپۆرتێکی ڕۆژنامەی فاینانشاڵ تایمز، ناسر لە یەکەمین دەرکەوتنی ئاشکرایدا لە دوای دەستپێکردنی جەنگەکە و لە میانەی بەشداریکردنی لە کۆنفرانسی "فۆڕمی هەواڵگریی وزە" لە لەندەن، ڕایگەیاند کە لە ئێستادا یەدەگە بازرگانییە ماوەکانی جیهان بۆ کەمتر لە شەش ملیار بەرمیل دابەزیوە. هەروەها ڕوونی کردەوە کە بەشێکی زۆری ئەم قەبارەیە لە ڕووی کردارییەوە بۆ بەکارهێنانی دەستبەجێ بەردەست نییە. ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد کە سیستەمی جیهانیی وزە لە ئێستادا لە ژێر فشارێکی زۆردایە، و هۆشداریشی دا لەوەی کە پەراوێزی سەلامەتیی بەردەست بۆ زامنکردنی بەردەوامیی خستنەڕوو زۆر سنووردار بووە، ئەمەش بەهۆی کەمیی بژاردەکان لە بەردەم بازاڕەکاندا.

​بەڕێوەبەری جێبەجێکاری ئارامکۆ تیشکی خستە سەر ئەوەی کە تەکنەلۆژیا نوێیەکان، لەوانەش وێنەی مانگە دەستکردەکان و بنکە کراوەکانی زانیاریی تایبەت بە جووڵەی کەشتییەکان، بە شێوەیەکی بەرچاو بۆ ئامانجگرتنی ژێرخانی وزە و کەشتییە نەوتهەڵگرەکان بەکار دەهێندرێن. هەروەها وتیشی، لە چەند هەفتەی ڕابردوودا ئەو کەشتییانەی بە گەرووی هورمزدا تێپەڕ دەبوون کراونەتە ئامانج، و هێرش کراوەتە سەر بۆرییە نەوتییەکان، پاڵاوگەکان و بەندەرەکانی سەر بە ئارامکۆش. سەبارەت بەم بابەتەش جەختی کردەوە کە "نابێت ئامرازەکانی شەفافیەت ببنە ئامرازێک بۆ دەستدرێژی."

​لێدوانەکانی ناسر قەبارەی ئەو فشارانە دەردەخەن کە بازاڕەکانی وزەی جیهان بەهۆی پچڕانی خستنەڕووەوە ڕووبەڕووی بوونەتەوە، هەرچەندە جووڵەی نەوت لە ڕێڕەوە ئاوییەکانی کەنداوەوە بەرەبەرە بەرەو باشبوون دەچێت. بەپێی داتاکانی کۆمپانیای کیپلەر، هەناردەی وڵاتانی کەنداو لە مانگی ڕابردوودا بۆ ١٥.٥ ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا بەرز بووەتەوە، کە ئەمەش بەرزترین ئاستە لە دوای دەستپێکردنی ململانێکانەوە و دەکاتە زیاتر لە ٨٠٪ی ئاستی پێش قەیرانەکە.

​سەرەڕای ئەم باشبوونە ڕێژەییە، ناسر پێداگری لەسەر ئەوە کرد کە بازاڕەکان هێشتا ڕووبەڕووی کەمیی خستنەڕوو و بەرزبوونەوەی تێچووی گواستنەوە دەبنەوە. ئەمەش لە کاتێکدایە کە نرخی گواستنەوەی باری نەوتی خاوی دەریای باکوور گەیشتووەتە بەرزترین ئاستی خۆی لە دوای مانگی نیسانەوە.

​لە کۆتاییدا، ناسر ئاماژەی بەوە کرد کە دووبارە پڕکردنەوەی یەدەگەکان و هاوکات دابینکردنی خواستە جیهانییەکان، تەنانەت لە دوای کۆتاییهاتنی ململانێکانیش، ڕەنگە دوو ساڵ کاتی بوێت. هەر بۆیە داوای لە حکوومەتەکان کرد کە گرنگیی زیاتر بە ئاسایشی وزە بدەن و نەرمی و خۆڕاگریی زنجیرەکانی دابینکردن بەهێزتر بکەن. هەروەها ئاشکرای کرد کە ئارامکۆ لە ئێستادا لێکۆڵینەوە لە ڕێگای زیاتر دەکات بۆ هەناردەکردنی نەوتی خاوی سعوودی، هاوشان لەگەڵ فراوانکردنی دامەزراوەکانی عەمبارکردن لە دەرەوەی وڵاتدا، ئەمەش بە مەبەستی بەرزکردنەوەی متمانەپێکراویی خستنەڕوو و پاراستنی کڕیاران لە هەر پچڕانێکی چاوەڕوانکراوی داهاتوو لە بازاڕەکانی جیهانیی وزەدا.

زۆرترین بینراو
ڕاپۆرتێکی ئیسرائیلی: کشانەوەی ئەمریکا خاکی عێراق دەکاتە ئامانجێکی کراوە بۆ ئۆپەراسیۆنەکانمان
سه‌باح نوعمان: ئه‌وانه‌ی له‌ به‌غدا سوكایه‌تییان به‌ ئاڵای ئه‌مریكا كرد، ده‌ستگیركران
کاردانەوەکانی سزادانی ئامەدسپۆر؛ دەم پارتی تۆمەتی "رەگەزپەرستی" ئاراستەی فیدراسیۆنی تۆپی پێی تورکیا دەکات
لەنێوان هەڕەشە و دیپلۆماسیدا؛ تڕەمپ هۆشداری بەکارهێنانی هێز دەدات و تارانیش پلانێکی حەوت ڕۆژە بۆ کردنەوەی گەرووی هورمز پێشنیار دەکات
حەوت ساڵە هەفتانە ڕوو لە چیاکان دەکەن: ٨٠ ژنی هەورامان گرووپێکی شاخەوانییان پێکهێناوە
«شەپۆلێکی تاوەباران و هەورەبروسکە ڕوو لە هەرێم دەکات؛ زۆرترین کاریگەری لەسەر سلێمانی و هەڵەبجە دەبێت»
"هه‌فته‌ی داهاتو به‌غدا موچه‌ی فه‌رمانبه‌رانی هه‌رێم خه‌رج ده‌كات"
بڕیاری دادگا دەرچوو؛ مەزڵوم عەبدی بەفەرمی ناوی خۆی لە تۆمارەکانی دەوڵەتدا گۆڕی
په‌یوه‌ندییه‌كانی ده‌ره‌وه‌: سه‌فین دزه‌یی له‌باره‌ی بڕینه‌وه‌ی دار له‌ ناوچه‌ سنورییه‌كان لێدوانی نه‌داوه‌
نرخی شیش و چیمەنتۆ و کەرەستەی بیناسازی بەرزبووەوە
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×