دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، شەپۆلێکی بەرفراوانی مشتومڕی دروستکرد دوای ئەو لێدوانانەی کە تێیدا کوردەکانی تۆمەتبار کرد بەوەی چەکی ئەمریکییان ڕادەستی خۆپیشاندەرانی ئێرانی نەکردووە، و ڕایگەیاند کە ئەوان "چەکەکەیان بردووە و لای خۆیان هێشتوویانەتەوە". هەروەها گوزارشتی لە "بێئومێدی" خۆی بەرامبەریان کرد، لەو لێدوانانەدا کە دۆسیەی ئاڵۆزی پەیوەندییەکانی نێوان واشنتۆن و لایەنە کوردییەکانی لە ناوچەکەدا هێنایەوە بەر باس.
ترەمپ لە لێدوانەکانیدا کە لە پلاتفۆرمی ئێکس بڵاوکراونەتەوە، وتی کە ئیدارەی ئەمریکا پێی وابوو کوردەکان "چەکەکان ڕادەستی گەلی ئێران دەکەن، بەڵام ئەوان واشنتۆنیان بێهیوا کرد"، و ئاماژەی بەوەشکرد کە کوردەکان "تەنها وەردەگرن و وەردەگرن"، و بڕێکی زۆر لە چەک و تەقەمەنی نێردراون، بەڵام نەگەیشتوونەتە دەست خۆپیشاندەران.
کاردانەوەکان دابەشبوون لە نێوان ئەوانەی کە لێدوانەکانی ترەمپ بە دانپێدانانێکی ناڕاستەوخۆ دەزانن بۆ هەوڵی پڕچەککردنی ئۆپۆزسیۆنی ناوخۆی ئێران، و ئەوانەی تر کە پێیان وایە ئەمە هەوڵێکە بۆ خستنە ئەستۆی بەرپرسیارێتیی شکستی ئەو سیناریۆیەی کە گرەوی لەسەر هەڵگیرساندنی ڕاپەڕینێکی ناوخۆیی دژی تاران دەکرد.
ئەفسەری پێشووی ئەمریکی و کاندیدی پێشووی کۆمارییەکان بۆ کۆنگرێس، "جۆ کێنت"، پێی وابوو کە ترەمپ هەست بە بێئومێدی دەکات چونکە ئیسرائیل - وەک خۆی وەسفی کردووە - "خەیاڵی ڕووخاندنی خێرای ڕژێمی ئێرانی" بە ئیدارەی ئەمریکا فرۆشتووە لە ڕێگەی پڕچەککردنی کورد و ئۆپۆزسیۆنی ئێرانییەوە.
کێنت وتی کە پلانەکە لەسەر بنەمای "بیرکردنەوەی ئارەزوومەندانە" داڕێژراوە نەک لەسەر ڕاستییەکانی مەیدانەکە، و ئاماژەی بەوەشکرد کە دەبێت واشنتۆن تووڕەیی خۆی ئاراستەی ئەو بەرپرسە ئیسرائیلییانە بکات کە ئەمریکایان بەرەو شەڕ پاڵناوە، نەک بەرەو کوردەکان کە هاوبەشی سەرەکین لە بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر.
سەبارەت بە ڕۆژنامەنووسی ئەمریکیش "ئێریک دۆگێرتی"، جەختی لەسەر ڕەهەندی هەڵکشانی لێدوانەکانی ترەمپ کردەوە، و ئاماژەی بەوە کرد کە سەرۆکی ئەمریکا ئاشکرای کردووە کە کوردەکان "ڕەتیانکردووەتەوە چەکی ئەمریکی ڕادەستی گەلی ئێران بکەن".
لە زاری ترەمپەوە گواستییەوە کە واشنتۆن "تفەنگ و تەقەمەنی" ناردووە، بەڵام لای کوردەکان ماونەتەوە، و ئاماژەی بەوەشکرد کە ترەمپ جەختی لەوە کردووەتەوە کە هەر لە سەرەتاوە دژی پلانەکە بووە چونکە "دەیزانی کە سەرناگرێت".
لە لای خۆیەوە، ڕۆژنامەنووسی ئەمریکی "ئاسین" لێدوانەکانی دووبارە بڵاوکردەوە بە دەرخستنی تۆنی توندی ترەمپ بەرامبەر بە کورد، بەتایبەتی ئەو قسەیەی کە دەڵێت "تەنها کاتێک شەڕ دەکەن کە پارە وەربگرن"، و پێی وابوو کە قسەکانی سەرۆکی ئەمریکا ڕاستەوخۆ هەوڵی پڕچەککردنی خۆپیشاندەران لە ناوخۆی ئێران لە ڕێگەی نێوەندگیرە کوردەکانەوە ئاشکرا دەکات.
لە لایەنی کوردیشەوە، کاردانەوەکان تووڕە و توند بوون، کاتێک "دۆزین تەکال" چالاکوانی کوردی ئەڵمانی وتی کە ترەمپ "کورد فڕێدەداتە بەردەم بەزەیی کۆماری ئیسلامی"، و پێی وابوو کە کوردەکان ئەوانەن کە هەست بە بێئومێدی دەکەن بەرامبەر بە ئەمریکا و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، پاش ساڵانێک لە شەڕکردن شانبەشانی واشنتۆن دژی ڕێکخراوی دەوڵەتی (داعش).
"تەکال" ئاماژەی بەوەشکرد کە هەزاران شەڕڤانی کورد لەو شەڕەدا کوژراون، پێش ئەوەی دواتر واشنتۆن پشتیان تێبکات، و پرسیاری ئەوەی کرد: "چۆن دەکرێت ئەمڕۆ داوا لە کورد بکرێت ڕووبەڕووی ئێران ببنەوە بەبێ هیچ گرەنتی و پاراستنێکی نێودەوڵەتی؟".
نووسەر و شرۆڤەکار "مایکڵ ئەریزانتێ" پێی وابوو کە ترەمپ "نایەوێت دەستبەرداری ئەم گێڕانەوەیە بێت"، و ئاماژەی بەوە کرد کە سەرۆکی ئەمریکا بەردەوام تۆمەتەکانی بۆ کورد دووبارە دەکاتەوە بەوەی چەکە ئەمریکییەکانی تەرخانکراو بۆ خۆپیشاندەرانی ئێرانی لای خۆیان هێشتووەتەوە.
تەنانەت گەیشتە ئەو ئاستەی کە ئاماژە بە پێویستی دەستێوەردانی سەرۆکی پێشووی هەرێمی کوردستان "مەسعود بارزانی" بکات بۆ کۆنترۆڵکردنی قەیرانەکە لەگەڵ واشنتۆن.
بەڵام توێژەری ئەمریکی پسپۆڕ لە کاروباری ئێران "گریگۆری برو" وتی کە ترەمپ چەندین جار ئاماژەی بە بوونی پلانێک کردووە بۆ هێنانی چەک بۆ ناو ئێران لە ڕێگەی ناوچە کوردییەکانەوە، و ئاماژەی بەوە کرد کە پارێزگای ئیلامی ئێرانی کە زۆرینەیان کوردن، لە کاتی خۆپیشاندانەکانی مانگی یەنایەری ڕابردوودا بەڕاستی شایەتی پێکدادانی چەکداری بووە.
وتیشی قاچاخچێتی چەک لە ڕێگەی سنوورەکانی عێراق و ئێرانەوە "پێشینەی مێژوویی هەیە"، بەڵام جەختی لەوە کردەوە کە قەبارەی پلانە پێشبینیکراوەکانی ئەمریکا هێشتا ڕوون نییە.
لە بەرامبەردا، ڕۆژنامەنووس و توێژەری ئیسرائیلی "سێس فرانتزمان" گێڕانەوەکەی ترەمپی بەتەواوی ڕەتکردەوە، و وتی کە کاتێکی زۆری لەگەڵ هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان بەسەر بردووە و هیچ شتێکی لێ نەبینیون جگە لە "شەڕڤانانی هەژار کە چەکی خۆیان هەڵگرتووە".
وتیشی شەڕڤانە کوردەکانی سوریا "قوربانییەکی گەورەیان لە دژی ڕێکخراوی دەوڵەتی (داعش) داوە بەبێ ئەوەی نزیکەی هیچ شتێک بەدەستبهێنن"، و پێی وابوو کە ڕەنگە قسەکانی ترەمپ ئاماژە بێت بۆ "لایەنێکی تری نەناسراو".
هەروەها لێدوانەکان ترسیان لە لێکەوتە سیاسی و ئەمنییەکانیان لەسەر کوردەکانی ناوچەکە لێکەوتەوە. وەک چۆن توێژەری کورد "شارۆ باجەلان" پێی وابوو کە قسەکردنی ترەمپ بە شێوەیەکی گشتی لەسەر "کورد" بەبێ دیاریکردنی لایەنی مەبەست، دەرگا دەکاتەوە بۆ قۆستنەوەی ئەم لێدوانانە لەلایەن نەیارانی کوردەوە لە ناوچەکەدا.
"باجەلان" ئەو گریمانەیەی خستەڕوو کە لەوانەیە ئەو چەکانەی مەبەستن لە بنەڕەتدا ئاراستەی لایەنە کوردییەکانی ئێران کرابن، بەڵام حکومەتی هەرێمی کوردستانی عێراق ڕەتیکردووەتەوە ڕێگەیان پێبدات لە ترسی تێوەگلان لە ڕووبەڕووبوونەوەی ڕاستەوخۆ لەگەڵ تاران. هەروەها پێی وابوو کە هەر ڕاپەڕینێکی چەکداریی سنووردار لە ناوخۆی ئێراندا "نەدەبووە هۆی ڕووخانی ڕژێمی ئێران"، بەتایبەتی کە تاران هێشتا زۆربەی کۆگای موشەکی و تواناکانی سەربازی خۆی پاراستووە.
ڕۆژنامەنووس "وینسرۆپ ڕۆجەرز" وتی کە پارتە کوردییەکان بەردەوام تۆمەتەکان ڕەتدەکەنەوە، بەڵام پێداگری بەردەوامی ترەمپ لەسەر ئەم گێڕانەوەیە کوردەکان دەخاتە "دۆخێکی زۆر سەختەوە"، بەتایبەتی لە سایەی هەستیاری دۆسیەی ئێرانی و ئاڵۆزی بەرژەوەندییە هەرێمییەکان.
بەڵام نووسەری کورد "ئاسۆ کاوە" پێی وابوو کە گێڕانەوەی "هێشتنەوەی چەکەکان لەلایەن کوردەوە" هیچ نییە جگە لە "فێڵێکی سیاسی هەرزان" کە ئامانج لێی هاندانی کوردە لە ناوخۆی ئێران و پاڵنانیانە بەرەو ڕووبەڕووبوونەوەیەکی کراوە لەگەڵ ڕژێمی ئێران، بە شێوەیەک کە ڕەنگە ببێتە هۆی هەڵگیرساندنی پشێوییەکی نەتەوەیی بەرفراوانتر لە ناوخۆی وڵاتەکەدا. ئاماژەی بەوەشکرد کە پڕۆژە ئەمریکییەکە "شکستی هێنا و ئامانجەکانی نەپێکاوە"، بۆیە واشنتۆن - بە بۆچوونی ئەو - هەوڵدەدات لە ڕووی سیاسییەوە بینێژێت.
لە چوارچێوەی یاساییشدا، توێژەری ئێرانی "ڕەزا نەسری" وتی کە تەنها قسەکردن لەسەر پڕچەککردنی گروپەکان لە ناوخۆی ئێراندا پێشێلکردنی میساقی نەتەوە یەکگرتووەکانە، سەرەڕای ئەوەی کە پێچەوانەی ڕێکەوتننامەی جەزائیری ساڵی ١٩٨١ە، کە تێیدا واشنتۆن بەڵێنی داوە دەستێوەردان لە کاروباری ناوخۆی ئێراندا نەکات. وتیشی کە ئەم لێدوانانە بەشێکی هۆکاری نەبوونی متمانەی ئێران بە ئەمریکا لە هەر دانوستانێکی سیاسی یان ئەمنیدا ڕووندەکەنەوە.
لێدوانەکانی ترەمپ مشتومڕەکە دەهێنێتەوە ئاراوە سەبارەت بەو ڕۆڵەی کە لایەنە کوردییەکان لە ڕووی مێژووییەوە لە ستراتیژییەکانی ئەمریکادا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست گێڕاویانە، بەتایبەتی دوای ئەزموونەکانی پێشوو لە سوریا و عێراق، کە واشنتۆن پشتی بە شەڕڤانانی کورد بەست وەک هاوبەشی مەیدانی دژی ڕێکخراوی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش)، پێش ئەوەی دواتر تۆمەتبار بکرێت بە پشتی تێکردنیان یان بەکارهێنانیان وەک کارتی فشار لە نێو ململانێ هەرێمییە بەرفراوانەکاندا.