خوێن بە بەخشین کەم ناکات

د. ئەمیر حسێن
  2026-01-27     282

  کاتێک خۆر لە خۆرئاواوە هەڵدێت ،  ئەمە موعجیزەیەکی گەردونی نیە ، نە ئەفسانەی کۆتایی مێژوەکەی فۆکۆیە ، هەروەها تابلۆیەکی سوریالیش نیە سلفادۆر دالی بە فڵچەکەی هەوڵبدات چاومانی پێ هەڵبخەڵەتێنێ ، ئەمە تەنها ڕوداوێکی مێژوی و دەستکردی مرۆڤە ، بەڵام مرۆڤی ئاسایی نا ، بەڵکو مرۆڤی سەرڕێژ لە ئیرادەو هێز ، ئەو مرۆڤەی لە سروشت و خەسڵەتی ئاساییەوە هەڵدەکشێ بۆ ئاستێکی باڵاتر لە مرۆڤی ئاسایی ، ئەوجۆرانە لە مرۆڤ قبوڵ ناکەن ، لە سێبەری ئەوانیتردا ژیان بکەن ، بۆیە ئەو پەراوێزو دامێنی نەخشە شڕو زەرد هەڵگەڕاوانە زوو بەجێدەهێڵن ، کە لە سەردەمی ئیمپراتۆریەتە گۆڕبەگۆڕەکانەوە تا ئەمڕۆ ، دەیانەوێت لەناویدا بە بەبێ ئەوەی نوێژی مردوی لەسەر بکەن ، بە بەرگە خاکی و جەمەدانە خوێناویەکەیەوە ، بەبێ تەڵقین لە گۆڕێکی بە کۆمەڵدا بیان نێژن  ، ئەگەرچی ئەم دیاردە مرۆییە سروشتی نیە و دەگمەنە ، بەڵام جیهانیش نیە ، چونکە ئەوە جیهان نیە باوەشی بۆ خۆرێکی دژە باو ، دژە کلتوری سەپاو ، دژە سروشت و دژە لۆژیکی هێز وەک دیفاکتۆ کردۆتەوە ، بەڵکو ئەوە نەوەکانی زاگرۆس و شەڕڤانانی ئازادیخوازن . هەر تاڵێکی کەزی ئەم خۆرەیان ، بە خوێن ڕەنگکردوە ، هەر قەفێکیان بە داستانێکی بەرخۆدان پێناسەکردۆتەوە .

   لەم سوچە بچوکەی دونیادا ، بەردەوام زلهێزو شۆڤێنی و بناژۆخوازە ڕادیکاڵە بەکرێ گیراوە لۆکاڵیەکانیان ، بە درێژای مێژو هەوڵدەدەن لە پەراوێزدا بی هێڵنەوە ، خۆرهەڵاتن بە تەنها شانەکردنی کەزی نیە ، بەسەر جوگرافیایەکی لە بیرکراودا ، بەڵکو ژانی لە دایکبونی ناوەندێکی ترە ، ناوەندێک بۆ بەرخۆدان و پێناسەکردنەوەی بون و نیشتیمان ، ناوەندێک بۆ لە بەریەک هەڵوەشاندنەوەی درۆ زەبەلاحەکەی دونیای مۆدێرنە ، چەندین سەدەیە ئێمەو گەلانی پێ هەڵدەخەڵەتێنن ، کاسیان کردوین بە بەناوی ئازادی و دیموکراسی و نمایشی کۆمیدی دادپەروەری و ماف و چارەنوسی گەلان ، بۆیە کاتێک خۆر لە ڕۆژئاواوە هەڵدێت ، بەتەنیا ڕۆژێکی نوێ ، لە جوگرافیایەکی سوتماک و، لە نێوان کێلی گۆڕی ، هەزاران شەڕڤانانی شەهیدەوە ، دەست پێ ناکات ، بەڵکو لە کڵاوڕۆژنەی قۆناغێکی نوێوە ، ئاگامەندی گەلێک دەتەقێتەوەو ، وەک تاڤگەی بەهاراران ، هەڵدەڕژێتە ناو کەف وکوڵی باشور و باکورو خۆرهەڵاتەوە ، بۆ ئەوەی تێگەیشتنێکی نوێ فۆڕمەلە بکا ، بەرامبەر چەنەبازە ساختەچیەکانی دونیای مافی مرۆڤ ، ئەو موهەریجانەی بەپێی خواست و بەرژەوەندی خۆیان ، هێڵە سورەکانی ئەخلاق ، لە سەردەمی بێ ئەخلاقیدا دەکێشن و بەردەوام تۆخی دەکەنەوە .

   کاتێک خۆر لە خۆرئاواوە هەڵدێت ، پارادۆکسی شەرمەزاری بە ڕوتی  خۆی نمایش دەکات ، پارادۆکسی زوڕنا ژەنەکانی مێدیای شۆڤێنیەت ، ئەو مێدیایەی حەقیقەت دەبینێ ، بەڵام لە دورەوە وەکو سەگی هار پێی دەوەڕێ ، هێندە دەوەڕێ هەتا هەرچی شانەی نوستوی حەرەم سەرای خەلافەتی جەهالەتە خەبەری دەکاتەوە ، بۆ ئەوەی بەریان بداتە بەلەکی خوێناوی ، تا ڕێگە لە هەڵهاتنی بگرن ، بێ ئاگا لەوەی خۆری خۆرئاوا ئێستا گزنگی تاڵە قژە خوێناویەکەی ، دەمێکە هۆنیوەتەوەو ، بە قوڵایی ئاسماندا شوناسی نەتەوەیەکی بێکەس ، لەسەر نەخشەی نوێی ناوچەکە دەکێشێ ، بۆ ئەوەی پێشانی هەمو دونیا بدات ، بێ ئەوەی چیتر چاوەڕێی لوتفی خەلیفەو ئەمیرو ئومەرای دونیا بێت .

   ئەم خۆر هەڵهاتنە ، تەنها ڕوناکی نابەخشێ ، یان خۆراک و کلۆرۆفیلی پێویست نادات بە جەستەی شەکەتی نەتەوەیەکی دابەشکراو ، بەڵکو ئەمە وجود دەخوڵقێنێ لە ناو نا وجودی ئەبەدیدا ، واتا دەکاتەوە بە بەر چەمکەکانی ژن ژیان ئازادیدا ، پێمان دەڵێت : جوگرافیا قەدەرێکی ڕەش نیە ، مێژو ئەشکەوتێکی تاریکی ئەنگوستەچاو نیە ، تا لە ناویدا بزر بین ، نەخشەی ناوچەکە چیتر کارتی قومار نیە ، بەدەست سەرسەریەکانەوە ، نیشتیمان تەنها میراتێک نیە نەوەکان لەیەکتری وەری بگرن ، نیشتیمان بۆتە بژاردەی کۆتای و چارەنوس ، ئیتر بڕاوەتەو ، پابەندی بۆ نەتەوە تۆمەت نیە ، تا چیتر لە بەری هەڵبێین ، باوەڕداری تەنها شوێنکەوتنی موقەدەسی بێ پرسیار و گومان نیە ، چیتر قبوڵمان نیە ، لە ئەرشیفی نەتەوە درۆزنە نا یەکگرتوەکاندا ، تەنها ژمارەبین لە نا شوێندا ، ئێستا نەوەیەک لە مەیدانە سڵ ناکاتەوە لە بەخشین ، سڵ ناکاتەوە لە بەرخۆدان ، دەڵێت : خوێن بە بەخشین کەم ناکات ، ئێوە ئەی داگیرکەرانی بێ ئابڕو بێ کەرامەت ، ئەی ستەمکارانی تینوی خوێن ، داوابکەن و پێمان بڵێن : چەندتان دەوێ ؟ ڕوبارێک دو دەیان سەدان .. پێمان بڵێن ، تا لەسەر ڕوە ساف و سپیە بێگەردەکەی زاگرۆس ، بۆتان واژۆ بکەین ، تەنها داوابکەن چەندتان دەوێ ؟؟

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
« تورکیا ڕێگە دەدات سێ سەرکردەی باڵای پەکەکە لە دورگەی ئیمڕاڵی نیشتەجێ بن»
وه‌زیری دارایی عێراق چی به‌ وه‌فدی هه‌رێم وتوه‌؟ له‌باره‌ی پله‌به‌رزكردنه‌وه‌ چی وتوه‌؟
دەستگیرکراوانی لالەزار لە دادگا هەموو تۆمەتەکانیان ڕەتکردەوە و ڕایانگەیاند «لەژێر ئەشکەنجەدا» وتەیان لێوەرگیراوە
لێدوانەکانی هادی عامری لەسەر خۆپیشاندانەکانی تشرین ڕووبەڕووی شەپۆلێکی ناڕەزایەتی و ڕێکاری یاسایی دەبنەوە
مالیكی: گه‌یشتوینه‌ته‌ قۆناغێك به‌بێ ره‌زامه‌ندی تره‌مپ ئاو ناخۆینه‌وه‌، ئه‌مه‌ قبوڵكراو نییه‌
توركیا دورخستنه‌وه‌ی ئه‌حمه‌د تورك و سه‌پاندنی قه‌یومی‌ به‌سه‌ر سه‌رۆكایه‌تی گه‌وره‌ شاره‌وانی مێردین درێژكرده‌وه‌
ڕۆیتەرز: فشارێکی ناوخۆیی لە ئیدارەی ترەمپ هەیە بۆ هێورکردنەوەی شەڕی ئێران پێش هەڵبژاردنەکان
پردێ؛ لە هێرشێکی چەکداریدا بۆ سەر بارەگایەکی حەشدی شەعبی چەکدارێک کوژرا
میدیای ئێران بانگه‌شه‌ی ده‌ستگیركردنی تیمێكی حه‌وت كه‌سیی سه‌ربه‌ حزبه‌ كوردییه‌كان ده‌كات له‌ ئیلام
نه‌تانیاهو: نزیك بوینه‌ته‌وه‌ له‌ روخاندنی رژێمی ئێران
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×