پێگەی سوننە لە عێراق بە قۆناغێکی نوێی خۆڕێکخستنەوەدا تێدەپەڕێت و لە پشت پەردەوە جووڵەیەکی چڕ دەستی پێکردووە بۆ پێکهێنانی ڕەوتێکی سیاسیی بەرفراوان کە ئەو سەرکردە و لایەنانە لەخۆ بگرێت لە ساڵانی ڕابردوودا بەهۆی گوشارەکانی ئێرانەوە لە گۆڕەپانەکە دوور خرابوونەوە.
ئاوێنە: بەپێی زانیارییەکانی ڕاپۆرتێکی گۆڤاری "المجلة" کە لە لەندەن دەردەچێت و پشتی بە سەرچاوەیەکی باڵای سوننە بەستووە، هەنگاوەکان بۆ ڕاگەیاندنی ئەم بەرە نوێیە خێراتر بوون. چاوەڕوان دەکرێت ڕەوتەکە لەلایەن ئوسامە نوجەیفی، سەرۆکی پێشووتری پەرلەمانەوە سەرکردایەتی بکرێت، هاوکات ژمارەیەک کەسایەتیی دیاری پێشوو لەخۆ دەگرێت، وەک: ڕافیع عیساوی (وەزیری پێشوو)، زافیر عانی (پەرلەمانتار)، قاسم فەهداوی (پارێزگار و وەزیری پێشوو)، لەگەڵ ئەگەری بەشداریکردنی سیاسەتمەدار مەشعان جبوری.
ئەم پێکهاتە نوێیە، کە پشتیوانیی ژمارەیەک وڵاتی ناوچەکەی لەپشتە، ئامانجی ئەوەیە خۆی لەگەڵ پێشهاتە و گۆڕانکارییە چاوەڕوانکراوەکانی عێراقدا بگونجێنێت، بەتایبەت کە گوتار و پێگەی ئەم کەسایەتییانە زۆرترین دوورییان لە ستراتیژی تاران لە عێراقدا هەیە.
هەستکردن بە گۆڕانی کەشوهەوای ناوچەکە
لە ڕاپۆرتەکەدا هاتووە کە بازنە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی پێکهاتەی سوننە لە ئێستادا جۆرێک لە ئارامیی ڕێژەیی بەدی دەکەن، بەو پێیەی ئەو ناکۆکی و دابەشبوونانەی پێشتر تەنیا لەنێو ماڵی سوننە و کورددا قەتیس بوون، ئێستا پەڕیونەتەوە بۆ نێو کایەی سیاسیی شیعەش کە پێشتر ئێران کۆنترۆڵی دەکرد. لەم کاتەدا، درز و ڕوانگەی دژبەیەک لەنێو خودی "چوارچێوەی هەماهەنگی"دا دروست بووە و پۆستی سەرۆک وەزیرانیش تا ڕادەیەکی زۆر بووەتە ئامرازێک تەنیا بۆ ڕاگرتنی هاوسەنگی لە نێوان ئەو ناکۆکییانەدا.
دۆخی ئێستای هێزە سەرەکییەکانی سوننە
لە گۆڕەپانی ئێستادا، سێ ڕەوتی بنەڕەتی لەناو پێکهاتەی سوننەدا چالاکن:
حزبی تەقەدوم: بە سەرۆکایەتیی محەمەد حەلبوسی، سەرۆکی پێشووی پەرلەمان، کە پشت ئەستوورە بە قورسایی جەماوەریی لە پارێزگای ئەنبار و پەیڕەوکردنی گوتارێکی نەتەوەیی.
هاوپەیمانیی سیادە: بە ڕابەرایەتیی خەمیس خەنجەر، کە وەک میراتگری ئیسلامی سیاسیی سوننە دەردەکەوێت بەڵام بە گوتارێکی نیشتمانییەوە کار دەکات.
هاوپەیمانیی عەزم: بە سەرۆکایەتیی بازرگان موسەننا سامەڕائی، کە بەهۆی دەستگیرکردنی لە چەند هەفتەی ڕابردوودا بە تۆمەتی گەندەڵی، پێشبینی دەکرێت قورسایی و کاریگەریی ڕەوتەکەی لەبەرژەوەندیی دوو جەمسەرەکەی دیکەدا پاشەکشە بکات.
دوو ئاراستەی سەرەکی لە جووڵەی سوننەکاندا
بەپێی چاودێرییەکان، هێزە سوننەکان لەم ماوەیەی دواییدا و لەژێر چاودێری و چاودێریکردنی هەرێمیدا، بە دوو ئاراستە کەوتوونەتە جووڵە:
ئاراستەی یەکەم: یەکخستنی هەڵوێستەکان بووە لەگەڵ حکومەتی فیدراڵ لەبارەی پرسی جەنگ و داماڵینی چەکی گرووپە چەکدارەکان بۆ دوورکەوتنەوە لە گوشارەکان. لەم چوارچێوەیەدا، ستایشی لایەنە پابەندەکان کراوە (وەک شبل زەیدی، سەرۆکی فراکسیۆنی خەدەمات) و پێشوازی لە هەڵوێستی هێزە میانڕەوەکانی وەک "عەسائیب" و "سەییدولشوهەدا" کراوە، هاوکات بەبێ ئەوەی بەریەککەوتن و پێکدادان لەگەڵ لایەنە ڕەتکەرەوەکانی وەک "کەتائیبی حزبوڵڵا" و "نوجەبا" دروست ببێت.
ئاراستەی دووەم: هەوڵدان بووە بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان لەگەڵ سەرکردایەتیی کورد؛ لەم پێناوەشدا محەمەد حەلبوسی سەردانی هەرێمی کوردستانی کرد و لەگەڵ مەسعود بارزانی کۆبووەوە. بەپێی سەرچاوە ئاگادارەکان، تەوەرێکی سەرەکیی وتووێژەکان تایبەت بووە بە ئایندەی عێراق و تاوتوێکردنی بژاردەی پێکهێنانی هەرێمی نوێ، کە ئەگەری هەیە بەشێکیان لە ناوچە سوننەنشینەکانی ڕۆژئاوای عێراق بێت.
کۆسپەکانی بەردەم ماڵی سوننە
لە کۆتایی ڕاپۆرتەکەدا، ڕوانگەی ئەحمەد یوونس، توێژەری سیاسی خراوەتەڕوو کە سێ ئاستەنگی سەرەکی لەبەردەم هێزە سوننەکاندا دیاری دەکات:
یەکەم، پەرتەوازەیی ناوخۆیی و زاڵبوونی دڵسۆزی بۆ سەرکردە و کەسایەتییەکان لەسەر بنەمای دامەزراوەیی و پەیڕەوکردنی گوتاری ڕوونی ئایدیۆلۆژی.
دووەم، نەبوونی توانای پێویست بۆ داڕشتنی داواکاری و ئامانجە داهاتووەکانیان بەشێوازێکی بابەتییانە.
سێیەم، نەگەیشتن بە ئاستی دروستکردنی هاوسەنگییەکی پتەو لە نێوان کارەکتەرە کاریگەرە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکاندا بەجۆرێک کە لەگەڵ بەرژەوەندییە باڵاکانی پێکهاتەکەدا یەک بگرێتەوە.