ئا: محەمەد هاوژین

لەدوای بڵاوکردنەوەی هەواڵی پەیوەندییە تەلەفونیەکەی دۆناڵد ترامپ لەگەڵ سەرکردەکانی کورد، قسەو باس دەربارەی چوونەوەی هێزی پێشمەرگەی حزبە کوردییەکانی رۆژهەڵات بۆ ناو ئێران گەرمە، بەڵام بەرپرسانی هەرێم‌و لێپرسراوانی حزبە کوردییەکانی رۆژهەڵات جەغت لەسەر ئەوە دەکەن کە "تا ئێستا هیچ پێشمەرگەیەک لەهەرێمەوە نەچوەتەوە بۆ رۆژهەڵاتی کوردستان‌و ئامادەش نین لەم دۆخەدا پێشمەرگەو کادێرەکانینان بنێرنەوەو بەکوشتیان بدەن".

 فەریقی یەکەم، جەبار یاوەر شارەزای کاروباری سەربازی‌و ئەمنی‌و ئەمینداری پێشووی وەزارەتی پێشمەرگە جەغت لەوە دەکات کە تا ئێستا هیچ جموجۆڵێکی نائاسایی یان چوونی هێزی پێشمەرگەی حزبەکانی رۆژهەڵات لەناو خاکی هەرێمەوە بۆ ناو ئێران هەستپێنەکراوە، ئەو بەئاوێنەی وت "ئەم هەواڵانە دوای لێدوانەکەی ترەمپ هات کە وتی ئامادەین پشتیوانی لەکورد بکەین بچن بۆ ناو ئێران‌ بەمەبەستی خێراترکردنی روخانی کۆماری ئیسلامی، بەڵام هیچ لایەنێکی کوردی رۆژهەڵات بەپیر ئەو داواکاریی‌و بانگەوازەی ترەمپەوە نەهات، چونکە پێیانوابوو ئەوە کارێکی خۆکوژییە، بچنە ناو شەڕێکەوە لەرۆژهەڵاتی کوردستاندا بەبێ ئەوەی کە پشتیوانی ئاسمانیان هەبێت، یان توانای سەربازیی تەواویان هەبێت".

یاوەر ئەوە رووندەکاتەوە کە هەموو رێوشوێنێک لەسەر سنوورەکان گیراوەتەبەر لەلایەن حکومەتی عێراقەوە بۆ ئەوەی هیچ هەڕەشەو نائارامییەک بۆ سەر ئێران دروست نەبێ، ئەو وتی "هەر سنوورەکانی هەرێم لەبنەڕەتدا پاسەوانی سنووری عێراقی لێیە، سەرتاسەری سنووری ئێران‌و عێراق، چوار لیوای پاسەوانی سنوورییان تیادا جێگیرە لەدهۆک‌و هەولێرو سلێمانی‌و هەڵەبجە، کە بنکەی چاودێری توندو تۆڵیان هەیەو شەوو رۆژ بەکامێرای چاودێریی کۆنترۆڵی ئەو سنوورانە دەکەن، تەنانەت حکومەتی عێراق پێش ماوەیەک هەندێ لەسنووری هەڵەبجە تا خانەقینی تەلبەند کردبوو، بڕیار بوو سەرتاسەری سنوورەکان تەلبەند بکرێ‌و رێگەی هاموشۆی یاساییان تیا بکرێتەوە".

وتیشی "تا ئێستا هیچ حاڵەتێک بەدینەکراوە کە هێزێکی چەکدار لەدیووی هەرێمەوە بیانەوێ بچن بۆ ناو خاکی ئێران، تەنانەت ئێرانیش بەهەمانشێوە پاش ئەو لێدوانانەی ترمپ هیزێکی زۆریان هێناوەتە ناوچە سنوورییەکانی لەگەڵ هەرێمی کوردستان، لەورمێوە تا کرمانشان‌و ئیلام".

هەواڵی چوونی هێزی حزبەکانی رۆژهەڵات بۆ ناو ئێران، دوای ئەوە هات کە میدیا ئەمەریکییەکان هەواڵی ئەوەیان بڵاوکردەوە کە رۆژێک دوای دەستپێکردنی هێرشەکانی ئەمریکاو ئیسرائیل بۆ سەر ئێران، ترەمپ پەیوەندی بەسەرکردەکانی پارتی‌و یەکێتی‌و مستەفا هیجری سكرتێری گشتی حزبی دیموكراتی كوردستانی ئێرانەوە کردووە، بۆ ئەوەی پێشمەرگەکانیان بچنە ناو ئێرانەوەو لەدژی هێزەکانی کۆماری ئیسلامی راپەڕن.

میدیاکانی ئەمریکا باسیان لەوەش کرد کە دەزگای سی ئای ئەی كار لەسەر پڕ چەک کردنی هێزەكانی كورد دەكات، تا وەک هێزی وشكایی ڕەوانەی ئێران بکرێن‌و لەوێ ڕاپەرینی جەماوەری دروست بكەن، بەو پێیەی گروپە كوردییەكانی بەرهەڵستكاری ئێران هەزاران چەكداری ئامادەو ڕاهێنراویان لەسنوورەكانی نێوان عێراق‌و ئێران هەیە.

ئەو میدیانەی ئەمریکا ئاماژەیان بەوەش کرد کە ناردنی چەك‌و پشتیوانی بۆ هێزەكانی كوردی ئێران پێویستی بەڕەزامەندیی كوردەكانی عێراق هەیە، تا ڕێگە بدەن چەك و كەلوپەلی سەربازی لەهەرێمی كوردستانی عێراقەوە بۆ ئەوان بگوازرێتەوە و وەك بنكەی دەستپێكردنی هێرشەكەو "جەبهەی پشتەوە"، هەرێمی كوردستان ڕۆڵ ببینێت.

بەڵام سەرچاوەیەک لەحزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران، کە نەیویست ناوی ئاشکرا بکرێت، هەموو ئەو قسەو باسانەی رەتکردەوەو بە"پاگەندە" ناوبردو ئەوەی بۆ ئاوێنە پشتڕاست کردەوە کە لەوەتەی هێرشەکانی ئەمەریکاو ئیسرائیل بۆ سەر ئێران دەستیپێکردووە، هیچ جۆرە جموجۆڵێکیان روەو رۆژهەڵاتی کوردستان دەستپێنەکردووەو پابەندن بەپاراستنی سەروەریی‌و یاساکانی هەرێمی کوردستانەوە، ئەو بەئاوێنەی وت "ئەوەی روودەدات، گۆڕانکاریی‌و وەرچەرخانێکی گەورەیە بۆ ئێران‌و کوردستان، ئێمە خوازیاری روخانی رژێمی کۆماری ئیسلامین، بەڵام لەم هەلومەرجەدا بەوپەڕی بەرپرسیارێتییەوە هەڵسوکەوت دەکەین‌و هەرگیز ئامادە نین ریسک بەچارەنوسی گەلی خۆمان بکەین‌و ژیانی پێشمەرگەو کادێرەکانمان بخەینە مەترسییەوەو بیانێرینەوەو بەکوشتیان بدەین، تا سیستمی ئەمنی‌و سەربازی ئێران دانەڕمێت، بیر لەئەنجامدانی کارێکی لەوجۆرە ناکەینەوە".

وتیشی "هێزی ڕاستەقینەی ئێمه‌، ئەو پێشمەرگانە نین ئێستا لەئۆردوگاکانی هەرێمی کوردستان هەن‌و زیاتر بۆ بەرگری لەخۆکردنمانە، بەڵکو پشتمان بەو جەماوەرە گەورەیە ئەستوورە کە لەناوخۆی رۆژهەڵاتی کوردستاندان‌و هەمیشە لەکاتی گونجاودا بۆ ناڕەزایی‌و راپەڕین پشتیان پێدەبەستین".

جەغتی لەوەش کردەوە کە گەلی کورد لەپێناوی بەدیهێنانی مافەکانی خۆیدا تێدەکۆشێ‌و پێویستی بەکەس نییە فەرمانی پێبکات بۆ ئەوەی راپەڕن یاخود رانەپەڕن، ئەو وتی "هێزە کوردییەکان بەردەوام لەوپەڕی ئامادەباشیدان، تەنانەت بەرلەوەی ئاگری ئەم جەنگە هەڵگیرسێ، ئێمەو چوار حزبی تر هاوپه‌یمانییه‌كمان له‌ژێر ناوی (هاوپەیمانیی هێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران) راگه‌یاندو دواتریش کۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتکێشانی کوردستانی ئێران بڕیاری دا بێته‌ ناو هاوپه‌یمانییه‌كه‌وه‌، ئامانجی‌ سه‌ره‌كیشمان له‌م هاوپه‌یمانییه‌ خه‌باته‌ بۆ روخاندنی كۆماری ئیسلامی ئێران‌و به‌دیهێنانی مافی دیاریكردنی چاره‌نوس بۆ كورد له‌ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان".

ئەمە لەکاتێکدایە کە هێرشەکانی ئەمریکاو ئیسرائیل بۆ سەر ئێران بەردەوامەو بەشێکی ئەم هێرشانەش لەڕۆژانی ڕابردوودا بۆ سەر بنکەو ئامانجە سەربازیی‌و ئەمنییەکانی شارە کوردییەکانی رۆژهەڵات بووە، ئەمەش وا لێکدەدرێتەوە کە ڕێگە خۆشکەرە بۆ ئەگەری گەڕانەوەی هێزەكانی كورد بۆ ناوچەكانی ڕۆژئاوای ئێران.

لەبەرامبەریشدا کاربەدەستانی ئێران جەغتیان لەوە کردوەتەوە کە بەتوندی روبه‌ڕوی هه‌ر جوڵه‌یه‌ك‌ دەبنه‌وه‌ کە لەسنوورەکانیان لەگەڵ هەرێمی کوردستان رووبدات.

سەرچاوەکەی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران بەئاوێنەی وت "هەموو ناوچەکە پێی ناوەتە دۆخێکی ئاڵۆزەوەو هێرش کردنە سەر بنکەو بارەگاو شوێنی نیشتەجێبوونی حزبەکانی رۆژهەڵاتیش لەکۆیەو زڕگوێزو سورداش‌و سۆران لەوەتەی ئەم جەنگە هەڵگیرساوە بەردەوام بەدرۆن‌و هاژەک پەلامار دەدرێن، وەک هاوپەیمانیی هێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران، ئێمە لەحاڵەتی ئامادەباشی تەواوداین، بۆ هەر ئەگەرێک".

بەڵام جەغتی لەوەش کردەوە کە بەهیچ شێوەیەک ریسک ناکەن بەچارەنوسی گەلی کورد لەڕۆژهەڵات‌و ئەو وتی "لەم دۆخەدا حزبەکانی هاوپەیمانی هێزە سیاسیەکانی کوردستان زیاتر کار لەسەر ئامادەکردنی رێکخستنەکانیان لەناوخۆی ئێراندا دەکەن، نەک ئەوەی پێشمەرگەکانیان بنێرنەوە بۆ رۆژهەڵات، بەبڕوای ئێمە رەوتی رووداوەکان بەرەو ئەوە دەچێت کە دوای ئەم بۆردومانە توندەی لەسەر ئێرانە، قۆناغی دووەمی شەڕەکە دەستپێبکات، کە پشێوی دەکەوێتە ئێرانەوەو ئێمە بەوپەڕی وریایی‌و لێپرسراوێتییەوە چاودێری ئەم دۆخە دەکەین‌و چاوەڕوانی ئەم ساتە مێژووییەین‌و ئەوەی لەسەر ئێمە پێویستە پارێزگاری کردنە لەگەلی خۆمان‌‌و دەستبەرداری مافی خۆمان نابین".

ژمارەی کورد لەئێران بەنزیکەی 8 بۆ 10 ملیۆن کەس دەخەمڵێندرێت (واته‌ نزیکەی له‌10٪ی دانیشتوان)و بەشێوەیەکی سەرەکیش لەناوچە شاخاوییەکانی ڕۆژئاواو باکوری ڕۆژئاوای وڵاتەکە (کوردستان، کرماشان، ئازەربایجانی ڕۆژئاواو ئیلام) نیشتەجێن، سێیەم گەورەترین کۆمەڵەی نەتەوەیین‌ لەئێراندا لەدوای فارس‌و ئازەرییەکان، خاوەنی مێژویەکی درێژی ناڕەزایەتی‌و داواکاریی مافی خۆیانن.

ئاوێنە پڕۆژەیەکی میدیایی بەهاوبەشی لەگەڵ "قریب" بەڕێوەدەبات