مێژووی ڕژێمی بەعسی ڕووخاو پڕە لەو پەڵە ڕەش و تاوانە نامرۆڤانەیەی کە بەرامبەر بە گەلی کوردستان ئەنجامی داون. لە نێو ئەو هەموو کارەساتانەشدا، هێشتا کۆمەڵکوژی و تاوان هەن کە وەک پێویست تیشکیان نەخراوەتە سەر و لە ئاستی میدیایی و یاساییدا مافی خۆیان پێنەدراوە.
یەکێک لەو تاوانە دەرهێنەر و دڕندانەیە، گوللـەبارانکردنی دە گەنجی خێرنەدیوی گوندی (بێگەڵاس) بوو لە گوندی (شۆڕان)ی دەڤەری پشدەر، کە لە ١٧ی ئایاری ١٩٨٠دا لەلایەن سەرانی ڕژێمی بەعسەوە ئەنجامدرا.
ڕەتکردنەوەی ژێردەستەیی و باجی نیشتمانپەروەری
لەکاتێکدا کە داگیرکەر هۆکار و ئامرازی جۆراوجۆری بۆ چۆکدادانی گەلی کورد بەکاردێنا، ئەم گەنجە تێکۆشەرانە نەک هەر نەبوونە ئەڵقەلەگوێی بەعس و تەسلیمی ئیرادەی سەرکوتکەرانەی ئەوان نەبوون، بەڵکو بەپێی توانای خۆیان لە بەرەی نیشتماندا وەستانەوە. ئەوان پشتیوان و هاوکارێکی دڵسۆزی هێزی پێشمەرگەی کوردستان بوون، هەر ئەمەش بووە هۆی ئەوەی ببنە ئامانجی ڕق و کینەی بەعسییەکان.
لەو شاڵاوە دڕندانەیەدا، لە کۆی دە گەنجی دەستبەسەرکراو، نۆیان شەهید کران و تەنها یەک کەس بە ناوی (کاک خدر) بە (موعجیزە) لەو گوللـەبارانکردنە ڕزگاری بوو، تا ببێتە شایەتحاڵی زیندووی ئەو مێژووە پڕ لە تاوانە.
تاوانێک لە خانەی جینۆسایددا کە فەرامۆش کراوە
ئەم تاوانە دژەمرۆییە، بەپێی زۆربەی پێوەرە یاسایی و نێودەوڵەتییەکان، دەچێتە خانەی تاوانی جینۆساید و پاکتاوی نەژادییەوە. ئەگەر ڕووداوێکی لەم شێوەیە لە هەر وڵاتێکی تری جیهان ڕوویدابایە، دەکرایە کەیسێکی گەورەی نێودەوڵەتی، بەڵام بەداخەوە تاوەکو ئێستا لەلایەن ناوەندە پەیوەندیدارەکان و ڕێکخراوەکانی بواری جینۆسایدەوە گرنگی و بایەخی پێویستی پێنەدراوە و وەک تاوانەکانی تری بەعس کاری لەسەر نەکراوە.
ناوی ئەو قوربانیانەی بە ناحەق خوێنیان ڕژا:
ئەم گەنجە نیشتمانپەروەرانە کە زۆربەیان خزم و کەسی یەکتر بوون، ناویان لە مێژووی سەروەرییەکانی پشدەردا بە درەوشاوەیی دەمێنێتەوە:
١- شەخسە حەمەد وەسۆ
٢- حەسەن حەمەد وەسۆ
٣- ئەحمەد عەبدوڵڵا مینە
٤- عومەر عەبدوڵڵا ئەحمەد
٥- حوسێن ڕەسول حەسەن
٦- ئیبراهیم حەمە حاجی
٧- حەمەد ڕەسول حەمەد
٨- حەسەن حەمەد حوسێن
٩- حەمە ڕەسول وەیس
ئەمڕۆ کە یادی ئەم تاوانە دەکەینەوە، تەنها یادکردنەوەی چەند ناوێک نییە، بەڵکو بەبیرهێنانەوەی قوربانییانی گەلێکە کە تەنها تاوانیان کوردبوون و ئازادیخوازی بووە. پێویستە لایەنە پەیوەندیدارەکان ئاوڕی جدی لەم کەیسە بدەنەوە و یاسا و مێژوو حەق بەم شەهیدە مەزڵوومانە بدەن.
دروود بۆ ڕوحی پاک و بێگەردی شەهیدانی بێگەڵاس و سەرجەم شەهیدانی ڕێگای ڕزگاریی کوردستان.