ئا: ئاوێنە

شەپۆلی گەرمای کوشندە ئەوروپای "دروێنە" کرد، ئەو شەپۆلە گەرما زۆرەی کە لە کۆتایی مانگی ڕابردووەوە سەرانسەری ئەوروپای گرتوەتەوە، نزیکەی ٣٧٠٠ کەسی لە سێ وڵاتدا کوشتووە.

لە کاتێکدا ئەوروپا یەکێک لە کوشندەترین و سەختترین هاوینەکانی مێژووی خۆی ئەزموون دەکات، دەرئەنجامەکانی ئەو شەپۆلە گەرمایە زۆرە دەستدەکەن بەڕوونبوونەوە.

بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان کە لە فەرەنسا و بەلجیکا و هۆڵەندا بڵاوکراونەتەوە ، زیاتر لە ٣٧٠٠ حاڵەتی مردن لەکاتی شەپۆلی گەرمادا تۆمارکراوە.

دەسەڵاتداران ئاماژەیان بەوەش کردووە، ئەمە هەڵسەنگاندنێکی سەرەتاییەو لەگەڵ تەواوبوونی لێکۆڵینەوەکان ئەگەری هەیە ژمارەی کوژراوان زیاتر بەرزبێتەوە.

ڕێژەی مردن لەماڵەوە لەفەرەنسا بەرزبووەتەوە

ستیفانی ڕیست، وەزیری تەندروستی فەرەنسا ڕایگەیاند، لە کاتی شەپۆلی گەرمادا دوو هەزارو 25 حاڵەتی گیانلەدەستدان لەو وڵاتە تۆمارکراوە. زیادبوونی بەرچاو لە مردنەکاندا بەدیکرا، بەتایبەتی لەنێو ئەوانەی تەمەنیان لە سەرووی ٤٥ ساڵەوەیە.

هەروەها تەندروستی گشتی فەڕەنسا ڕایگەیاندووە، ئەو حاڵەتانەی لەماڵەوە ڕوودەدەن لەنێوان ٢٢ بۆ ٢٨ی حوزەیران بە بەراورد بەهەفتەی پێشوو بەڕێژەی ٩١% زیادی کردووە.

راشیگەیاندووە، لە هەفتەی دەستپێکردنی ٢٢ی حوزەیران، کاتێک پلەی گەرمی بەرز گەیشتە لوتکە، مردن بە ڕێژەی نزیکەی ٣٠% لە سەرانسەری وڵاتدا بەرزبووەتەوە . لە ناوچەی گەورەی پاریسدا، زیادبوونەکە زیاتر بووە و گەیشتووەتە ٦٢%.

تەندروستی گشتی ئاماژەی بەزیادبوونی ڕێژەی مردن لەنۆرینگە و دامەزراوە تەندروستییەکان کردووەو هۆشداریدا لەوەی کە ژمارەی مردنەکان زیاتر دەبێت لە ئامارەکانی ئێستا کاتێک داتای کۆتایی بڵاودەکرێتەوە.

لەبەلجیکا بێ وێنەیە

وەزارەتی تەندروستی بەلجیکا ڕایگەیاند کە نزیکەی ١٢٠٠ حاڵەتی مردن لە نێوان ١٨ بۆ ٢٩ی حوزەیران تۆمارکراوە، لەوانەی گیانیان لەدەستداوە، ٥٣٠ کەسیان تەمەنیان ٨٥ ساڵ و سەرووترە، لەکاتێکدا ١٨٠ مردن لەگروپی تەمەنی خوار ٦٥ ساڵدا تۆمارکراوە.

وەزارەتەکە ڕایگەیاندووە کە ئەم ڕێژە بەرزەی گیان لەدەستدا لەکاتی شەپۆلەکانی گەرما لەوڵاتەکەدا "بێ وێنەیە".

لەهۆڵەنداشدا، کەسانی بەساڵاچوو زۆرترین کاریگەرییان لەسەر بووە.

دەسەڵاتدارانی هۆڵەندا رایانگەیاندووە کە نزیکەی ٤٨٠ حاڵەتی مردن بەهۆی شەپۆلی گەرماوە تۆمارکراوە.

دەسەڵاتداران ڕایانگەیاندووە، زۆربەی گیانلەدەستدانەکان لەنێو ئەو کەسانەدا بووە کە تەمەنیان لە ٨٠ ساڵ و سەرووتردایە.

٢٠-٢٨ی حوزەیران، ئەوروپا گەرمای وای بەخۆیەوە نەبیوە

شارەزایان رایانگەیاندووە کە شەپۆلی گەرما کە لە ٢٠ تا ٢٨ی حوزەیران بەردەوام بووە، یەکێک بووە لە توندترین ڕووداوەکانی گەرما کە تا ئێستا ئەوروپا بەخۆیەوە بینیوە.

زیاتر لە دوو لەسەر سێی ئەوروپییەکان پلەی گەرمییان لە سەرووی ٣٥ پلەی سەدیەوە ئەزموون کردووە.

ئەوروپا کە ٤١٠ ملیۆن کەسی تێدا نیشتەجێیە، لانیکەم جارێک لە کاتی شەپۆلی گەرمادا پلەی گەرمایان لە ٣٥ پلەی سەدی تێپەڕاندووە.

لە ماوەی شەپۆلی گەرمای ساڵی ٢٠٠٣دا، ٣٢٠ ملیۆن کەس ئەم ئاستە پلەی گەرمییان لە ئەوروپا (بەبێ تورکیا) لە ١ تا ١٧ی ئاب ئەزموون کردووە، وەک لەلایەن ئاژانسی فرانس پرێسەوە ئاماژەی بۆ کراوە بە پشتبەستن بە زۆرترین پلەی گەرمی ڕۆژانە لە ڕوانگەی وشکەساڵی ئەوروپی و داتای دانیشتوانی ناوەندی توێژینەوەی هاوبەش.

تا کۆتایی مانگی حوزەیرانی ٢٠٢٦، لە کاتێکدا لە کاتی شەپۆلی گەرمادا، پلەی گەرمی سەرووی ٣٥ پلەی سەدی کاریگەری لەسەر نزیکەی هەموو دانیشتوانی شارە گەورەکانی فەرەنسا و زیاتر لە سێ لەسەر چواری دانیشتوانی ئیسپانیا و ئیتاڵیا هەبووە.

ئەم شەپۆلە گەرمایە لە نیمچە دوورگەی ئیبەریاوە تا ئۆکرانیا بڵاوبووەوە و بە باڵکان و ئەڵمانیادا تێپەڕی.

لە ئیسپانیا، لە ناوچەیەکی دەوروبەری شاری لیدا (کەتەلۆنیا)، بەپێی شیکارییەکی ئاژانسی فرانس پرێس، لانیکەم بۆ ماوەی ١٦ ڕۆژ لەسەریەک پلەی گەرمی ٣٥ پلەی سەدی تێپەڕێنراوە.

بە شێوەیەکی فراوانتر، بەرزترین پلەی گەرمی ڕۆژانە لە کاتی شەپۆلی گەرمادا لانیکەم ١٠ جار لە ٣٥ پلەی سەدی تێپەڕیوە بۆ نزیکەی ٥٠ ملیۆن دانیشتووی ئەوروپا: ١٨ ملیۆن لە ناوەڕاست و باشووری فەرەنسا، زیاتر لە ١٥ ملیۆن لە باکووری ڕۆژهەڵات و باشووری ڕۆژئاوای ئیسپانیا و ١٢ ملیۆن لە باکووری ئیتاڵیا، بە شێوەیەکی سەرەکی لە دۆڵی پۆ.

ژمارەی پێوانەیی ڕەهای پلەی گەرمی لە ئەڵمانیا، پۆڵەندا، سلۆڤاکیا، کۆماری چیک و هەنگاریا و بۆ مانگی حوزەیران لە بەریتانیا و سویسرا شکێندرا.