ئەقڵ و دیکتاتۆر

بەهرۆز جەعفەر
  2024-12-17   

دیکتاتۆر بارووت و سەربازی دەوێ، بانگەشەی درۆی حەز لێیە؛ ئەوەندە میدیای دەوێ کە فەزای گشتی بۆگەن بکات و سەرقاڵیان بکات بە شتی پڕوپووچ و هەواڵی چالاکییە سواوەکانی ڕۆژەوە. زۆربەی دیکتاتۆرەکان ئەقڵیەتی "خێڵ" و عەشیرەتیان هەیە، ڕاستە خێڵ و عەشیرەت و خزمایەتی و بەهاو لێبوردەیی گرینگن، بەڵام ئەقڵییەتی خێڵ هەرگیز بۆ حوکمداریی نابێت، چوونکە خێڵ و دیکتاتۆرەکان ڕقیان لە دامەزراوە "موئەسەسات"ە، دوژمنی ئەقڵ و پرۆژەو پێشنیارن؛ وڵات بە بێ دامەزراوەو ئەقڵ دەبێتە چ دارستانێکی ترسناک؟! ئەگەر بێت و پێشنیاری ئەقڵانی و ڕێگەی بە‌هێز بخەیتەڕوو؛ بەگوومانەوە لێت دەڕوانن، بە کەناڵی جیا-جیا چاودێریت دەکەن، بە مەترسیت دەزانن، چۆن دەبێت کەسێک "ئاقڵ" بێت و هەندێ جموجوڵ بکات و بەشێک نەبێت لە ئێمە؟!

سەیری بکە، کەسێک پەیکەرە بەناوبانگەکەی بەرگریی لە بەغدا درووستکرد، لەسەردەمی خۆیدا بێوێنە بوو لە ناوچەکەدا، هونەرمەندەکە ئەم هەوڵەی بۆ "سەدام حوسێن" باسکرد، کە چەندە کاریگەر و شارستانییەو، لە چیەوە سەرچاوەی گرتوە؛ سەددام پێی وت " جا..چییە..بارووت درووست دەکات؟"، ئەو کە دیکتاتۆرە، بارووت و چەکی دەوێ تا بەرگریی لەخۆی پێ بکات نەک ئاڵاو نیشتیمانەکەی، تۆ هاتوویت پەیکەر و هونەری چی شەرح دەکەی؟ دیکتاتۆر هیچ کات گەلەکەی بۆ گرینگ نییە، تەنها خۆی، لە باشترین حاڵەتدا ڕەنگە حیزب یان چەند کەسێک لە بنەماڵە یان عەشیرەتەکەی پێ گرینگ بێت، لەوە بترازێ مرۆڤ هیچ بەهایەکی لای ئەو نییە؛ ئەو سامانی وڵات هەمووی بە مووڵکی خۆی دەزانێت، نێرجسییەو تەنها دڵی لەخۆی چوە، وەک ئەوەی بینیتان بەشار ئەسەد ئامێری دانا بوو بۆ پرێس کردنی مرۆڤ، بە زیندوێتی دەیبردنە ژوورەوە وەکو پارچە تەختەی ڕێک دەیهێنانە دەرەوە! جا بۆیە ئەگەر تۆ بیردەکەیتەوە، ئەگەر ڕەخنەت هەیە، ئەگەر بڕوانامەت هەیە، تێگەیشتن و ڕوانگەت هەیە؛ دەبێ بەئاگا بیت! بزانیت لە کوێیت ئنجا قسە بکەیت! سادەترین ڕاستی ئەوەیە کە جار-جار لە بیرت نەچێتەوەو بزانیت کە؛ خێڵ بۆ حوکمڕانی نابێت؛ دژە موئەسەساتە، دژە ئەقڵە، بچووک بیردەکاتەوەو تەنها بەرماڵەکەی خۆی دەبینێت.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
سارا موحسین: هێزێکی دەمامکدار هەڵیانکوتاوەتە سەر ماڵی براکەم بۆ ڕێگری لە بەشداریکردنم لە دانیشتنی پەرلەمان
لەسەر بانگهێشتی پارتی و بە دەنگی 52 پەرلەمانتار، دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمانی کوردستان هەڵبژێردرا
ئارێز عه‌بدوڵا: بافڵ تاڵه‌بانی بیه‌وێت ته‌قله‌ به‌ فیل لێده‌دات
وتەبێژی ئیدارەی بوش بۆ ڤانس: ئەوە خەتای شەڕی ئێران نییە، خەتای ئەوەیە ئێمە کۆتاییمان پێنەهێنا
حەمە سوور دوشیوانی: کاردانەوەی ئەمجارەی یەکێتی زۆر توندو یەکلاکەرەوەو پشتشکێن دەبێت
گەڕانەوەی مەسیحییە پێشکەوتنخوازەکان بۆ ناو کایەی سیاسی؛ ستراتیژییە نوێیەکەی دیموکراتەکان لە بەرامبەر هەژموونی ترەمپدا
سوپای پاسداران تێکشکانی ٤ کەشتیی نەوتهەڵگر ڕادەگەیەنێت و ترەمپ هێرشی خێرا بۆ سەر ئێران ڕەتدەکاتەوە
مه‌سرور بارزانی: داوا له‌ گشت لایه‌نه‌كان ده‌كه‌م بێنه‌ پێشه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی پێكه‌وه‌ ده‌سكه‌وته‌ ده‌ستورییه‌كانمان بپارێزین
لە هەڵبژاردنی نیوەی خولدا دیموکراتەکان پێگەی مێژوویی کۆمارییەکانیان هەژاند و کۆنترۆڵی ئەنجومەنی پیرانیان گرتە دەست
وەزارەتی دارایی هەرێم: تەمویلی مووچەی مانگی تشرینی یەکەم گەیشت و دابەشکردنیشی دەکەوێتە ڕۆژی یەکشەممە
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×