لە دوای ئەوەی ڕۆژی سێشەممە، مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتیی "هێزەکانی سوریای دیموکرات" (هەسەدە)، بڕیاری هەڵوەشاندنەوەی هێزەکانی و تێکەڵکردنیانی بە دامەزراوەکانی دەوڵەتی سوریا ڕاگەیاند، سەرنجی چاودێران و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بە خێرایی ئاراستەی هەستیارترین دۆسیەی ناوخۆیی ماوە لە سوریا کرا؛ ئەویش دۆسیەی پارێزگای سوەیدا و چارەنووسی حیکمەت هێجری (یەکێک لە سەرکردە دیارەکانی دروزەکان) و گروپە چەکدارەکانیەتی لەو ناوچەیە.
دۆسیەی سوەیدا لە نێوان ناوخۆ و دەرەوەدا
ئاوێنە: بەشێک لە چاودێرانی سیاسی و هاووڵاتیانی سوریا پێیان وایە، ئێستا سوەیدا تاکە دۆسیەی ئاڵۆزی ناوخۆییە کە ماوەتەوە، و بەشێوەیەکی ڕاستەوخۆ گرێدراوی هاوکێشە هەرێمییەکان و بەتایبەتی ئیسرائیلە. ئەمەش وایکردووە ئەو دۆسیەیە بە سەختترین و ئاڵۆزترین قەیران دابنرێت.
لە شرۆڤەی ڕەوشی ئێستادا، ئاماژە بەوە دەکرێت کە "هەسەدە" لە سەرەتادا داوای دامەزراندنی قەوارەی "ڕۆژئاوا"ی دەکرد، بەڵام لە کۆتاییدا گەیشتە قۆناغی تێکەڵبوون بە دامەزراوە فەرمییەکانی دەوڵەت، لەگەڵ هێشتنەوەی بەڕێوەبردنی کاروباری خزمەتگوزاری حەسەکە بۆ خەڵکی ناوچەکە و بڵاوەپێکردنی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ لە هەمان پارێزگا. شیکەرەوان پێیان وایە ئەمە "بەرزترین بنمیچی واقیعییە" کە دەکرێت حیکمەت هێجریش پێی بگات، چونکە ئەم فۆرمە یەکپارچەیی خاکی سوریا دەپارێزێت. هاوکات، پڕۆژەی دروستکردنی دەوڵەتی "باشان" لەلایەن شارەزایانەوە تەنها وەکو "فرۆشتنی وەهم" و دوور لە واقیعی سیاسی و جوگرافی وڵاتەکە وەسف دەکرێت.
پەیوەندییەکان و مەترسییەکانی گۆڕانی بەرژەوەندی
لە لایەکی دیکەوە، هەندێک لە شیکەرەوان پێیان وایە کە حیکمەت هێجری لە کاردانەوەکانیدا جۆرێک لە پێداگری نیشان دەدات. بە بڕوای ئەوان، بژاردەکانی ناوبراو کەمتر بوونەتەوە دوای ئەوەی پێشتر ئاماژەی بەوە کردبوو کە چارەنووسی وەک بەشێک لە بەرژەوەندییەکانی ئیسرائیل دەبینێت و لە ڕووی "بیروباوەڕەوە" هاوبەشییان هەیە.
ئەم دۆخە پرسیارێکی زۆری لای چاودێران دروستکردووە: چی ڕوودەدات ئەگەر هێجری هەست بەوە بکات کە چیتر کارتی سوەیدا بۆ ئیسرائیل گرنگتر نییە لە گەیشتن بە لێکتێگەیشتن لەگەڵ دیمەشق؟
گۆڕانی هاوپەیمانیێتییەکان: سیاسەت پشت بە بەرژەوەندییە گۆڕاوەکان دەبەستێت نەک هاوپەیمانی هەمیشەیی.
خاڵی مەترسیدار بۆ هێزە ناوخۆییەکان: ئەگەر ئیسرائیل بتوانێت لەگەڵ دەوڵەتی سوریا بگاتە ڕێککەوتنێک کە گرەنتی ئەمنی لە باشوور و ئارامی لەسەر سنوورەکان پێبدات، ئەوا رەنگە تێچووی مانەوەی کارتی سوەیدا بۆ تەلئەبیب لە قازانجەکانی زیاتر بێت. کاتێک هێزێکی ناوخۆیی پشتی بە پاڵپشتی دەرەکی بەستبێت، مەترسیدارترین سات ئەوکاتەیە کە لایەنی دەرەکی ڕاستەوخۆ دەست بە دانوستان دەکات لەگەڵ ئەو دەوڵەتەی کە هێزە ناوخۆییەکە دژی وەستاوەتەوە. لەو کاتەدا، هێزەکە لە یاریزانێکەوە دەبێتە تەنها کارتێک لەسەر مێزی گفتوگۆکان.
لە ژێر ڕۆشنایی ئەم شیکارییەدا، لێدوانەکانی دوایی هێجری دەکرێت وەک هەوڵێکی پێشوەختە بخوێندرێتەوە بۆ بیرخستنەوەی سوەیدا بە ئیسرائیل پێش هەر ڕێککەوتنێک لەگەڵ دیمەشق، کە تیایدا وەک ئەوەی پەیامێک بدات و بڵێت: "ئێمە لێرەین، لە کاتی ڕێککەوتنەکانتاندا لەبیرمان مەکەن."
چالاکوانانی سیاسی پێیان وایە کە بڕیارەکەی مەزڵوم عەبدی بۆ هەڵوەشاندنەوەی هەسەدە و تێکەڵبوونی بە دەوڵەت، بە واتای کۆتاییهاتنی پڕۆژە جوداخوازەکان دێت لە سوریا و ناوچەکە. لەم چوارچێوەیەدا، داوا لە حیکمەت هێجری دەکرێت چەک دابنێت و بگەڕێتەوە ناو چوارچێوەی دەوڵەت، بەو پێیەی "چیتر کاتی ململانێی چەکداری نەماوە".
بۆ نیشاندانی قەبارەی واقیعیی کاریگەرییەکان، بەکارهێنەرانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بەراوردێکی جوگرافیانەیان خستەڕوو:
هێزەکانی "هەسەدە" پێشتر کۆنتڕۆڵی نزیکەی سێیەکی خاکی سوریایان دەکرد (واتە نزیکەی ٦٠ هەزار کیلۆمەتر دووجا).
لەکاتێکدا هێزەکانی سەر بە هێجری تەنها کۆنتڕۆڵی سێیەکی پارێزگای سوەیدا دەکەن (کە دەکاتە نزیکەی ٢ هەزار کیلۆمەتر دووجا).
بەم پێیە، ڕووبەری ژێر دەسەڵاتی پێشووی هەسەدە نزیکەی ٣٠ هێندەی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی هێجری بووە، کە ئەمەش جیاوازییەکی گەورە لە نێوان هەردوو پڕۆژەکە و قەبارەی کاریگەرییان لەسەر گۆڕەپانی سیاسی و سەربازی سوریا دەردەخات.