شارەزایەکی ئابوری: لابردنی سفرەکانی دیناری عێراقی گوزەرانی هاوڵاتیان ناگۆڕێت
  2026-08-19       155       

لابردنی سێ سفر لەسەر دراوی عێراقی، هەنگاوێکی تەکنیکی و کارگێڕییە کە ئامانج لێی باشترکردنی ژێرخانی نەختینەییە، بێ ئەوەی هیچ گۆڕانکارییەک لە بەهای ڕاستەقینەی سەرمایەی هاووڵاتییان یان هێزی کڕیندا دروست بکات. گوڵاڵە سدیق، شارەزای ئابووری، جەخت لەوە دەکاتەوە که ئەم پرۆسەیە لە چەند ڕەهەندێکی جیاوازەوە کاریگەریی دەبێت:

١. ڕەهەندی تەکنیکی و کارگێڕیی

لە ڕووی ژمێریارییەوە، لابردنی سفرەکان پەستانی سەر سیستەمی بانکی و بودجەی گشتی کەم دەکاتەوە، چونکە مامەڵەکردن لەگەڵ ژمارە ملیار و تریلیۆنییەکاندا هەمیشە باری قورسی خستووەتە سەر سیستەمەکان و ئەگەری هەڵەی مرۆیی بەرزکردووەتەوە. هاوکات، ئەم هەنگاوە خەرجییەکانی چاپکردن، گواستنەوە و هەڵگرتنی دراو لە گەنجینەکاندا بە ڕێژەیەکی بەرچاو دادەبەزێنێت و مامەڵەی ڕۆژانەی هاووڵاتییان لە بازاڕدا سادەتر دەکاتەوە.

٢. هێزی کڕین و هەڵئاوسان؛ چاوەڕوانییەکان vs ڕاستییەکان

سەبارەت بە کاریگەری لەسەر هاووڵاتییان، گوڵاڵە سدیق ڕوونی دەکاتەوە کە لابردنی سفرەکان بەهای دراو بەرز ناکاتەوە و هێزی کڕین ناگۆڕێت. بۆ نموونە: ئەگەر کیلۆیەک گۆشت بە ۲۵,۰۰۰ دینار و مووچەی فەرمانبەرێک ۱,۰۰۰,۰۰۰ دینار بێت، دوای لابردنی سفرەکان نرخەکە دەبێتە ۲۵ دینار و مووچەکەش دەبێتە ۱,۰۰۰ دینار، واتە توانای کڕین بە تەواوی وەک خۆی دەمێنێتەوە.

لە لایەکی ترەوە، ئەم هەنگاوە بە تەنیا کێشەی هەڵئاوسانی ئابووری چارەسەر ناکات، چونکە هەڵئاوسان ڕاستەوخۆ بەستراوە بە ئاستی بەرهەمهێنانی ناوخۆیی، هەناردەکردن و سیستەمی وەبەرهەنانەوە، نەک لابردنی سفرەکان.

٣. کۆنترۆڵکردنی کاشی شاراوە و لێدانی بازاڕی سێبەر

لە کاتی ئاڵوگۆڕکردنی دراوی کۆن بە نوێ، ئەو نەختینە شارەزایەی لە دەرەوەی کەناڵە بانکییەکان کۆبووەتەوە، ناچار دەبێت تێپەڕێت بە سیستەمی بانکی و ڕەوایەتی پێ ببەخشێت.

بە گوێرەی ئامارە ئابوورییەکان، لە کۆی زیاتر لە ۱۰۰ تریلیۆن دینار، تەنها نزیکەی ۳۰ تریلیۆن دینار لەبەردەست حوکومەتدایە بۆ مووچە و پڕۆژەکان، لە کاتێکدا نزیکەی ۷۰ تریلیۆن دینار لە دەرەوەی سیستەمی بانکی و لە ژێر دەسەڵاتی قۆرخکاران و بازاڕی ڕەشدا دەسووڕێتەوە و بۆ یاریکردن بە بازاڕی دراو بەکاردەهێنرێت. هەر بۆیە، ئەم شارەزایە ئابوورییە پێی وایە هاوتەریب لەگەڵ هەنگاوەکانی تری دەوڵەت، لابردنی سفری دینار باشترین ڕێکارە بۆ گەڕانەوەی ئەو کاشە زەبەلاحەی لە "ژێر زەمین، بیر، تەنور، باخ و مەلەوانگەکاندا" شاردراوەتەوە بۆ ناو خەزێنەی دەوڵەت.

زۆرترین بینراو
یەکێتی دەربارەی دەستگیرکردنی نوری گەرمیانی ڕوونکردنەوە دەدات
عەلی زەیدی نوێترین هەڵوێستی بەرامبەر بە هەرێم راگەیاند
بە ناوبژیوانی سێنتکۆم؛ ڕیاز داوای یارمەتیی لە ئیسرائیل کردووە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی حوسییەکان
هونەرمەند تارا رەسول سوپاسی ئەوانە دەکات کە دەنگیان پێداوە لەهەڵبژاردنی پەرلەمانی سوید
بافڵ تاڵەبانی لە کۆبوونەوەی لەگەڵ عێراقچی: هەرێمی کوردستان ڕێز لە سەروەریی دراوسێکانی دەگرێت
قۆناغی دوای کشانەوەی ئەمەریکا؛ عێراق تا ساڵی ٢٠٢٨ ناتوانێت چەکی گرووپەکان کۆنترۆڵ بکات
بێڵ گەیتس: جیهان بۆ سەردەمی زیرەکیی دەستکرد ئامادە نییە و پێویستمان بە ڕێکخستنی نێودەوڵەتییە
بە نهێنی سەرکردە سەربازییە باڵاکانی ئەمریکا و ئیسرائیل و وڵاتانی عەرەب لە ئەڵمانیا کۆبوونەتەوە
ڕاپۆرتێکی پنتاگۆن ئاماری زیانەکانی ئەمریکا لە کەنداو ئاشکرا دەکات؛ زیاتر لە ٦٠٠ هێرش کراوەتە سەر بنکەکان لە عێراق
چوار ساڵ بەسەر ڕووداوی گیانلەدەستدانی ژینا ئەمینی تێدەپەڕێت؛ سبەی بازاڕەکانی ڕۆژهەڵات دادەخرێن
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×