بەھەڵەدابردنە لۆجیکییەکان، ژمارە ٦

د. چۆمان ھەردی
  2024-03-14     436

Slippery Slope Fallacy

مغالطة المنحدر الزلق

پێناسە

بەھەڵەدابردنی “خلبوونەوە بەرەو خوارەوە” کاتێک ڕوودەدات کە کەسێک لە ڕووداوێکی بچووکەوە کۆمەڵێک ڕووداوی تر ھەڵدەھێنجێنێت تا دەگاتە ڕووداوێکی مەترسیدار و گەورەتر. لەمجۆرە بەھەڵەدابردنە لۆجیکییەدا کەسەکە پێماندەڵێت ڕووداوێک، کە ڕەنگە شتێکی زۆر گرنگ و ناوازە نەبێت، دەبێتە ھۆکاری ڕووداوێکی تر کە ئەو خۆی پێشبینیدەکات و ئەم ڕووداوەی دووھەمیش بە بڕوای ئەو دەبێتە ھۆکاری ڕووداوی سێھەم و لە ئەنجامدا کارەساتێک دەقەومێت. لە ڕێگەی گەیشتندا بەم دەرەنجامە ترسناکە، ھەر یەکە لە ڕووداوە پێشبینیکراوەکان جێی پرسیارن و حەتمی نین و سەرجەمی پرۆسەکەش موبالەغەی تێدایە.

نموونە

کاتێک کەسێک بە کوڕێکی گەنج دەڵێت: “ئەگەر مریشکەکە سەرنەبڕی، ئەوا دیارە ناتوانی لە کاتی پێویستدا توندوتیژی ئەنجامبدەیت، ئەگەریش توندوتیژی ئەنجامنەدەیت ئەوا پیاوێتییت دەکەوێتە ژێر پرسیارەوە، ئەگەر پیاوێتییشت کەوتە ژێر پرسیارەوە ئەوا ناتوانیت ژیانێکی ئاسوودە و سەرکەوتوو بژیت.”

وەڵام

ئەمجۆرە بیرکردنەوەیە گەورەکردنەوەیەکی زۆری تێدایە و مەرج نییە ھیچییەک لە شتە پێشبینیکراوەکان ڕاست بن. ئەگەر گەنجێک لە ساتەوەختێکی تەمەنیدا نەیتوانی باڵندە یان ئاژەڵێک سەرببڕێت، مانای ئەوە نییە کە ئەو ھەرگیز ناتوانێت توندوتیژیی ئەنجامبدات، بە پێچەوانەشەوە ئەگەر باڵندەکەی سەربڕی، مەرج نییە لە داھاتوودا بتوانێت توندوتیژیی بەرامبەر بە مرۆڤ بکات. تەنانەت ئەگەر کەسێکیش بێت کە نەتوانێت توندوتیژیی دژی مرۆڤ ئەنجامبدات، وەک زۆر پیاوی جیھان، ئەوا پیاوبوونی ئەو ناکەوێتە مەترسییەوە. تەنانەت ئەگەر لەبەر ھەر ھۆکارێکیش بێت، پیاوێتیی لەلایەن زۆرینەوە کەوتە ژێر گومانەوە، مەرج نییە نەتوانێت ژیانێکی ئارام و سەرکەوتوو بژی. ھەریەک لەم ڕووداوانە سەربەخۆن و مەرج نییە بەدوای یەکدا بێن و پەیوەندییان پێکەوە ھەبێت. بەڵام بەھەڵەدابردن و خلبوونەوە بەرەو خوارەوە ئەوەیە کە باس لە حەتمییەتێک دەکات، کە مەرج نییە ڕاست بێت.

زۆرترین بینراو
خەزعەلی: پێشمەرگە دەبێت پابه‌ندی فه‌رمانه‌كانی فەرماندەی گشتی هێزه‌ چه‌كداره‌كانی عێراق بێت
سیپان حه‌مۆ: ژماره‌یه‌ك له‌ تێوه‌گلاوانی كوشتنی شه‌ڕڤانه‌كه‌ی حه‌سه‌كه‌ ده‌ستگیركراون
گۆڕانکارییە خێراکانی یەمەن: حوسییەکان پێشڕەوی دەکەن و سوپای یەمەن ناوچەیەکی سەربازیی داخراو ڕادەگەیەنێت
هومام حەمودی: حوکمڕانیی عێراق هاوپەیمانێتییەو دەبێت چەک تەنها لە دەستی دەوڵەتدا بێت
بەرپرسێکی ئەمریکی: دەمانەوێت وڵاتانی ناوچەکە خۆیان سەرکردایەتیی قەیرانە ئەمنییەکان بکەن
ئاكسیۆس: تره‌مپ داوایه‌كی محه‌مه‌د بن سه‌لمانی بۆ هێرشكردنه‌ سه‌ر حوسییه‌كان ره‌تكرده‌وه‌‌
لە حەسەکە دژی شەهیدکردنی سیپان حوزنی خۆپیشاندانێکی جەماوەری ئەنجام درا
یەکینەکانی بەرخۆدانی شنگال چەکەکانیان ڕادەستی بەغدا دەکەن؛ چیای شنگال بەتەواوی دەچێتە ژێر کۆنترۆڵی حکومەتی فیدراڵی
له‌ زیندانی كۆبانێ نۆ كه‌س گیانیان له‌ده‌ستدا و ژماره‌یه‌كی دیكه‌ش برینداربون
کۆتایی وەرزی گەرما؛ کەشناسێک هۆشداری لافاو و مژدەی پایزێکی پڕ باران دەدات
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×