کاتێک چینیە کۆنەکان دیوارە مەزنە بەناوبانگەکەیان هەڵدەچنی، ( شورای چینی مەزن )، مەبەستی سەرەکیان بەدەستهێنانی ژیانێکی پڕ لە ئاشتی و ئارامی بوو بۆ گەلانی چین، پێیان وابو هەتا دیوارەکەیان زیاتر بڵند و پتەوتربێت، باشتر دەتوانێت لە هێرش و پەلاماری دوژمنە تەماح کارو داگیرکارەکان بیان پارێزێ، ئیمپراتۆری چین بەردەوام شانازی بە بنیاتنانی ئەم شورایەوە دەکرد، وەکو سیمبولی هێزو ئارامی بۆ پاراستنی گەلانی چین، بەڵام ئەوەی جێگەی سەرنجە، دوای بنیاتنانی ئەم دیوارە، تەنها لە ماوەی سەدەیەکدا، ئیمپراتۆریەتی چین سێ جار توشی هێرش و داگیرکاری بۆوە، لە هیچ کام لە هێرشەکاندا دوژمنان پەنایان بۆ بڕین و شکاندن، یان ڕوخاندن و سەرکەوتن بەسەر دیوارەکەدا نەبردوە، بەڵکو هەرسێک جار، لە دەرگا و دەروازەکانەوە، بە هاوکاری پاسەوانەکان دەهاتنە ژورەوە، لەڕێگەی بەرتیل و ڕێککەوتن، واتا کڕینی پاسەوانەکان، تا دواجار چینیەکان لەوە تێگەیشتن، ئەوە دیوارو شوراکان نین شارستانیەت و گەلان دەپارێزن، بەڵکو ئاستی دڵسۆزی وهۆشیاری پاسەوان و ئێشک گرو دەرگەوانەکانە .
لێرەوە تێدەگەین، بۆ ئەوەی وڵاتەکەت بە باشی بپارێزی، لە مەترسی دوژمنان، تەنها ئەوەندە بەس نیە، سنورەکان مین ڕێژ بکەی، یان شێوازی تەکنیکی کلاسیکی جۆراو جۆر، لە هەڵچنینی دیوارو هەڵکەندنی خەندەق بەکاربێنی، یان بە شێوەی سەردەم، سوپاو داموو دەزگای پۆلیس و سیکوریتی و هەواڵگری بەهێزو پتەو دابمەزرێنی، چونکە هەمیشە دوژمن بەدوای لاوازترین خاڵدا دەگەڕێ، لاوازترین خاڵ لە پرسی بەرگری و خۆپارێزی، لاوازی مرۆڤ خۆیەتی، بۆ یە هەرچەندە دیوارەکان بەرزو سوپاکان بەهێز و دەسەڵاتەکان جێگیرو پتەو خۆیان بنوێنن، بەڵام هێشتا ” ستەم و نادادی، دزی و گەندەڵی، پەروەردەی نا تەندروست و قۆرخکاری، نابوتکردنی دەسەڵاتی دادوەری، گەمارۆدان و هەوڵی بێدەنگ کردنی میدیای ئازاد، بێکاری و هەژاری، بەرتەسک کردنەوەی ڕوبەری ئازادی ڕادەربڕین، هەوڵی تاقەت پڕوکێنی حزبە دەسەڵاتدارەکان بۆ چەواشەکردنی کۆمەڵگا و ململانێی ناتەندروستی ناوخۆ …“ . زامنی متمانەو پارێزبەندی نیشتیمانی، لە ڕەگو ڕیشەوە هەڵدەتەکێنێ و دڵسۆزی تاک و بەکۆمەڵ، وەک پێشمەرجی بەرگری لە گۆڕ دەنێت .
هەڵچنینی دیواری بەرزو پتەو بە دەوری دروشمە سیاسیە درۆزنەکان، بانگەشەی نیشتیمان سازی ساختە و ژیانی فیرعەونانە بۆ دەستەبژێرکی سیاسی، برسی کردن و داماڵینی کۆمەڵگا لە هەموو جوانیەکانی، هەمیشە دەروازەکان بۆ دوژمنان دەخاتە سەرپشت، بۆئەوەی لە دەروازەی لێکترازان و ململانێی ناڕەوا، قبوڵنەکردنی یەکتر و تۆران و توڕەیی، ڕق و نیگەرانی و ناڕەزایەتیکانەوە، نەیاران بێنە ژورەوە، نەک شکاندنی دیوارە وەهمیەکانی سەر سنور .
هیچ دیوارێک هەرچەندە بڵند و ئەستورو پتەویش بێت، ناتوانێت بەر بە پەلاماری دوژمنان بگرێ، ئەگەر هەموان لە چوارچێوەی ئەم دیوارەدا، هەست نەکەن ماف و کەرامەتیان وەکو یەک پارێزراوە، هەست نەکەن بەشیان هەیە لەم نیشتیمانەدا، بە تەنها بەرپرسیارنین لە بەخشین و قوربانیدان، بەڵکوهاوبەشی ڕاستەقینەن، وەک چۆن لە بەرگری و ڕاپەڕاندنی ئەرکەکاندا، بە هەمان شێوە لە ماف و خێرو بێرو دەستکەوتەکاندا . چونکە هەستکردن بە نا ئومێدی لە نیشتیمانی خۆتدا، مرۆڤ نەک تەنها لاوازدەکات، بەڵکو وەک پڕۆژەیەکی بەردەوام و ئاسان بۆ زەفەر پێبردن، دواجار مل کەچکردن و تەسلیم بون ئامادەی دەکات .
ئەو دەسەڵاتانەی زیاتر وەبەرهێنان دەکەن، لە سلکی سەربازی و ئاسایشدا، لە بری پەروەردەو فێرکردن، بوجەی زەبەلاح لە هەڵچنینی دیوارەکان و قایمکردنی سنورەکاندا خەرج دەکەن، لە بری سەرمایە گوزاری، لە بنیاتنانی مرۆڤی هوشیارو دڵسۆز . لە دوژمنی ئەودیو سنورەکان زیاتر دەترسن و حسابیان بۆ دەکەن، وەک لەو گەنجە بێ کارو هەژارو بێ ئومێدو بێ هیوایانەی سەرشەقامەکان . چاویان لەسەر پشتیوانی و هاوکاری دەوڵەتانی دونیایە، لە کاتێکدا دامودەزگاکان و ئۆفیسەکانی دەوڵەتیان پڕکردوە، لە بۆمبی چێندراو کەمینی هەلپەرست و گەندەڵکاران، کوچەو کۆڵانی نیشتیمانیان بە کامیرەی چاودێری تەنیوە، پێیان وایە باشتر دەبینێ و دەیان پارێزێ لە متمانە بە چاوی هاونیشتیمانیان .
ئەم تایپە لە دەسەڵاتداران، ئەم نیشتیمانە وەک میوانخانەی پێنج ئەستێرە سەیردەکەن، خۆشیان وەک موسافیری ڕاگوزەر، سیاسەت وەک دەڵاڵی لە نوسینگەی عەقارات تێگەیشتون، نەک فەزیلەت و نیشتیمان سازی، بۆیە بەردەوام بە ئاگاو هەستیارن بەرامبەر : چرپەیەکی ئازاد، هەناسەیەکی ناڕازی، خەونێکی ڕزگاری، خشپەیەکی بەرهەڵستی، قەڵەمێکی بزۆزو سەرکێش، کۆمێنتی مێرد منداڵێکی باوک شەهید، پژمینی ئۆپۆزسیۆنێکی توڕە، ترپەی پێی سەرهەڵگرتویەکی بێباک، ڕازو گلەیی بێوە ژنێکی دڵ شکاو، تەنانەت خشپەی مارو مێرو لە سەر زەوی و ژێر زەوی . کەچی لەبەرامبەردا هەڵتۆقینی ئەو هەموو ملیۆنێر و ملیاردێرە قات لەبەرە پۆشتەو پەرداخە بێ مۆڕاڵانە نابینن، بە ناونیشانی سەیرو سەمەرەی جۆراوجۆرەوە، وڵاتیان سیخناخ کردوە بە کۆمپانیای دزی و تاڵانی، یان ئەو هەموو میدیا زەبەلاح و میدیاکارە فەیکانەی لەسەر بوجەی گشتی دەلەوەڕێن، کەچی بەردەوام خوێ دەکەنە ناو زامەکانی نیشتیمان و ژەهر دەکەنە قوڕگی نوساوی ڕاستیەکان . پرسیارە جدیەکە ئەمڕۆ ئەوەیە، ئەرێ بەڕاست دژە درۆن زیاتر پێویستە، لە هەلومەرجێکی ئاوادا، یان ڤاکسینی دژە درۆ ؟.
لە کۆتایدا، دیواری ڕاستەقینەو هێڵی پێشەوەی پاراستنی نیشتیمان، لە قوڕو بەردو ئاسن و پۆڵا دروست ناکرێ، دڵنیابن پەیوەست نیە بە بەرزی و نزمی، ڕەقی و نەرمی، زۆری و کەمی هێز، جۆرو تەکنیکی بەرگری و تەکنۆلۆژیای سەربازی، یان بینەرو ڤۆڵۆوەری کەم و زۆری میدیایی، بە قەد ئەوەی پەیوەستە بە بیرکردنەوەی ئازادو ویژدانی زیندو، مرۆڤی دڵسۆزو ئازا وهۆشیار، خاوەن پەروەردەو مۆڕاڵی بەرز، لە گەڵیدا کۆمەڵگای دیموکرات و ئازادی ڕاستەقینەی دادپەروەر، ڕۆڵی کاریگەر دەگێڕێ لە بنیات نانی ئارامی و ئاسایاشی نیشتیمانیدا، کە هەرگیز بوار بۆ کڕین و فرۆشتنی ئەم تایپە لە مرۆڤ، ( شا بێ یان گەدا، دەرگەوان و پاسەوان بێ یان وەزیرو گزیرو پەرلەمانتار، میدیاکاری پڕۆفیشناڵ بێت یان پەیجەوان )، لە هیچ بارو دۆخێکدا بەردەست نابێت . کۆنفۆشیۆس دەڵێت : ” چاککردنی دەوڵەت لە چاککردنی مرۆڤەوە دەستپێدەکات، وە چاککردنی مرۆڤ لە چاککردنی دڵ و دەرونیەوە “ . کاتێک دڵەکان کز دەبن و دەکوژێنەوە لە بێ ئومێدی و نامرادیدا، ئیتر هیچ دیوارو شوراو میدیاو دژە درۆن و سوپایەک فریامان ناکەوێ، کاتێکیش کۆمەڵگا لە پاڵەخۆدا پتەو ئاسودەو دڵنیاو دادپەروەرو یەکگرتوو ئارام بێت، هاوڵاتیەکانی هەست بە ئاسودەی بکەن، ماف و کەرامەتیان پارێزراوبێ، هیچ جۆرە دوژمن و گروپ و پیلان و درۆن و سوپای داگیرکەرو هێزی عەسکەرو عەنتەری بەرەی دیکتاتۆران نایترسێنێ .