مێژووی زۆرێک لە نەتەوەکان هەمیشە ڕووبەڕووی شەپۆلێک لە هەوڵی شێواندن و بەکارهێنانی ئایدۆلۆژی بوونەتەوە، بەڵام نەتەوەی کوردی خۆمان وەک بڵێی لەمەیشدا پشکی شێری بەرکەوتووە. وەک چۆن لە ماوەی ڕابردوودا هەڵمەتێکی چڕ هەبوو بۆ شێواندنی ناسنامەی ڕاستەقینەی "سەلاحەددینی ئەییوبی" و داماڵینی لە ناسنامە کوردییەکەی، وا دیارە بە ئاشکرا و نهێنی ئەم هەوڵە بۆ سەرجەم سەرکردە، زانا و کەڵەپیاوانی تریشمان بەردەوامە. ئەم دیاردەیە تەنها هەڵەیەکی مێژوویی نییە، بەڵکو ڕەنگدانەوەی عەقڵییەتێکە کە دەیەوێت بە هەموو شێوەیەک بوونی "ئەوی تر" بسڕێتەوە.
لەم ڕۆژانەدا، لە کاتی خوێندنەوەی کتێبێکی وەرگێڕدراو لە زمانی تورکییەوە بۆ زمانی ئینگلیزی، تێبینیی چەواشەکارییەکی زەقم کرد. لە یەکێک لە پەراوێزەکاندا، وەرگێڕەکە بەبێ هیچ بنەمایەکی زانستی، "سەعید نوورسی"ـی وەک "زانایەکی تورک" بە خوێنەر ناساندووە! ئەمە لە کاتێکدایە کە هێشتا سەدەیەک بەسەر کۆچی دوایی ئەم کەسەدا تێنەپەڕیوە و کوردبوونی وەک ڕۆژی ڕووناک ئاشکرایە و جێگەی مشتومڕ نییە.
ڕەنگە ئەم چەواشەکارییە بەسەر خوێنەرێکی سادەی ئینگلیززماندا تێبپەڕێت، یان وەک ڕاستییەکی چەسپاو لە زهنیەتیدا جێگیر ببێت، سەرەڕای ئەوەی بە یەک گەڕانی سادەی ئینتەرنێت ڕاستییەکە دەردەکەوێت. بەڵام بۆ وەرگێڕێک یان دەزگایەکی بڵاوکردنەوە، ئەمە لادانە لە ئەمانەتی زانستی و دەکەوێتە بەر نەفرەت و ڕەخنەی هەر خوێنەرێکی کوردزمان و هەر ئەکادیمیستێکی خاوەن ویژدان کە ئەو دێڕەی بەرچاو دەکەوێت.
ئەوەی جێگەی تێڕامانە مەترسیی ئەم جۆرە هەوڵانەیە. ڕەنگە لای هەندێک کەس ئەمە تەنها هەڵەیەکی وشەیی یان شتێکی سادە بێت و بەسەریدا تێبپەڕن، بەڵام لەڕاستیدا ئەم کارە هیچی کەمتر نییە لە گۆڕینی دیمۆگرافیا و داگیرکردنی خاک بەناحەق. جیاوازییەکە تەنها لە ئامرازەکاندایە: بازنەی دەسەڵاتی نووسەر و وەرگێڕێک تەنها "وشە و ڕستەکانە"، لەکاتێکدا هی سەرۆکی دەوڵەتێک "سوپا و سنووری وڵاتەکانە." لێرەوە دەگەینە ئەو دەرەنجامەی کە "هەموو کەسێک بەگوێرەی سنووری دەسەڵاتی خۆی، ئەخلاقییاتی ناوەوەی ڕەنگ پێ دەداتەوە". وەرگێڕێک کە قەڵەمەکەی دەکاتە ئامرازی شێواندن، هەمان ئەو عەقڵییەتە هەڵدەگرێت کە سەرکردەیەک بۆ داگیرکاریی سەربازی بەکاری دەهێنێت.
گرنگە لە یادمان بێت کە لەبەرامبەر ئەم جۆرە هەوڵانەدا، چەکی هەرە کاریگەر "هۆشیاری"یە. هۆشیاریی تاک بە تاکمان بەرامبەر بە نەتەوە، شوناس و مێژووەکەمان. گەلێکی هۆشیار، ئەگەر بۆ ماوەیەکیش ستەمی لێ بکرێت و هەوڵی شێواندنی مێژووەکەی بدرێت، لە کۆتاییدا هەر دەتوانێت وجودی خۆی بچەسپێنێت و ئەگەر مێژوویشی کرابێتە خۆڵەمیش هێشتاش دەتوانێت هەستێتەوە و گیان بە بەر خۆیدا بکاتەوە.