سروشت لەکارەکانی هونەرمەند کەریم ئەمین-دا...

زامۆئا داراغا

هونەرمەند کەریم ئەمین، یەکێک بوو لەو هونەرمەندە تایبەتیانە کە دنیا بینی خۆی هەبوو لە ناو هونەری پریمیتفدا، دواکەوت و لاسایکەرەوەی کەس نەبوو وەک ستایل و کۆنسێپت بەڵکو هەڵێنجاندنی ناوەی خۆی بوو لە دەربڕینە هونەریەکاندا، بۆیە هەمێشە کارەکانی هەڵگری تایبەتمەندی و تێرمانی جیاواز بووە.

تابلۆکانی خاوەن ئەدمۆسفێرێکی تایبەت وجیاوازن، هەر لە تاریکی و ڕووناکی و کوتلە و هێڵ و ڕەنگەوە تا کۆی تابلۆکە بە گشتی، هەموویان لە حاڵەتێکی تایبەتیدان، کە گوزارشت لەو حاڵە دەروونیەی هونەرمەند خۆی دەکات، بۆ نموونە تابلۆ سروشتەکانی، کە لێرەدا ئەمەوێت باسی هەندێ لە تایبەتمەندیەکانی بکەم، کە بەباوەری من ئەم تابلۆیانە هەڵگری شێوازێکی نوێن لە ناو کۆی هونەری شیوەکاری ئێمەدا، بۆیە گرنگە لەسەری بووەستین و شیکاری بۆ بکەین.

سروشت لەلای ( هونەرمەند کەریم ئەمین ) کات و شوێن بوونی نییە، واتە لیرەدا کات وەستاوە، بینەر ناتوانێت کات دەست نیشان بکات کە ئایا؟ ڕۆژە یان شەوە، یان ئەم سروشتە چ شوێنێکە ئایا؟ هەمان ئەو سروشتیە کە لە واقعدا بوونی هەیە و لە بیرەوەری هەمووماندا هەیە؟ یان ئەم سروشتە تەنیا لەلای هونەرمەند خۆی دەست دەکەوێت و بوونی هەیە؟؟  

ئاسمان لە تابلۆکانیدا بێ خۆرن وە لە هەمان کاتدا بێ ئەستێرە و مانگن، هەندی جار چرکە ساتی تابلۆکە لە نێوان شەو و رۆژدایە، هیچ کاتێ بۆ بینەر ڕوون نابێتەوە کە ئایا؟؟ ئەمە دەست پێکی خۆر هەڵهاتنە یان خۆر ئاوابوونە، لێرەدا بینەر ئەکەوێتە دۆخێکی گوماناوییەوە ئیتر کات بوونی نامێنێ و کات سوودی نامێنێ بەو مانایە کە هەموو شتەکان وەستاوە، ئەمەش لە ڕێگەی ئەو ڕەنگانەوە کەدای ناوە بۆ ئاسمان، کە کۆکراوەری هەموو ئەو ڕەنگانەیە کە لە کۆی تابلۆکادا بوونی هەیە، واتە ئاسمان بەشیکە لە خاک و ئاو بە هەمان شیوە خاک و ئاویش بەشێکی گرێدراوی ئەو ئاسمانە، ئەم یەک لا نەبوونەوەیە دەری دەخات کە هونەرمەند لە چ دۆخیکی دەروونیدا ئەم تابلۆیانەی کێشاوە لە دڵە ڕاوکێ و ڕاڕای و بێ ئارامی ناوەوەی خۆیدا، ئەمەش وای کردووە تابلۆکە حاڵەتێکی وەستا و مەنگ و بێ دەنگییەکی کوشندە وەرگرێ کە کۆی تابڵۆکە ئارامییەکی ترسناک بەرهەم دەهێنێ، لێرەدا ئەبێ ئەوە شتە جیا بکەینەوە کە هونەرمەند نەهاتووە چرکە ساتێک لە سروشت تۆمار بکات وەک ئامێری کامێرا یان وێنەی دەقاو دەقی سروشت بکاتەوە بە وەستاویی، بەڵکو گەر سەرنجی هەر سێ تابڵۆکە بدەین، دەبینین کە ئەم وەستانە کاتی نییە بەڵکو بەردەوامی هەیە، وە گەر وردتر باسی لێوە بکەین دەبینین ئاسمان وەستاوە خاک وەستاوە ئاو وەستاوە گژ و گیا وەستاون وە ئەم وەستانە هەر لە سەرتای دروست بوونەوە وەستاون، نەک تەنیا چرکە ساتێکبێت و ئیتر ژیان بەردەوامی هەبێ، لەگەل ئەوەی کات نادیارە لە تابلۆکانیدا بە هەمان شێوە رووناکیش نادیارە، بەهۆی ئەوەی لە چەند شوێنێکەوە ڕووناکی بوونی هەیە لە ناو یەک تابڵۆدا، واتە هەندێ جار لە تابلۆیەدا لە چەند ئاراستەیەکەوە رووناکی دەبینرێت ئەویش بە پێی ئەو سێبەرانە کە دەردەکەون لە کوتلە ڕەنگیەکاندا یان ئەو بریقەیە ( بریسکانە ) کە لە چەند ئاراستەیەکەوە دەردەکەون وەک دانەوەی تیشکی رووناکی لەسەر ئەو کوتلانە ( قەبارە ڕەنگیەکە ) هەندی جار وەک هێڵ دەردەکەوێت وە هەندێ جار تۆنی ڕەنگی رووناک بەسەر قەبارە ڕەنگیەکانەوە دەبینرێت. بە هەمان شێوە سیبەر لە تابلۆکانیدا ئاراستەی جیاوازیان هەیە هەندی جار وا هەست دەکەیت کە سیبەرەکان لە چووڵەدان بەپێی ئەو ڕووناکیەیە کە ئاراستەی کوتلە ( قەبارە ) کان کراون، بۆیە لە هەندێ شوێندا سێبەر بوونی نییە کوتلە و قەبارە کان بێ سێبەرن ئەو هەستە ئەدات بە بینەر کە بە ئاسمانەوەنەوە وەستاون یان بە هێزێکی شاراوە لەو شوێندا لکێندراون.

سروشت لای ( هونەرمەد کەریم ئەمین )  تایبەتمەدیەیەکی خۆی هەیە ئەویش سروست وەک ( ستل لایف) ژیانی وەستا دەردەکەوێت، واتە هونەرمەند هاتووە ژیانی لێ وەرگرتۆتەوە و بێ گیانی کردووە، واتە تابلۆکانی بێ زیندەوەرن وەکو مرۆڤ و ئاژەڵ و گیاندارەکان، ئاسمان هەیە ئاو هەیە خاک هەیە گژ و گیا هەیە، وە پڕە لە ئۆکسجین بۆ هەناسەدان، بەڵام (  بوونەوەر نییە ) چۆڵ و هۆڵە، ئەتوانم بڵیم ئەم بێ ژیانیە وای لە سروشت کردووە کە ( تەنیا ) دەرکەوێت، واتە ئەدمۆسفێری تابلۆکە حاڵەتێکی تەنیایی دەردەخات کە وای کردووە ئەو هەستەت بداتێ کە ئەم تەنیایە بردەوامی هەیە یان تەنیایەیەکی بێ سنوور و بێ کۆتاییە، ئەمەش بە ڕوونی لە کارەکتەری هونەرمەندا دەردەکەوێت کە چەند تەنیا بووە نەک لەگەڵ چواردەورەکەی بەڵکو لەگەڵ خودی خۆشیدا.

بە هەمان شێوە ڕەنگ کاریگەریەکی زۆری هەیە بەسەر تابلۆکانەوە، بە ئاسانی بینەر درکی پێ دەکات، کە ڕەنک لەلای ( هونەرمەند کەریم ئەمین) دەستێکی باڵای هەیە لە کش و ماتی و وەستانی کاتدا لە فەزای گشتی تابلۆکەدا، ئەمەش بە زاڵ بوونی ڕەنگی هارمۆنی و ڕەنگی بێ تین دا ( لێرەدا وشەی بێ تین بە مەبەست دام ناوە ئەم ڕەنگە بێ تینانە کاردانەوەی دەروونی هونەرمەندە بۆ هەڵبژاردنی ڕەنگ بە مەبەست تینی لێ بڕیوون، واتە ڕەنگەکان مات و بێ تیشکن، وە بەم شیوەیە دایناون کە گوزارشت لە دۆخە دەروونیەکەی خۆی بکات لە ناو تابلۆکانیدا، واتە هەڵبژاردنی ئەم جۆرە لە ڕەنگ لە خۆیەوە نەهاتووە وەکو لە پێشتر باسمان کرد کە هونەرمەند کارەکانی ناچێتە ناو ( هونەری پریمیتیڤ )ەوە بەڵکو گەڕانە بە دوای خودا لە ناو بازنەی پریمیتیڤیدا، کە توانیوێتی هەموو ئامڕازەکان ( توڵس ) بەکار بهێنێ بۆ سوود وەرگرتن لە شتە ناووەکیەکانی  لە نەست، ئەمەش ئەو ڕاستیە ئەسەلمێنێ کە تابلۆکانی هونەرمەند کەریم ئەمین ناچێتە ناو (  هونەری الفطری یان هونەری شعبی )یەوە، بەڵکو هونەرێکە لە ناوەوە بۆ دەرەوە خۆی پەخش دەکات وە جیهان بینی خۆی نمایش دەکات لە ڕێگەی ئەو ڕەنگ و هێڵ و کوتلە و ڕووناکی و تاریکیەوە کە دایدەنێت بە مەبەستەوە گەرچی لێرەدا عەقڵ خۆی تەسلیمی هەستەوەرە ناوەکیەکانی هونەرمەند بووەتەوە و نەست باڵا دەستە لە بڕیادان، کە هەمووی ئەباتەوە بۆ ناوەوەوی خودی هونەرمەند خۆی، ئەمەش بە روونی دەبینرێت لەو سێ تابلۆیەدا کە هێڵەکان یان کوتلە ڕەنگیەکان هەمیشە دێنەوە ناوەوە و بەرەوە ناوەوە هەنگاو دەنێن، گەر سەرنجی تابڵۆکان بدەین ( قوڵیەک ) بەدی دەکرێت لە ناوەڕاستی تابلۆکاندا، ئەم قوڵاییە چاوی بینەر ڕادەکێشیت بۆ ناوەوەی تابڵۆکە، کە خاڵی سەرەکی کە لە هەرسێ تابڵۆکەدا دەبینرێت ئەویش ( ئاو )ە، هەندێ جار لە دەریاچەدا خۆی دەبینێتەوە یان لە گۆمێک یان لە ڕووبارێکدا، ئەمەش وادەکات کە چاوی بینەر بەرەوە قوڵایی ئاوەکە بڕوات وە دیار نییە چەند قوڵە، ئەمەش دووپاتی ئەوە دەکاتەوە کە سروشت لەلای هونەرمەند ( خۆیەتی ) واتە ئەم ئاڕاستەیە لە چوونە ناو قوڵای تابڵۆکەوە ئاماژەیە بۆ قوڵایی ناخی هونەرمەند، ئەم وێنا کردنە و ئەم لێک چوونە لە نێوان سروشت و خودی هونەرمەند ئەو ڕاستیە دەخاتە ڕوو کە چ جۆرە سروشتێکی تایبەت بە خۆی خوڵقاندووە کە وای کردووە لەلای کەسی تر نەبێ و بوونی نەبێ، لە هەمان کاتدا بەرهەم هێنای جۆرێکە لە ستایل و جۆرێک لە شێوە لە ڕووی تێگەیشتمان بۆ هونەری سروشت ( الفن الطبیعە ) لە هونەری هاوچەری ئێمەدا، بۆیە گرنگە بتوانین ئێمە ئەم جۆرە لە کارە هونەریانە هەڵگرینەوە و شیکاری قوڵی بۆ بکەین بۆ دەرخستنی دیوە شاراوەکەی نێوان هونەرمەند و کارە هونەریەکەی، کە بە بڕوای من ( هونەرمەند کەریم ئەمین ) باشترین نموونەیە بۆ ئەو پەیوەندیە ئاڵۆزە لە نێوان هونەرمەند و کارە هونەریەکەدا.  

لە کۆتایدا ڕۆحی ( هونەرمەد کەریم ئەمین ) شاد و ئارامبێت وە سوپاسگوزاری ئەو هونەرە جوان و تایبەتیەین کە بۆ ئێمەی بە جێ هێشتووە .

تێبینی:- ئەم شیکاریری سەرەوە لەسەر سێ تابلۆی هونەرمەند کەریم ئەمین کردووە، کە هەرسێ تابڵۆکە تابڵۆی سروشت، لەگەڵ نووسینەکەدا دانراوە.

تابڵۆکان:-

- تابڵۆی یەکەم، خاوەندارێ بۆ ( ئاڤان سدیق و زامۆئا داراغا ) دەگەرێتەوە، کەرەسەی بەکارهاتوو، ( پاستێل لەسەر معاکس بە پێوانەی ( 50 – 70سم ) لە ساڵی 2011 دروستکراوە.

- تابڵۆی دووەم، نمایشی پیشانگەی شیوەکارانی کورد ( 2014 ) لەگەلەری زاموا، نمایش کراوە، کەرەسەی بەکارهاتوو ( پاستیل لەسەر کانڤاس، بە قەبارەی ( 40 – 50سم ) لە ساڵی 2014 دروستکراوە.

- تابڵۆی سێیەم، پیشانگەی هەمیشەیی شیوەکارانی کورد ( 2015 ) لە گەلەری   زاموا، کەرەسەی بەکارهاتوو ( پاستیل لەسەر کانڤاس، بە قەبارەی( 50 – 70سم ) لە ساڵی 2015 دروستکراوە.

هونەرمەند لە چەند دێڕیدا...

- عبدول کەریم ئەمین

- لە ساڵی 1959 لە شاری سلێمانی لە دایک بووە.

- ئامادەی پیشەسازی سلێمانی تەواو کردووە.

- لە ساڵی 1976 تا  ساڵی 1969 پێنج پیشانگای کردۆتەوە.

- لە چەندین پیشانگەی تایبەت و هاوبەشدا بەشداربووە.

- ڕێکەوتی 10.06.2026 بە نەخۆشی کۆچی دوایی کرد و لە گۆڕستانی سەیوان لە سلێمانی بە خاک سپێرا.