کۆتایی باڵی ئابووریی حەشدی شەعبی؛ بە فشاری ئەمریکا کۆمپانیایەکی سەر بە حەشد هەڵدەوشێنرێتەوە
  2026-10-18     

​لە ئەنجامی ئەو فشارە یەک لە دوای یەکانەی لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکاوە دەخرێنە سەر بەغداد، حکومەتی عێراق هەنگاوێکی نوێی گرتەبەر بە دەرکردنی بڕیاری هەڵوەشاندنەوەی "کۆمپانیای ئەلموهەندیس"، کە لە گۆڕەپانی سیاسیدا وەک قۆڵی ئابووریی دەستەی حەشدی شەعبی مامەڵەی لەگەڵدا دەکرێت.

ئاوێنە: ​ئەم بڕیارەی بەغداد بەشێکە لەو ڕێکارانەی لە چوارچێوەی ڕەشنووسی نوێی یاسای دەستەی حەشدی شەعبیدا جێبەجێ دەکرێن. ڕەشنووسەکە دوای ئەوەی لەلایەن ئەنجومەنی وەزیرانی عێراقەوە پەسەند کرا، لە ئێستادا ئاراستەی پەرلەمان کراوە بە مەبەستی دەنگدان لەسەری و پەسەندکردنی کۆتایی.

​لە ڕوانگەی چاودێرانی سیاسییەوە، ئەم گۆڕانکارییانە وەک ئاماژەیەک بۆ نەرمینوواندن و پاشەکشەی بڕیاربەدەستانی عێراق لە هەمبەر داواکاری و فشارەکانی واشنتۆن لێکدەدرێتەوە، کە هاوکات گۆڕانکاری لە هاوکێشە و باڵانسی سیاسیی وڵاتەکەشدا پیشان دەدات.

​سەبارەت بە پاشخانی کۆمپانیاکە، "ئەلموهەندیس" لە کۆتایی مانگی تشرینی دووەمی ساڵی ۲۰۲۲ بە سەرمایەی ۱۰۰ ملیار دیناری عێراقی دامەزراوە و لە مانگی شوباتی ۲۰۲۳دا بە فەرمی دانی پێدا نرا. پێشتر وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا لە ڕاپۆرتەکانیدا ئەم کۆمپانیایەی خستبووە لیستی سزاکانەوە، بەو پاساوەی کە وەک ناوەندێک بۆ سپیکردنەوەی پارە و دابینکردنی سەرچاوەی دارایی بۆ گرووپە چەکدارەکان (بە دیاریکراوی کەتیبەکانی حیزبوڵڵا و سوپای پاسداران) بەکارهاتووە، هەروەها هەوڵیداوە لە ڕێگەی هێزی سەربازییەوە هەژموونی ئابووری بسەپێنێت.

​لە لێدوانێکدا پەیوەست بە هەموارکردنەوەی یاساکە، بەها ئەعرەجی، سەرۆکی فراکسیۆنی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان ڕایگەیاند: "پێداچوونەوە بە یاسای دەستەی حەشدی شەعبی و هەڵوەشاندنەوەی کۆمپانیای ئەلموهەندیس، هۆکار بووە بۆ ئەوەی دەستەکە لە لیستی ڕەشەوە بخرێتە لیستی سپییەوە." ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد کە گۆڕانکارییەکان هەنگاوێکی دیکەش لەخۆدەگرن، ئەویش پچڕاندنی پەیوەندیی نێوان هەندێک لە چەکداران و باڵەکانی حەشدە بە حیزبە سیاسییەکانەوە.

​لە لایەکی دیکەوە، سەلام زوبەیدی، وتەبێژی هاوپەیمانی نەسڕ تیشکی خستە سەر ئەوەی کە ئەم پڕۆژەیاسایە لە ڕابردوودا بەهۆی ململانێ و ڕەتکردنەوەی ناوخۆیی و هەروەها دەستوەردانی ئەمریکاوە ڕاگیرابوو. بەڵام هەنگاوەکانی ئێستا ئامانج لێیان تێپەڕاندنی یاساکەیە بە جۆرێک کە حەشدی شەعبی نەبێتە هێزێکی ڕکابەر بۆ سوپای عێراق و لە ناوەندی شارەکانیشدا نەمێنێتەوە.

​ئەم پێشهاتانە لە کاتێکدان کە پێشتر مارکۆ ڕوبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، هۆشداری دابووە حکومەتی عێراق کە تێپەڕاندنی یاسای حەشدی شەعبی بە فۆرمە کۆنەکەی، دەبێتە هۆی زیاتر چەسپاندن و فراوانبوونی هەژموونی ئێران لە ناوخۆی عێراقدا.

​لە دەرەنجامی ئەم ڕووداوانەدا، شارەزایانی بواری سیاسی گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی کە هەڵوەشاندنەوەی کۆمپانیاکە هەنگاوێکی پراکتیکییە بۆ جیاکردنەوەی کاری سەربازی لە چالاکیی ئابووری، و وەڵامدانەوەیەکی ڕاستەوخۆیە بۆ ئەو مەرجانەی واشنتۆن دیاری کردوون. بەمەش حکومەتی عێراق هەوڵ دەدات لە ڕێگەی گێڕانەوەی حەشدی شەعبی بۆ ژێر چەتری کۆنتڕۆڵی دەوڵەت، هاوسەنگییەک لە نێوان مامەڵەکردن لەگەڵ فشارە دەرەکییەکان و پاراستنی واقیعی سیاسیی ناوخۆی وڵات دروست بکات.

زۆرترین بینراو
دەستەی مافی مرۆڤ: عومەر فەقێ بە تۆمەتی تەقەکردن و بە بڕیاری دادوەر دەستگیرکراوە
نرخی دراوه‌كان له‌ كاتی كردنه‌وه‌ی بازاڕ؛ دۆلار زیاتر به‌رزبوه‌وه‌
باڵی سه‌ربازیی پژاك: سوپای پاسدارانی ئێران هێرشه‌كانی رانه‌گرێت، وه‌ڵامی زیاترمان ده‌بێت
ئۆجه‌لان: ئاشتییه‌كی به‌رده‌وام پێویستی به‌ مسۆگه‌ركردنی بون و زمان و كولتوری كوردییه‌
تره‌مپ وته‌بێژی كۆشكی سپی دورخسته‌وه‌
به‌ڕێوه‌به‌ری سندوقی دراوی نێوده‌وڵه‌تی: به‌ته‌واوی پشتیوانی له‌ داخوازی عێراق بۆ قه‌رز ده‌كه‌ین
عه‌لی زه‌یدی: عێراق توشی نه‌هامه‌تی بوه‌و ئێستاش ده‌ناڵێنێت به‌ده‌ست كاریگه‌رییه‌كانی ململانێكانی ناوچه‌كه‌وه‌
تەرمی "مێلا هەرێم" ئەو کچە پێنج ساڵانەی لە سنوری نێوان تورکیا  و یۆنان خنکا دۆزرایەوە
ئەنجوومەنی وەزیران بڕیاری بەگەڕخستنەوەی پڕۆسەی لەجێگەدانان دەردەکات
حكومه‌تی هه‌رێم: زیاتر له‌ 1 ملیۆن موچه‌خۆر كارتی بانكییان وه‌رگرتوه‌ته‌وه‌
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×