بەرپرسێکی باڵای هەرێمی کوردستان بە ئاژانسی فرانس پرێسی (AFP) ڕاگەیاند، ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا چەک ناداتە گروپەکانی ئۆپۆزیسیۆنی کوردی ئێران کە لە هەرێمە ئۆتۆنۆمەکەدا نیشتەجێن، و دووپاتی کردەوە کە حکومەتەکەی دژی تێوەگلانی ئەو گروپانەیە لە جەنگی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.
ئاوێنە: لەو کاتەوەی جەنگەکە لە ٢٨ی شوبات بە هێرشەکانی ئیسرائیل و ئەمریکا بۆ سەر ئێران دەستیپێکردووە، عێراق ڕاکێشراوەتە ناو ململانێیەکەوە کە هەوڵیدابوو بە هەر نرخێک بێت خۆی لێ بەدوور بگرێت.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە سەرەتادا وا دەرکەوت کە پشتیوانی لە هێرشێکی گروپە چەکدارە کوردەکان بۆ سەر ئێران دەکات، بەڵام دواتر لەو هەڵوێستەی پاشەکشەی کرد.
قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستانی عێراق، ڕۆژی پێنجشەممە لە چاوپێکەوتنێکدا وتی: "هیچ هەوڵێکمان لەلایەن ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، یان هەر لقێکی تری ئەمریکاوە نەبینیوە بۆ پڕچەککردنی گروپەکانی ئۆپۆزیسیۆنی ئێران لە کوردستان."
بە ئاماژەدان بەو گفتوگۆیە جیاوازانەی کە دەسەڵاتدارانی هەرێم لەگەڵ ئەمریکا، ئێران، یان گروپە ناوخۆییەکان ئەنجامیانداوە، ناوبراو جەختی کردەوە کە "لە ئێستادا هیچ پلانێک نییە بۆ بەکارهێنانی ئەم گروپانە لە ناوخۆی ئێراندا".
وتیشی، هەرێمی کوردستانی عێراق "بۆ هەموو گروپەکانی ئۆپۆزیسیۆنی ڕوون کردووەتەوە کە زۆر نادانانەیە ئەوان ببنە سەری ڕمی (پێشەنگی) هێرشەکان".
هەروەها لە نووسینگەکەی خۆی لە شاری سلێمانی، کە دووەم گەورەترین شاری هەرێمەکەیە، وتی: "ئێمە ڕێگە نادەین ئەوە لەێرەوە ڕوو بدات، و ئەمەمان بۆ هەموو لایەنە پەیوەندیدارەکان بە ڕوونی باس کردووە."
لە ڕابردوودا، تاران ئەو گروپانەی تۆمەتبار کردووە بەوەی سنوورەکان دەبەزێنن بۆ هێرشکردنە سەر هێزەکانی، یان ئیدعای ئەوەی کردووە کە ئەوان هانی ڕاپەڕین دەدەن لە ناوچە کوردییەکانی ئێراندا.
هەرێمی کوردستانی عێراق، وەک هاوبەشێکی واشنتۆن و ڕۆژئاوا، لە مێژە هەوڵ دەدات هاوسەنگییەکی ورد لەگەڵ ئێرانی دراوسێی بپارێزێت.
بەڵام سەقامگیرییەکە – کە ڕێککەوتننامەیەکی ئەمنیی ساڵی ٢٠٢٣ لە نێوان هەرێم، حکومەتی فیدراڵ و ئێران یارمەتیدەری بوو – بەهۆی هێرشەکانی ئەم دواییەی سەر گروپەکانی ئۆپۆزیسیۆنی کوردی ئێران درزی تێکەوتووە.
تاڵەبانی وتی، لە سەرەتای ململانێکاندا تاران داوای لە هەرێمی کوردستان کردووە "هەرچییەکی پێ دەکرێت بیکات بۆ پاراستنی ئەو سنوورە". ئاماژەی بەوەش کرد کە "ئێمە هەست دەکەین پاراستنی ئەو سنوورە ئەرکی سەرشانمانە"، ئەمەش لەبەر ڕێزگرتن لە پەیوەندییە دووقۆڵییەکانیان.
هێرشە 'بەردەوامەکان'
هەرێمی کوردستانی عێراقی ئۆتۆنۆم، لە دوای هەڵگیرسانی جەنگەکەوە بەرگەی چەندین هێرشی درۆنی گرتووە، کە کونسوڵخانەی ئەمریکا لە هەولێری پایتەختی هەرێم یان ڕاوێژکارە سەربازییەکانی ئەمریکایان کردووەتە ئامانج کە سەر بە هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژە جیهادین.
تاڵەبانی سەرکۆنەی ئەم هێرشە "بەردەوامانەی" کرد و لۆمەی ئەوانەی کرد کە ناوی نان "میلیشیا یاخییەکان" کە لە عێراقی فیدراڵەوە کار دەکەن. وتیشی کە ئەو پرسەیان لەگەڵ بەغدا ورووژاندووە.
ناوبراو وتیشی: "بەداخەوە، هەندێک لەم گروپانە ئەندامانیان هەیە کە لەسەر لیستی مووچەی حکومەتی فیدراڵین."
هەرچەندە بە ڕواڵەت بەشێکن لە هاوپەیمانییەک لە گروپە چەکدارەکانی پێشوو کە لە ناو سوپای فەرمیدا لکێندراون، بەڵام هەندێک لەم گروپە لایەنگرانی ئێران بە شێوەیەکی بەردەوام سەربەخۆیانە کار دەکەن.
وتیشی، بەغدا بەڵێنی داوە "کۆتایی بەم هێرشانە بهێنێت".
بەڵام حکومەت تا ڕادەیەک بێدەسەڵاتە بەرامبەر ئەم گروپانە - کە بەرپرسیارێتی هێرشەکان بۆ سەر بوونی سەربازی ئەمریکا لە عێراق و سەرانسەری ناوچەکە دەگرنە ئەستۆ.
ئەوان بە شێوەیەکی ڕێکخراو لە عێراقدا دەکرێنە ئامانجی هێرشگەلێک کە واشنتۆن یان ئیسرائیل پێی تۆمەتبار دەکەن. لە بەرامبەردا، ئەو گروپانە دامەزراوە نەوتییە گرنگەکانیان کردووەتە ئامانج، کە زۆربەیان کارەکانیان ڕاگرتووە.
بەهۆی ئەو هێرشانە و گەمارۆدانی کردەیی گەرووی هورمزەوە، بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی نەوتی عێراق، کە نزیکەی ٩٠ لەسەدی داهاتەکەی پێکدەهێنێت، هەرەسی هێناوە.
تاڵەبانی وتی ئەوان "بە ئاشکرا" پشتگیری لە دەستپێکردنەوەی بەرهەمهێنانی نەوت دەکەن.
وتیشی: "بەڵام لە هەمان کاتدا کوردستان هیچ بەرگرییەکی ئاسمانی نییە، ئێمە هیچ توانایەکمان نییە بۆ بەرگریکردن لەم کێڵگانە لەو هێرشانەی کە لەلایەن گروپە جیاوازەکانی میلیشیاوە ئەنجام دەدرێن."
هەروەها ئاماژەی بەوە کرد: "دەبێت واقیعبین بین، خوای نەخواستە، ئەگەر یەکێک لەم کێڵگانە لە کاتی کارکردندا لێی بدرێت، کاریگەرییەکەی کارەساتبار دەبێت."