قوتابخانە تەنھا باڵەخانەو شتومەکی ناوی نیە ، ھەرچەند ئەمانەش گرنگن و بەشێکن لە پێشخستنی قوتابخانە . قوتابخانەی زۆر باش بەم رەگەزانەی خوارەوەدا دەناسرێتەوە . زۆر بە کورتی و بەخاڵ ئاماژەیان پێدەدەم .
١-    سەرکردایەتی بەھێز، بەو واتایەی ئەم چەمک و تێگەیشتننا لە خۆ بگرێت 
*دیدگای ڕوون و ئاشکراو بزانن بەرەو چ ئامانجێک ھەنگاو دەنێین بەپێی کاتی جیاواز 
*ھەبوونی ڕیسای تایبەت بۆ ڕیکخستنی پەیوەندی نێوان ئەندامەکانی قوتانبخانە(بەڕێوەبەر، مامۆستا ، قوتابی ، کارمەند ، شتومەکی قوتابخانە ..ھتد)
*بەڕێوەبردنی دادپەروەرانە  و پاڵپشتکار  بۆ ھەموو ئەندامانی قوتابخانە .
*پلانی دوورمەوداو کارپیکردن و زەمینە بۆ رەخساندنی .

٢-مامۆستای بەتوانا و لێھاتوو کە  ئەم ئاکارانەی خوارەوەیان تێدابێت 
*زانیاری تەواو و قووڵ دەربارەی ئەو بابەتەی دەیڵێنەوە ، کەواتە پێویستە  ھەر مامۆستایەک پسپۆڕی خۆی بڵێتەوەو زۆریش تیایدا شارەزابێت . نمرەی بەدەستھاتووی مامۆستا لە زانکۆ دەکرێت تا ڕادەیەکی باش دەرخەری ئەم توانابێت .
*توانای ئیدارەدانی پۆلی بەھێزبێت و کەمترین کێشەی ھەبێت و کەمترین کێشەی نێوان خۆی و قوتابیش بباتە لای بەرێوەبەر .
*دانەبرێت لە فێربوونی بەردەوام لە پسپۆڕی خۆی و ھەمیشە گەشە بە توانای زانستی خۆی بدات لە پسپۆڕیەکەیدا .
*فێرکردن و وانە وتنەوە خولیای بێت و ھەمیشە چێژ لەپیشەکەی ببینێ ، ھیچ مامۆستایەک نانتوانێ وانەکەی بکاتە وانەیەکی چێژدار بۆ قوتابی ، ئەگەر خۆی وانەکەی خۆش نەوێت .
٣-کەشێکی گونجاو و  ئەرینی لە قوتابخانەدا ، کە لەم خاڵانەدا ڕەنگ دەداتەوە 
*ھەبوونی ڕێز لەنێو ئەندامانی قوتابخانەدا ، لەنێوان قوتابی و قوتابی و مامۆستاو قوتابی و بەڕێوەبەرو مامۆستاو ....ھتد 
بەشێوەیەک ھیچ کەس لە قوتابخانەدا ھەست بە کەمی و پەراوێزخستنی نەکات .
*ھەبوونی کەشێکی سەلامەت و ڕێسا بۆ دانراو ،ھیچ یەکێک لە ئەندامانی قوتابخانە ھەست بە ھیچ مەترسیەک نەکەن و ئاسودەبن تیایدا .
*ھاندان ھەمیشە جێگەی ترساندن بگرێتەوە . ھاندانەکەش دەکرێت ناخیی بێت وەک پیا ھەڵدان و بەرز نرخاندن ، یا دەکرێت دەرەکیی بێت وەک پێدانی خەڵات و نمرەی زیادە بۆ ھەر بەرەو پێشچونێک .
*ھەبوونی بەھای دیارو نرخاندنی کارە باشەکان و دەستنیشانکردنی ھەڵس و کەوتی ناشایستە ، ئەمەش دەکرێت لە ڕێگەی کۆمەڵێک ڕیسا و یاساوەبێت لەسەرەتای دەستپێکی دەوامی قوتابخانە . دەبێت ھەموو ئەندامانی قوتابخانە بزانن ڕێگەپێدراون چۆن لەگەڵ یەکتر ھەڵسوکەت بکەن . 

٤-ھەبووونی کۆمەڵێک پێوەری زانستی و ڕوون ، کەلەم خاڵانەدا دەردەکەوەێت 
*ھەبوونی پرۆگرامێکی دیاریکراو و گرێدراو پێکەوە بەشێوەیەک ھەر بەندێک و بابەتێک لەخزمەتی یەکتردابێت و قوتابی بزانێت پرۆگرامەکە بەرەو کوێی دەبات .
*ھەبوونی ئامانجی ڕوون لە فێرکردنەکەداو پرۆگرامەکە بەبێ تێکەڵکردن و ئاڵۆزکردن قوتابی بەرەو ئامنجێکی دیاریکراو ببات .
*ھەبوونی ھەڵسەنگاندنی ڕیکخراو و ئاشکرا ، بەشێوەیەک قوتابی بتوانێت لەکەم و کوڕیەکانی خۆی تێبگات و پاشان ھەوڵی پڕکردنەوەی کەلێنە زانستیەکانی بدات دوای ھەڵسەنگاندنەکان .
*پاراستنی ھاوسەنگی لەنێوان زانستی رووت یان تێوری و بەکردەکردن یان تاقیکردنەوەی لەسەر ئەرزی واقیع ، بەشیوەیەک تەنھا بیردۆز نەبێت و قوتابی لەواقیع داببڕێت . بۆ ئەم مەبەستەش دەکرێت تاقیگەی زانست و ھۆڵی کۆمپیوتەر و  ھۆلێ تایبەت بە زمانەکان ھەبێت بۆ ئەوەی بە کردەیی کار لەسەر تیورەکان بکەن .
٥-پاڵپشتیکردنی قوتابی ، ئەویش لەم بوارانەدا بەدی دێت 
*پاڵپشتی زانستی و ڕاوێژکردن لەگەڵیان ، بەشێوەیەک بەپیی سروشتی قوتابیەکان بەدوای باشترین ڕێگادا بگەڕێی بۆ فێرکردنیان. .
*پاڵپشتیکردنیان لە رووی دەرونی و  ڕاگرتنی ھەستیان ، بەشێوەیەک ھەموان بەبێ جیاوازی رەگە ز و بیرکردنەوەو توانای فێربوون و ..ھتد ڕێزلێگیراوبن .
*ھەبوونی یارمەتی زیاتر بۆ ئەو قوتابیانەی خاوترو درەنگتر فێر دەبن ، خوێندنەوەی جیاوازی تواناکان و پێدانی کاتی زیاترو دەرفەتی زیاتر پییان پاڵپشتیەکی گەورەیە بۆ فێرکردنیان و مانەوەیان لەریزی ھاوڕێکانیاندا بەبێ ئەوەی ھەست بە جیاوازی بکەن. .
*گەڕان و دۆزینەوەی قوتابی بەھرەدار و کار لەسەرکردنی پاڵپشتیەکە بۆ ئەو قوتابیانە ، دەبێت مامۆستا دڵنیابێت لەوەی بەدەگمەن قوتابیەک دێتە بەردەمی و دەڵێ مامۆستا من بەھرەدارم . بەڵکو لەڕێی چالاکی و چاودێریکردنی وردی قوتابی و خوێندکارەوە قوتابخانە دەتوانێ بەھرەداراەکان بدۆزێتەوەو پەرەشیان پێ بدات . ئەستەمە لە قوتابخانەیەکی دووسەد بۆ سێسەد کەسیدا بەھرەدارێک نەبێت ، دەکرێت ھەبن ، بەڵام قوتابخانە نەیتوانیبێ بیاندۆزێتەوە . ھەموو بەھرەدارەکان لەسەرەتادا شەرم لە دەرخستنی بەھرەکانیان دەکەن و دەترسن پێی بشکێنەوە ، بەتایبەت لەکۆمەڵگاکانی رۆژھەڵاتی ناوەراستدا .
بۆ پاڵپشتکردنی قوتابیانی بەھرەدار دەکرێت بڵێین (ھەموو قوتابیەک دەبێت ھەست بکات کە دەبینرێت ) واتا ون نەکرێن .

٦-بەشداریی پێکردنی دایبابان ، ئەم خاڵەش دەکرێت لە کۆمەڵێک خاڵی تردا چالاک بکرێت وەک :-
*ھەبوونی پەیوەندی لەگەڵ دایبابان ، بەشیوەیەک دایباب بە ئەرکی خۆی بزانێت لەھەندێ کاروباری قوتابخانەدا بەشداربێت . دەبێت ئەو ھەستە لای دایباب دروستبکرێت لەزۆر شتی منداڵەکەی بکۆڵێتەوە لە قوتابخانەدا ، تەنانەت ئەگەر ویستی بزانێت ئەو پۆلەی تیایدا دادەنیشێ چۆن پۆلێکەو تا چەند شایستەیە بە قوتابیەکەی . ئەو فرۆشگای منداڵەکەی شتی لێدەکڕێت تاچەند گونجاوە ...ھتد 
*ھەمیشە بەشێوەکی ڕیکخراو و بەپێی کاتی دیاریکراو مامۆستاو دایباب کۆبونەوەیان ھەبێت و ھەوڵ بدەن لە کێشەو ئاستەنگەکانیان بکۆڵنەوە .ھەرەوەھا قوتابخانە بتوانێت بەشێوەیەکی خێرا وەڵامی ئەو دایبابانە بداتەوە کە رۆژانە دێن ھەواڵی قوتابیەکانیان دەپرسن . ئەمەش دەکرێت لەڕێی ھەڵگرتنی زانیارییان بێت سەبارەت بە دوو خاڵ ، یەکەم ئاستی زانستی و دوەم ھەڵسوکەوتی خوێندکارەکە لە قوتابخانە . ھەندێک جار بەھۆی زۆری ژمارەی قوتابیانەوە مامۆستا ناتوانێ بەتەواوی ھەواڵی ئەو دوو خاڵە بداتە دایباب ، لەبەر ئەوە باشتر وایە ئیدارەی خوێندنگا بە میکانیزمێکی تایبەت ئەو دوو زانیاریە لەمامۆستاکان وەرگرێت و لەکاتی پێویستدا خێرا گەڕانی بۆ بکات و بیداتە دایباب ،
٧-حەوتەم نیشانە و رەگەز بۆ دەرخستنی قوتابخانەی زۆر باش باڵەخانەو شت و مەکی ناو قوتابخانەکەیە . ئەمەش لەچەند خاڵێکدا دەکرێت ھەستی پێبکرێت ، وەک :-
*باڵەخانەی پاک و خاوێن و سەلامەت ، بەشیوەیەک بۆ ھەموان سەلامەتبێ . بۆ قوتابیەکی خاوەنپێداویستی تایبەت و قوتابیەکی ئاسایی وەک یەک خزمەت بکات .
*ھەبوونی کتێبخانە ، بەڵام دەبێ کتێبخانەکە چالاکبێ نەک تەنھا بۆ ئەوەی قوتابی تیایدا دانیشێ ئەو کاتەی مامۆستای بابەتێک نایەت . کتێبخانەی چالاک ئەو کتێبخانەیە کە کتێبێک دەداتە خوێندکارو چەند لاپەرەیەکی بۆ دیاری دەکات ، پاشان لەو چەند لاپەڕەدا بە نوسینەکی چەند پرسیارێکی لێدەکات .کاتێک دەردەکەوێت قوتابیەکە کتێبەکەی خوێندۆتەوەو ھەزمیشی کردوە دەبێت لای قوتابخانەوە بناسێنرێ و خەڵاتیش بکرێت .
*ھەبوونی زۆرێک لەھۆکارە فێرکاریەکان و بەکارھێنانی ، ئیدارەی خوێندنگاش ناوی ئەو مامۆستایانە تۆمار بکات کە ھۆکارەکان بەکار دەھێنن و ھانیان بدات .
*سوودبینین لە تەکنەلۆجیای نوێ *ھەبوونی تاقیگەی چالاک و بەکارھێنانی بەدروستی و بەشداریی پێکردنی قوتابیەکان لەکارەکانی تاقیگەدا.
ئەم حەوت خاڵەی لەسەرەوە ئاماژەی پێدرا حەوت رەگەزی سەرەکین بۆ دروستکردن، یان پێشخستنی ھەر قوتابخانەیەک لەھەر شوێنێکی ئەم دونیادا . ئەو کاتەی کوالێتی قوتابخانەکانی ئەمڕۆمان دەگاتە ئاستێکی ئاوا ستانداردو بەپێی پێوەرە جیھانیە پێشکەوتوەکانی لێدێت ، زامنی ژیانێکی باشتر بۆ سبەینێی نەوەکانیشمان دەکەین.