واڵ ستریت جۆرناڵ: ئەمریکا هێرشێکی ئاسمانیی سنوورداری کردووەتە سەر دوورگەی قشم لە ئێران
  2026-11-03     

ڕۆژنامەی «واڵ ستریت جۆرناڵ»ی ئەمریکی لە زاری چەند بەرپرسێکەوە ئاشکرای کرد، شەوی دووشەممە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هێرشی ئاسمانی کردووەتە سەر دوورگەی قشم لە باشووری ئێران. بەپێی ڕاپۆرتەکە، ئەم هێرشانە لە چوارچێوەی زنجیرەیەک ئۆپەراسیۆنی سەربازیی سنوورداردا دێن کە واشنتن لە ماوەی چەند هەفتەی ڕابردوودا ئەنجامی داون.

ئاوێنە: ئەو بەرپرسانە ڕوونیان کردووەتەوە کە ئامانجی سەرەکی لە پشت ئەم هێرشانەوە، لاوازکردن و کەمکردنەوەی توانای ئێران بووە بۆ هەڕەشەکردن لەسەر جموجۆڵ و هاتوچۆی کەشتییە بازرگانییەکان لە گەرووی هورمزدا. هاوکات جەختیان لەوە کردووەتەوە کە هێرشەکان لە قەبارەیەکی سنوورداردا ئەنجام دراون و بە هیچ شێوەیەک گوزارشت لە خواستی ئەمریکا ناکەن بۆ دەستپێکردنەوەی جەنگ لەگەڵ تاران.

سەرچاوەکان ئاماژەیان بەوەش کردووە، واشنتن بە مەبەست خۆی لە ڕاگەیاندنی فەرمیی ئەم هێرشانە بەدوور گرتووە، تاوەکو ڕێگری بکات لە ناردنی هەر پەیام و ئاماژەیەک کە وا لێکبدرێتەوە ئەمریکا دەیەوێت بگەڕێتەوە سەر ئۆپەراسیۆنە سەربازییە بەرفراوانەکان.

تەقینەوە ناڕوونەکان و گرنگیی ستراتیژیی دوورگەکە

شەوی ڕابردوو دەنگی چەند تەقینەوەیەکی بەهێز دوورگەی قشمی لە ئێران هەژاند، بێ ئەوەی هۆکارەکەی بە فەرمی ڕابگەیەندرێت. لەو بارەیەوە، ئاژانسی هەواڵیی فەرمیی ئێران (ئیرنا) ڕۆژی دووشەممە پشتڕاستی کردەوە کە دەنگی چەند تەقینەوەیەک لە دوورگەی قشم لە باشووری وڵاتەکە بیستراوە. ئاژانسەکە لە زاری سەرچاوە خۆجێییەکانەوە بڵاوی کردەوە کە وا دەردەکەوت سەرچاوەی دەنگەکان لە دیوی دەریاوە هاتبێت.

ئاژانسی ئیرنا هیچ زانیارییەکی لەسەر هۆکار و سروشتی تەقینەوەکان بڵاو نەکردەوە، هەروەها هیچ ئامار و زانیارییەکی خێراش سەبارەت بە ئەگەری کەوتنەوەی زیانی گیانی یان ماددی نەخرایە ڕوو.

دوورگەی قشم بەهۆی هەڵکەوتە جوگرافییە ستراتیژییەکەی لە دەروازەی گەرووی هورمز، خاوەنی گرنگییەکی تایبەتە. بەگوێرەی ڕاپۆرتەکەی واڵ ستریت جۆرناڵ، ئەم دوورگەیە چەندین دامەزراوەی سەربازیی گرنگی ئێرانی تێدایە، لەوانە بنکەیەکی مووشەکیی ژێرزەوی و بنکەیەکی دەریایی، ئەمەش لە پاڵ بوونی وێستگەیەکی شیرینکردنی ئاو لە دوورگەکەدا.

هەڵوێستی ترەمپ؛ دەرفەتدان بە دیپلۆماسی لەژێر سێبەری هەڕەشەدا

ئەم پێشهاتە مەیدانییانە دوای لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا هاتن، کە تێیدا ئەگەری دەستپێکردنەوەی ئۆپەراسیۆنی سەربازی دژی ئێران بە کەم بایەخ و لاواز وەسف کردبوو. ترەمپ لە قسەکانیدا ڕایگەیاند کە هیچ پەلەیەکی نییە بۆ بڕیاردان لەسەر گەڕانەوە بۆ جەنگ، و واشنتن دەرفەتێکی نوێی بە ڕێڕەوی دیپلۆماسی داوە.

ترەمپ ڕۆژی دووشەممە لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ماڵپەڕی «ئاکسیۆس» (Axios) ئاماژەی بەوە کرد، ویلایەتە یەکگرتووەکان زیانێکی دارایی بەرچاوی بە ئێران گەیاندووە و فشارە ئابوورییەکان وایان کردووە تاران خواستی زیاتری هەبێت بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتن.

لەگەڵ ئەوەشدا، سەرۆکی ئەمریکا ئەگەری پەنابردنە بەر بژاردەی سەربازی لە ئەگەری شکستپێهێنانی دانوستانەکاندا ڕەت نەکردەوە و جەختی کردەوە کە واشنتن لە حاڵەتێکی وادا «بە هەر شێوازێک کە گونجاو بێت» هەنگاو دەنێت.

زۆرترین بینراو
ئێران هەڵوێستی خۆی لەسەر کاراکردنەوەی پەرلەمانی کوردستان و کشانەوەی یەکێتی لە حکومەت ڕاگەیاند
مەسعود بارزانی داوای کۆبوونەوەی ڕاستەوخۆی پارتی و یەکێتی دەکات
دانەغاز:به‌رهه‌مهێنان بەشێوەیەکی کاتی له‌ كۆرمۆر هەڵپەسێردرا
كۆبونه‌وه‌ی زه‌یدی و مه‌سرور بارزانی: جه‌خت له‌ گه‌ره‌نتی به‌رده‌وامی خه‌رجكردنی موچه‌ی هه‌رێم كرایه‌وه‌
وته‌بێژی پارتی: ئاماده‌ین بۆ گفتوگۆ و كۆبونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ برایانی یه‌كێتی
عێراق هه‌واڵی سه‌ردانه‌ نهێنییه‌كه‌ی زه‌یدی بۆ تاران پشتڕاست ده‌كاته‌وه‌
لە چەکی ئەتۆمییەوە بۆ هێرشی وشکانی؛ چوار سیناریۆی ترەمپ بۆ قۆناغی داهاتووی جەنگی ئێران بڵاودەکرێتەوە
یەکێتی و نەوەی نوێ لە دادگای فیدراڵیی سکاڵایان لە دانیشتنی پەرلەمان تۆمارکرد
مەسرور بارزانی بە شاندێکی تەنها پارتییەوە لە بەغدایە؛ گفتوگۆ لەسەر پشکی هەرێم لە بودجەی ٢٠٢٧ دەکرێت
سەرۆکی میت نەخشەڕێگای ئەنقەرە بۆ چارەسەری پرسی کورد ئاشکرا دەکات و پەکەکەش داوای هەنگاوی کرداری دەکات
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×