ئا: ئاوێنە

دەنگۆکان سەبارەت بەبارودۆخی ڕێبەری ئێران توندتر دەبنەوەو لە ئێستاشەوە ململانێیەک بۆ کۆنترۆڵکردنی دەسەڵات لەپشت دەرگا داخراوەکانەوە لەئارادایە.

نادڵنیایی سەبارەت بە بارودۆخی موجتەبا خامنەیی ڕێبەری مەزنی ئێران پەرەدەسێنێت، ئەشرەف ڕیفی پەرلەمانتاری لوبنان ڕایگەیاند کە ڕەنگە ڕێبەری ئێران لەڕووی کلینیکیەوە مردبێت یان بە شێوەیەکی کاریگەر توانای بەڕێوەبردنی وڵاتەکەی لەدەستدابێت.

تا ئێستا هیچ پشتڕاستکردنەوەیەکی فەرمی بۆ ئەم زانیارییە نییە.

ڕیفی بانگەشەی ئەوە دەکات کە ئەوەی لەدەوروبەری خامنەیی دەگوزەرێت، ڕەنگە نەک تەنیا بەتەندروستی خامنەیی، بەڵکو بە دووبارە داڕشتنەوەی تەواوی سیستەمی دەسەڵات لەتارانەوە پەیوەست بێت.

ئەو پەرلەمانتارە دەڵێت: بەپێی ئەوەی خوێندومەتەوە، موجتەبا خامنەیی، ڕێبەری ئێران یان لە ڕووی کلینیکیەوە مردووە، یان ڕۆڵە سیاسییەکەی بە شێوەیەکی کاریگەر کۆتایی هاتووە.

بەوتەی ناوبراو، ئەو پەیامانەی بەناوی خامنهییەوە بڵاودەکرێنەوە، دەتوانرێت وەک بەشێک لەململانێی نێوخۆیی لەنێوان باڵ‌و ناوەنده جۆراوجۆره کانی نفوزدا سوودی لێوەربگیرێت‌و بەکاربهێنرێت.

ڕیفی بەڵگەی بۆ پشتگیریکردنی ئەم گریمانەیە نەخستەڕوو، بەتایبەتی سەرنجی لەسەر ئەحمەد وەحیدی فەرماندەی سوپای پاسداران بوو. کە یاریزانێکی سەرەکییە لەگۆڕانکارییە بەردەوامەکانی دەسەڵاتداو جەخت لەوە دەکاتەوە کە هەوڵەکان لەناو ڕژێمدا بۆ چڕکردنەوەی کاریگەریی سیاسی و ئایینی لەدەوری گروپێکی دیاریکراودا دەدرێت.

ڕیفی هۆکاری ناسەقامگیریی ئێستا دەگەڕێنێتەوە بۆ پاش مردنی عەلی خامنەیی ڕێبەری پێشووی مەزنی ئینقلابی ئیسلامی. ئەو مەزەندە دەکات کە دوای ئەمە، گەمەیەک لەئێراندا دەستیپێکرد نەک ئەوەندە بۆ بەهێزکردنی کۆماری ئیسلامی، بەڵکو بۆ کۆنترۆڵکردنی جومگەکانی دەسەڵات.

چەند حەفتەیەکە دەنگۆی بارودۆخی سەختی موجتەبا خامنەیی بڵاوبووەتەوە. لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، پاڵنەرێکی زیاتری بەم دەنگۆیانە بەخشیوە.

ترەمپ پێشتر ڕایگەیاندبوو کە باوەڕم بەوە نییە خامنەیی زیندوو بێت، پێیوابوو کە ئەگەر نەشمردبێت، برینێکی لە ڕادەبەدەر سەختی بەرکەوتووە.

سەرۆکی ئەمریکا هەروەها سەرنجی بۆ دۆخی نائاسایی بازنەی بڕیاردان لە ئێران ڕاکێشا. ناوبراو بانگەشەی ئەوەی کرد کە ئەگەر خامنەیی بەڕاستی نەشمردبێت، ئەوا سەرکردایەتی وڵات لەبڕیارە سەرەکییەکاندا ڕەزامەندی کۆتایی ئەو وەردەگرن.

لە بەرامبەر ئەم پاشخانەدا، بڵاوکردنەوەی پەیامگەلێک کە گوایە خودی خامنەیی بوون، لە سۆشیال میدیادا بەردەوامن. دوێنێ بەیاننامەیەک بڵاوکرایەوە کە گوایە داوای کردووە دژی گرتنەبەری ئەو کارانەیە کە زیان بە یەکڕیزی نیشتیمانی دەگەیەنن و داوای لە بەرپرسان کردووە دەستبەرداری ئەو قسە و باسانە بن کە پابەندبوونی نیشتمانی لاواز دەکات.

بەڵام ئەم بڵاوکراوانە بە تەنیا ڕێگە نادەن باری جەستەیی ڕاستەقینەی ئەو بسەلمێنین.

بەگوێرەی ڕاپۆرتەکانی "ئێران وایر"، بەپشتبەستن بە دوو سەرچاوەی نزیک لە ئیدارەی مەسعوود پێشەشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران، خامنەیی لە دوای هێرشی ئەمریکا بۆ سەر کۆمەڵگەی سەرکردایەتی ئێران لە ٢٨ی بەفرانبار کە بووە هۆی کوژرانی باوکی و کەسوکاری دیکەی ئێران، تا ئێستا کۆبوونەوەی لەگەڵ بەرپرسانی حکومەت ئەنجام نەداوە.

تاران تا ئێستا بەڵگەی قەناعەتپێکەری گشتی بۆ دیاریکردنی بارودۆخی ئێستای خامنەیی بە شێوەیەکی سەربەخۆ نەخستووەتەڕوو. بۆیە ئدەنگۆکانی مردنی کلینیکی، دوورخستنەوەی دیفاکتۆ لە دەسەڵات، یان بەکارهێنانی ناوی لەلایەن گروپەکانی دیکەوە تا ئێستا پشتڕاستنەکراوەتەوە.