پێشەکی:

بەبەراوردێکی دۆخەکانی هەریەکێک لەپارچەکانی کوردستان، دەتوانین تاراددەێک لەبڕواێکدابین کەبزوتنەوەی رزگاریخوازی کوردستانی بەرەو پێشەوەچونێک بەخۆوە دەبیننێت، بەشێوەێک گەڕانەوە بۆ دواوە لەهەریەکێکیاندا محاڵە.!

لێرەدا وبەحوکمی هێڵگەرمی خەباتی کوردستانیمان لەسوریادا، برێک ووردتر لەسەری دەوەستین، لەبەرئەوەی گاریگەریێگانی گشتمان وپڕشکی هەموولاێکمان دەگرێتەوە.

بڕیاڕەکەی ئەمدواییەی ئەمریکا لەدرێژکردنەوەی ساڵێکی هاوکارێکان بۆ هیزەکانی پاراستنی گەل (هەسەدە – قسد) جگە لەناوەڕۆکە ماددێکەی ناردنی پەیامێکی دوودیوی سیاسی مانادارە بۆ وڵاتان وهێزەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەگشتی وگەلەکەمان بەتایبەتی.

خەباتی گەلەکەمان لەسوریادا، دەرئەنجامێکی لۆجیکی سیاسەتی شۆڤێنیزمی دەستەلآتدارانی ئەوێیە؛  قەدەغەکردنی ئازادێکان ،بێبەشکردن لەمافی هاوڵاتیبوون، بەرتەسککردنی پانتایێکانی زەوی وزاری نیشتمانمان بەبڕین وپچڕاندنی مرۆڤەکوردەکانمان لەیەکتری وپڕکردنەوەی درز  و بۆشآیێکان بەعەرەبی هاوردە بۆئەوەی دابڕێین لەسەرچاوەکانی بژێوی وگومکردنی پێناسەی نەتەوەیی بەپێی پرۆژەکانی دەیانساڵەی (پشتێنەی عەرەبی – الحزام العربی).!

نـاوەڕۆک:

باشترە، سەرکردەکانمان لەوێ ئەو دەسەڵاتەی ئێستا هەیانە وبەدەستیانەوەیە، بەکەم نەزانن، ئەوان ئەزمونی هاوبەشی نێودەوڵەتی دژە (داعش)وتوندوتیژی ڕژێمی پێشویان هەیە.  ئەوەی پێویستە؛ بەپێی هەردوو بنەماکانی ناسنامەی نەتەوەیی ونیشتمانی لەمتمانەو بوێریەوە جەختی تەواو لەسەر داواکارێکان بکەن،.! دەبێت بەوریاییەوە ئەم ساتەوەختانە بڕەوتێنن. لەپێودانگێکەوە، کەنوێنەرایەتی گەورەترین کۆمەڵگەی نەتەوەیی غەیرە عەرەبی لەسوریادا دەکەن، کەپێناسەێکی جیاواز، پێگەێکی سیاسی وتۆمارێکی سەلمێندراوی حوکمڕانی خۆجێیی کاریگەری هەیە؛ کورد پێکهاتەێک یان کەمینەێکی ئایینیێکی مەزهەبی نییە، کورد نەتەوەیە لەسوریا وبەشێکە لەنەتەوەێکی گەورەی کوردستان زۆرترە لە(50) ملیۆن مرۆڤە. ئەم ڕاستییە دەبێت بەڕونی وبێ ئەملاوئەولا جاڕبدرێت. لەگەڵ ڕێزی گەورەدا، کورد هاوشێوەی (دروز)، (عەلەوی) وکەمایەتێکانی تر نییە، گەلی کورد خاڵیە لەموتوربەیی. پێویستە لەو ڕوانگەیەوە پێداگری لەسەر مافەکانمان بکەین. 

فیدڕالیزم  وبەشداری تەواوەتی لەدەستەڵات لەسوریادا داواکاریێکی توندڕەوی جوداخوازی نییە.  بەڵکو ئامانجی پراکتیکیە بۆبەرزکردنەوەی ئاستی سەقامگیری لەو وڵاتەدا، کورد ساڵانێکە ئەمەی بۆ ڕای گشتی و نێودەوڵەتی سەلماندوە و واقیعی سەرزەویە. پێویستە،خستنەڕوی ئەو داواکاریانە بەزاراوەی ڕەمزی وناڕون نەبێت. بەڵکو بەزوڵاڵی وەک ئامانجێکی سیاسی ڕەوا دابڕێژرێن وجەختیان لەسەر بکرێتەوە. فیدراڵیزم پلانێکی بەدیل نییە، فیدڕالیزم چارەسەرێکی جددی بێهاوتایە بۆ کوردستان وسوریای فرەنەتەوە.!

سەرکردایەتێکەمان لەدەربڕینی هەبوونی پەیوەندی لەگەڵ(ئیسرائیل)دا وەکو خۆی ئاماژە پێنادەن! ئێجگار لەبنیزمان وناڕاستەخۆی زێدە لەپێویست دەدوێن.! ئەم ڕاڕایی شەرمئامێزییە لەگەڵ واقیعی سیاسیمان لەسوریادا ناگونجێت، (ئەمە بۆ  واقیعی سیاسی گەلی کوردستان لەعێراقی شێواودا دەگونجێت).! ئیسرائیل لەپێناوی بەرژەوەندی ستراتیژی خۆیداپشتیوانیمان لێدەکات، لەبۆ گەیشتن بەوڵاتی جو: لە نێوان هەردوو روبارەکانی (نیل و فورات)دا، ئەمە نابێت پشتگوێ بخرێت ودەبێت وەک کەرەستێکی پەیوەندی ستراتیژی بخوێندرێتەوە، شێبکرێت  وڕێکبخرێت. بەرژەوەندێکانی ئیسڕائیل وئێمە هاوسەنگ وهاوتەریبن، بەریەکتر ناکەون ویەکترنابڕن.! دەمێکە جەماوەری (کورد وجو) مەیلی دۆستانەیان بۆیەکتری هەیە، ئەوەی نییە هەڵوێستی روونی سیاسەتمەدارانی ئێمەیە، لەتانە وتوانجی ڕای عەرەبی ئیسلامی دەسڵەمێن، کەئەوان، بەخۆیان کرنۆشی ئاشکرا بۆ ئیسرائیل دەبەن وعەوداڵی پەیوەندین لەتەکیدا. چەند سەرچاوەێک باس لەوە دەکەن؛ ئیسرائیل وسوریا لە دانوستاندنی راستەخۆدان بەئامانجی کەمکردنەوەی گرژی ورێگرتنی شەڕ لەدەڤەرەکەدا. هەنگاو بەهەنگاو گشت قەوارەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دڵنیا دەبن لەوەی کە ئیسڕائیل زلهێزی ناوچەکەیە.

ئەمریکا وهاوپەیمانانی نێودەوڵەتی دژ بەداعش، بەوردی لەچاودێری ناوچەکەدان؛ کەکێ لەمتمانە وباوەڕبەخۆوە پەیڤ دەدات وسورە لەسەر داخوازێکان وکێ بێدەنگ دەمێنێتەوە؟! مسۆگەر بێدەنگی کاریگەری نـەرێنی دەکاتە سەر سەرلەنوێی دابەشکردنەوەی دەسەڵات ونەخشەی سیاسی ناوچەکە وسوریا. ئەمریکا وهاوپەیمانان زوو تادرەنگ، حەتمەن لەدۆخی گونجگاودا بریاری لەسەر دەدەن. لەبەرئەوە پێویستە لەم دەرفەتەدا بەگەورەدەنگی پێداگری لەسەرمافەکانمان بکەین، لەبەرئەوەی بێدەنگی بەڕازیبوون وبەلاوازیی تەفسیردەکرێن.

گرنگە، وەبەرهێنانی زۆرتر لەدیبلۆماسییەت ولۆبیکردنی سیاسی لە(واشنتۆن) بکرێت، ئەمریکا، تەنها لەڕێگای بەیاننامەی ڕۆژنامەوانیەوە ڕای سیاسی خۆی دەرنابڕێت، ئەمریکا لەڕێگای بڕیارەکانی گۆڕینی بەرپرسەکان ولەڕێگای سزای کارمەندان وسیگناڵە دیپلۆماسێکانیشەوە ڕای سیاسی خۆی دەگەێنێت، وەک پەیامێکی تاکتیکی دەیاننێرێت؛ پێویستە نوێنەرانمان لەتوانادابن دروستتر سیگناڵەکان شێبکەنەوە و وەستایانە وەڵامیان بدەنەوە. ئەمەیش پێویستی بە ئامادەبونێکی لێهاتوی بەهێزتر وبەردەوامتر هەیە لەواشنتۆن، ئامادەبونێک بتوانێت ڕاستەخۆ لەگەڵ داڕێژەرانی سیاسەت، بیرمەندان، ئەندامانی کۆنگرێس، میدیاکاران وهەروەها لەگەڵ کارگێڕەکانی لۆبی جولەکە لەپەیوەندیدابن. لەئاستێکدا کاریگەری بنیاتنەرانە وبەرهەمی بەپیتمان بەدستبگەێنێن.

ئیدارەی ئێستای دیمەشق سەقامگیر نییە، لایەنەکانی دیکە بەخێرایی هەنگاو دەنێن بۆ داڕشتنی سەردەمی دوای ئەسەد، (سعودیە)ی وەهابی، ئیخوانەکانی (قەتەر)، (ئیمارات) و(تورکیا) بێوچان هەوڵ وکاری جددی لەسەر گۆڕینی بڕیاری سیاسی ئەمریکا دەدەن  لەپێناو وەرچەرخان بەلای ڕەوتی ئیسلامی عەرەبی لەسوریادا. ئەمە مەترسیدار دەبێت لەسەر داهاتووی کوردستان وهەروەها ناجۆرە بۆ ئیسڕائیل وپڵانەکانی لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا. لەبەرئەوە، پێویستە لەسەر وەتەرەکانی ئەم (فاکتە) دانایانە ئیشبکرێت.

دوو مەترسی:

مەترسی یەکەم: تابوری پێنجەم؛ کۆمەڵە کەسێکن، لەبەرهەرهۆێک وهەر پەیوەندێکی گوماناویدا، لەفۆرمی تاک وڕێکخراوەییدا، هەوڵی گەمارۆی پرۆسەێکی نیشتیمانی دەدەن، بەمەبەستی لەباربردن وبێئەنجامکردنی. ئەمە لەسیاسەتدا بەتابوری پێنجەم ناوی دەرکردوە. بەداخەوە، خولیاێکی نامۆ نییە بەکۆمەڵگای کوردستانی. مێژومان تژیی کارەساتە لەمرووەوە.! ناچینە وردەکاریەوە، بەڵام، هەموو قەوارە میرنشینەکوردستانێکان لەلایەن (صەفەوی وعوسمانی)ی  بەقوڕمیشکردن وبەگەرخستنی (تابوری پێنجەم) ڕوخێندراون. نوێترین ڕەواڵەت؛ لەتبوونی تێروانین لە بزوتنەوەی رزگاریخوازی گەلەکەمان ودووئیدارەیی لەدەستەڵاتدارێتی هەرێمی کوردستاندایە، تێکرای ڕەواڵەتەکە لەهەناوی تێگەی تابوری پێنجەمەوە زیاوە.  ئەم مەترسییە هەمیشە لەنێوماندا ئامادەیە.!

مەترسی دووەم: سەرمەوقولاتی سیاسەتی ئەمریکا: ڕاستە ئیسڕائیل لەپلەی یەکەمدا وئەوروپا لەپلەی دواتردا کاریگەریان لەسەر هەڵوێستی ئەمریکا هەیە، بەڵام، لەپڕاکتیکدا ئەوان کەرەستە وئامرازن، ئامانجی سیاسی خۆیان هەیە.!  ئەوەی بڕیاردەرە ئەمریکایە کەلەهۆشێیارییەوە ئاگای لەتەواوی وەزعەکەیە. داینامیکیەتی سیاسەتی ئەمریکا بەردەوام لەخولاندنەوەدایە بەچەشنێک لەپڕێکدا گۆڕانکاری ناوازەی چاوەڕواننەکراو دێنێتەگۆڕێ. ئەم مەترسییە لەماوەی حوکومڕانێتی (ترامپ)دا بێ ئاممان دەخولێتەوە. سەنگەکانی یار ونەیار پێکەوە بەتاێک وسەنگی بەرژەوەندێکانی ئەمریکا بەتاێکی دیکەی تەرازوەکە دەپێوێت، گوێ بە دەرهاویشتە ولێکەوتەکان نادات وبۆ ئەوانی تر بەجێیاندەهێڵێت، بۆخۆی بەگرنگیان دانانێت.! (هێنری کێسنجەر)، سیاسەتمەدار و وەزیری پێشوتری دەرەوەی ئەمریکا، سەبارەت بەلۆجیک لەهەڵوێستەکانی  ئەمریکا  گوتوێتی:

پێویستە دوژمنانی ئەمریکا بەردەوام لەسیاسەتمان بترسن، بەڵام پێویستە دۆستانمان، بەردەوام لەوان زۆرتر لەسیاسەتمان بترسن.

لەکـۆتاییدا:

بۆئەوەی بتوانرێت لەنەخشەکانی داهاتووی جوگرافیای سیاسی جیهاندا بنوسرێت (کوردستان) وبچەسپێت، بۆئەوەی بتوانرێت ژیانی ئاسودە لەنێوخۆماندا وپەیوەندی گونجاو لەگەڵ دەرەوەماندا بسروشتێنین، پێویستمان بەداڕشتنێکی بیری نەتەوەیی پاکژ وهۆشیاری کۆمەڵایەتی تۆکمە هەیە، ئەوانەیش؛ حزبی سیاسی دامەزراوەیی بەدیسپلین وسەرکردایەتی زانا ودڵسۆزی (لەخۆبوردە)یان گەرەکە.