خۆپیشاندان لەبەرامبەر کام دەسەڵاتدا؟

سیروان حەمەڕەشید
  2020-08-24   

شێوازی حکومڕانی لەهەرێمی کوردستاندا ڕەنگدانەوەی ئەو پاشخان و عەقڵیەت و کەلتورە دەسەڵاتخوازییە، لەسەر هیچ چەشنە ئەساس و بناغەیەکی  زانستی  دروست نەبووە ، بەڵکو حکومڕانیەکەی  بارگاوییە بە فەرەهەنگی دۆگمای خێڵ و موقەدەساتی سیاسی  و کەڵکەڵەی خۆسەپێنی و بوغز و ڕق و سەپاندنی سیاسەتی تاکڕەوی  و کوشتنی دەنگە ئازادەکان  و بێ ڕێزیکردنی بە ئیرادەی و کەرامەتی هاوڵاتیانە.


بەداخەوە لەئێستادا ڕێک دۆخی هاوڵاتیان  گەیشتووە بە ئاستی شەڕی بێ ئامانی  سایکۆلۆژیای و شکاندنی شکۆی خۆپێشاندەڕانی کوردستان، بەجۆڕێکی دەبینن  لەسەرەتاترین ماف و ئیمتیازاتە ڕەواکانیان مەحرووم کراون... 


 بێگومان  گەر سەرەنج له  ڕەفتار و ئەدگاری دەسەڵاتی سیاسی هەرێم بدین، دەکرێت لەڕوانگەی ستەمکارترین و ناشیرینترین حکومڕانی ناو مێژووەوە وێنا و هەڵسەنگاندنی بۆ بکرێت. 


ئەگەر دەسەڵاتێک هەڵگری ئەو جۆڕە لەفۆرم و مۆدێلی حکومڕانی بێت چۆن دەڕوانێتە خواست و ئێرادەی خوپێشاندەران؟ یان ڕەوایەتی پیادەکردنی دەسەڵاتی  چییە و دەبێت چۆن بێت؟  
بەو واتایە دێت دەسەڵاتی سیاسی ڕێکخراو و سیستماتیزکراو، ڕوڵە دیاریکراوەکان ، بەرپرسیارێتیەکانە لەچوارچێوەی بەرژەوەندی گشتی و پاراستنی مافەکان و دابینکردنی ئاسایشی و ئارامی هاوڵاتیان و ڕێزگرتن لە خواست و ئیرادەی زۆرینه.. ئەم شێوە دەسەڵاتە لەهەناوی بژاردەی شەرعی و خەڵکسارییەوە سەرچاوەی گرتووە، بەڵام دەسەڵات لەکوردستاندا  پێچەوانەی ئەمەیە و تەواو دیکتاتۆرە.


لەوباریەوە خەڵکی کوردستان ئەزمونێکی تاڵیان لەگەڵ دەسەڵاتدارییەتی هەرێمدا هەیە، لەشاروشارۆچکەکاندا دەیان حۆپێشاندان و گردبوونە کراوە.   لەبری گوێگرتن و ڕێزگرتن لە داوا و خواستی خوپێشاندەران، ئەنجامەکە بەوە کۆتای هاتووە هێزەکان ئاسایش و پۆلیس  زۆر دڵڕەقانە  کەوتنەتە گیانی خۆپێشاندەران و بەتەقەکردن  و لێدان و توند وتیژی وەڵامیانداونەتەوە.


هەڵبەتە  لەم سۆنگەیەوە خۆپێشاندان و گردبوونەوەی چین و توێژەکان و  گوێگرتن و وەڵامدانەوە و نەدانەوەی داواکارییەکان پەیوەستە بەسروشت و جۆری سیستمی حکومڕانی وڵاتەوە.، وەک وتمان سروشتی و سیستمی دەسەڵاتی هەرێم لەچەشنی هەر نامۆڕاڵ و نابەرپرسیار و گەندەڵ و ستەمگەری و فۆرمە سەدامیەکەیە، کەواتە لێرەدا  کردار و سیاسەتی ئەم گرووپی دەسەڵات  ئەومان پێدەڵێت کە خۆپێشاندن و ناڕەزایەتییە مەدەنییەکان لەکوردستاندا بێمانایە و  بەچاوی بێبایەخ و ئەوپەڕی بێڕێزییەوە لێدەڕوانێت و بەلولەی تەفەنگ  خۆپشاندەران خەڵتانی خوێن دەکەین ، یان چالاکەوانان ڕاپێچی زیندان دەکرێن و بەترسناکترین شێوە  ئەشکەنجەی جەستەی و دەروونی دەبنەوە. 


لێرەدا گرنگە خەڵک و هەمومان باش ئەو ڕاستیه  بزانن دەسەڵاتداریتی هەرێم ئەو ئومێدی  لێناکرێت ڕێز لە خۆپشاندانی مەدەنیانەی هاوڵاتیان بگرێت و وەڵام بەداخوازییەکان خۆپێشاندەر بداتەوە، چونکە دەسەڵات فاسادە و ڕەفتاری دیکتاتۆرانەیە و  تەنها  دەربەستی مانەوەی کورسی و پاراستنی دەسەڵاتەکەیەتی. دواجار  هەم باکی بەژیان و گوزەرانی هاوڵاتیان نییە و هەم لەهەمو بەرپرسیارییتی نیشتیمانی و ئەخلاقی داماڵڕاوە.. 

زۆرترین بینراو
توركیا كوژرانی سه‌ربازێكی وڵاته‌كه‌ی له‌ هه‌رێمی كوردستان راگه‌یاند
محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود: ئێوه‌ ئه‌وه‌نده‌ موهیمن ئه‌مریكاو ئێران رێكده‌خه‌ن، ئه‌ی بێزه‌حمه‌ت بۆ خۆتان رێكناكه‌ون
سەبارەت بەبڕیارەکەی دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق بە "نادەستووریبوون"ـی یاسای ژمارە 21ـی ساڵی ‏‏2003ـی پەرلەمانی كوردستان
حكومه‌تی عێراق: له‌ماوه‌یه‌كی نزیكدا نرخی 100 دۆلار له‌ بازاڕی ره‌شدا بۆ 155 هه‌زار دینار داده‌به‌زێنین
نه‌تانیاهو: له‌ماوه‌ی دو ساڵی داهاتودا رژێمی ئێران ده‌ڕوخێنین
رێكخراوی یه‌كڕیزیی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان داوای رونكردنه‌وه‌ له‌ سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كات
شەپۆلێکی نوێی هێرشی مووشەکی و درۆنی بۆ سەر سعودیە؛ ٤ بریندار لە ڕیاز و زیان بەر دامەزراوەیەکی ئارامکۆ کەوت
دڵشاد شه‌هاب: هه‌ندێك له‌ هێزه‌كانی رۆژهه‌ڵات له‌ كاتی جه‌نگدا خه‌ریكی نمایشی سه‌ربازی بون
لە ناو زیندانەوە بۆ ڕیزبەندی پێنج گەورەترین نووسەری مێژووی تورکیا؛ تیراژی کتێبەکانی دەمیرتاش یەک ملیۆنی تێپەڕاند
دادگای تاران جارێكی دیكه‌ سزای له‌سێداره‌دانی بۆ وریشه‌ مورادی ده‌ركرد
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×