تاوڵە و کوردی باشوور

بەهرۆز جەعفەر
  2025-08-24   

من خۆم هەر دۆمینە دەزانم (ئەوەش چوار قۆڵی بێت خۆشترە)؛ لە دەرەوەی وڵات و لە ناوەوەش سەدان کاتژمێر سەیری هاوڕێکانم کردوە کە "تاوڵە" دەکەن؛ هەزاران جار ئەو دوو "زار"ەم بینیوە کە هەڵدەدرێ و دەیان جاریش بینیومە دوو شەش هاتوەتەوە.. زار هەڵبدەی و دوو شەش بێت زۆر چاکە زۆر.

کورد لە مێژووی خۆیدا هەزاران شۆڕش و هەڵسانەوەی کردوە؛ سەدان ئەفسانەی گەورەی تۆمارکردوە، دەیان جار هەر لەم پەنجا ساڵەی ڕابردوودا کەشەکە لەبار بوە کە کورد بگات بە ئاکام و ئامانجی خۆی؛ سەربەخۆیی، داپەروەریی، دامودەزگا و خۆشگوزارانی و ئاشتی بەدەستبهێنێت، بەڵام هەر نەهات و نەهات...نەهات!

کورد تاوڵەشی بکردایە ئەم هەمووجارە جارێک هەر دوو شەش دەهاتەوە! بەڵام هەرچی جارە ئێمە پێچەوانەکەی دەبینین! دەبێت "خەلەل"ێک هەر هەبێ: دەبێت پارادایمێکی ڕاستەقینەی دیکە هەر بێتە ئاراوە تا نیشانی بدات کە بۆچی دوو شەش نایات؟! بۆچی چینییەکان سەت ساڵ لە زەلیلیدا ژیان (Humiliation Century) و سبەی یادی ڕزگاربونیانەو (ئێمەش داوەتین)، ئیمڕۆکە چین بوەتە جەمسەرێکی گەورەی جیهان و یەکەمی ئابوریی جیهان؟ بۆچی سەنگافورەییەکان دوورگەیەکی زۆر بچووکن توانیان ببنە نموونە، یابان دوای هیرۆشیما توانی هەڵبسێتەوەو بە تەکنەلۆژیاو داهێنان تۆڵە لە مرۆڤایەتی بکاتەوە؛ بۆچی تاڵیبان دەتوانن بە سالێک حوکمڕانیی سکەی قیتار و ژێرخانی بەهێز بینا بکەن؟ عەرەبێکی بەدەوی لەو بیابانەی کەنداو دەتوانن بایی (١.٢) یەک تریلیۆن و دوسەت ملیار تەنها لە زیرەکی دەستکرددا وەبەرهێنان بکەن، بۆچی کوردی باشوری کوردستان ئەو هەموو دەرفەتەی لەم سێ دەیەی ڕابردوو هەبوەو ناتوانێت!؟

کەس نەیەژێ لەبەرئەوەی کوردستان کەتۆتە جوگرافیایەکی سەختەوەو جیۆپۆڵەتیک ستەمی لێکردوە؛ نیپاڵ وڵاتێکی فرە کولتووری و فرە نەتەوەییە، دەکەوێتە نێوان بەرزترین و سەخترین چیاکانی جیهان « هیمالایاو ئیڤرێست» بە چین و هیندستان دەوردراوە و بوەتە دەوڵەت؛ نیپاڵ شوێنی ١٢٥ نەتەوەی جیاوازە، کە بە ١٢٣ زمانی دایکی جیاواز قسە دەکەن و جگە لە ئایینی هیندۆسی، ئیسلام و مەسیحی و چەندین ئاینی دیکەشی تیایە!

پۆڵەندا لە دوای جەنگی سارد یەکێک لە کۆمارەکانی سۆڤییەت و سەرگەردان بوون، کابرایەکی ئاسایی کە ئیشی سەندیکایی دەکرد؛ هاتو بەیاننامەیەکی خوێندەوەو سەربەخۆیی ڕاگەیاندو بوو بە سەرۆکیان و گەلەکەی کۆکردەوە. کۆڵۆمبیا کارگەی ماددەی هۆشبەرو کۆکاین بو، پابلۆ ئیسکۆبار گەورەترین بازرگان و دەوڵەمەندی تاوانباری جیهان بوو، بوو بە سەرۆکی کۆڵۆمبیا لە سەرەتای نەوەتەکان دا، بە «پاشای کۆکاین» ناسرابو، کەچی لەسەردەمی ئەودا (٢٤٠٠) ناوەندی توێژینەوە هەبوون لە کۆڵۆمبیا! ساڵانە پابلۆ ئیسکۆبار بایی (٢٠) ملیار دۆلار کۆکاینی بۆ ویلایەتە یەکگرتوەکان بە ڕێژەی (٨٠٪) دابین دەکرد، لەگەڵ ئەوەش دا بە باوکی هەژاران ناودەبراو هەژاریی کەم بوو لە وڵاتەکەی! ئێ "مەعقول چی یە" تۆ غاز و نەوتت هەیە، پێگەی کشتوکاڵی بەهێزت هەیە، پاڵپشتی ئەمریکاو فەڕەنسات هەیە؛ بەڵام ناتوانی دوو کارگەو کارخانە بکەیتەوە ئەو گەنجانە لەدەست بێکاریی ڕزگار بکەیت؟

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
سارا موحسین: هێزێکی دەمامکدار هەڵیانکوتاوەتە سەر ماڵی براکەم بۆ ڕێگری لە بەشداریکردنم لە دانیشتنی پەرلەمان
لەسەر بانگهێشتی پارتی و بە دەنگی 52 پەرلەمانتار، دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمانی کوردستان هەڵبژێردرا
ئارێز عه‌بدوڵا: بافڵ تاڵه‌بانی بیه‌وێت ته‌قله‌ به‌ فیل لێده‌دات
وتەبێژی ئیدارەی بوش بۆ ڤانس: ئەوە خەتای شەڕی ئێران نییە، خەتای ئەوەیە ئێمە کۆتاییمان پێنەهێنا
حەمە سوور دوشیوانی: کاردانەوەی ئەمجارەی یەکێتی زۆر توندو یەکلاکەرەوەو پشتشکێن دەبێت
گەڕانەوەی مەسیحییە پێشکەوتنخوازەکان بۆ ناو کایەی سیاسی؛ ستراتیژییە نوێیەکەی دیموکراتەکان لە بەرامبەر هەژموونی ترەمپدا
سوپای پاسداران تێکشکانی ٤ کەشتیی نەوتهەڵگر ڕادەگەیەنێت و ترەمپ هێرشی خێرا بۆ سەر ئێران ڕەتدەکاتەوە
مه‌سرور بارزانی: داوا له‌ گشت لایه‌نه‌كان ده‌كه‌م بێنه‌ پێشه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی پێكه‌وه‌ ده‌سكه‌وته‌ ده‌ستورییه‌كانمان بپارێزین
لە هەڵبژاردنی نیوەی خولدا دیموکراتەکان پێگەی مێژوویی کۆمارییەکانیان هەژاند و کۆنترۆڵی ئەنجومەنی پیرانیان گرتە دەست
وەزارەتی دارایی هەرێم: تەمویلی مووچەی مانگی تشرینی یەکەم گەیشت و دابەشکردنیشی دەکەوێتە ڕۆژی یەکشەممە
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×