هومام حەمودی: حوکمڕانیی عێراق هاوپەیمانێتییەو دەبێت چەک تەنها لە دەستی دەوڵەتدا بێت
  2026-09-11       50       

سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای ئیسلامیی عێراق، هومام حەمودی، هۆشداریی توند دەداتە هێزە سیاسییەکانی وڵاتەکەی و ڕایدەگەیەنێت کە حوکمڕانیی عێراق لەسەر بنەمای "هاوپەیمانێتی" دامەزراوە و تەنها لە دەستی پێکهاتەی شیعەدا نییە. هاوکات داوا دەکات کۆتایی بە پشکپشکێنەی حزبی بهێنرێت کە بە وتەی ئەو، دامەزراوەکانی دەوڵەتی وێران کردووە.

ئاوێنە: ​لە میانی بەشداریکردنی لە سیمینارێکدا لە پێشانگای نێودەوڵەتیی کتێب لە بەغدا، حەمودی تیشکی خستە سەر کۆمەڵێک پرسی هەستیاری ناوخۆیی و هەرێمی، کە دیارترینیان بریتی بوون لە:

​دەرهاوێشتەکانی پشکپشکێنە: سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای ئیسلامی ڕەخنەی توندی لە گۆڕینی پشکپشکێنەی نەتەوەیی و مەزهەبی بۆ "پشکپشکێنەی حزبی" گرت و ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم هەنگاوە دەوڵەتی کردووەتە موڵکی حزبەکان. لەم سۆنگەیەوە، بەرپرسیارێتیی شکست و سەرکەوتنەکانی خستە ئەستۆی سەرجەم هێزە سیاسییەکان و ڕەتیکردەوە کە تەنها پێکهاتەیەک باجی هەڵەکان بدات.

 حەمودی دانی بەوەدانا کە عێراق لە بونیادنانی دەوڵەتی دامەزراوەییدا دواکەوتووە، بەڵام جەختی لەوە کردەوە کە پرۆسەی دیموکراسی و ئاڵوگۆڕی ئاشتییانەی دەسەڵات جێگیر بووە. ڕەتیشی کردەوە ئەم سیستەمە بەرهەمی بڕیارەکانی پۆڵ برێمەری حاکمی مەدەنیی پێشووی ئەمریکا بێت، بەڵکو گەڕاندیەوە بۆ قوربانییەکانی گەلی عێراق و بڕیاری مەرجەعییەت، و وتی: "دیموکراسی بۆ هەمیشە دەمێنێتەوە".

سەبارەت بە پرسی ئەمنی، حەمودی ئاشکرای کرد کە ڕۆژی ١/١٠ وەک دەستپێکی پڕۆژەی بەدیهێنانی سەروەریی تەواوەتی دیاریکراوە. باسی لەوەش کرد کە پرسی کۆنترۆڵکردنی چەک تەنها لە دەستی دەوڵەتدا، لە چوارچێوەی پلانێکی نیشتمانیی قۆناغبەندیدا جێبەجێ دەکرێت، کە لەوانەیە چەند مانگێک بخایەنێت.

​پێگەی حەشدی شەعبی و کێشەکانی ناوچەکە: سەبارەت بە چارەنووسی حەشدی شەعبی، ڕوونیکردەوە کە ئەم هێزە بە بڕیاری پەرلەمان پێکهاتووە و تەنها لە ڕێگەی هەمان دامەزراوەشەوە دەتوانرێت هەڵبوەشێنرێتەوە. لەسەر ئاستی ناوچەکەش، ئیسرائیلی بە "گرێیەکی ڕاستەقینە" و هەڕەشەیەکی بەردەوام وەسف کرد.

لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا، سەرکردەکەی چوارچێوەی هەماهەنگی پەیامێکی ئاراستەی ئەو لایەنانە کرد کە چاویان لە گۆڕانکاریی ڕیشەییە لە دەسەڵاتدا و وتی: "هەر کەسێک پێی وابێت دەکرێت دەسەڵات لە شیعە وەربگیرێتەوە، لە وەهمدایە." داواشی کرد پڕۆژەیەکی نیشتمانی بۆ سەروەریی یاسا، دوور لە پشکپشکێنە و هەڵمەتێکی گشتگیری ڕووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی دەستپێبکات کە بەبێ جیاوازی هەمووان بگرێتەوە.

ئەم لێدوانانەی حەمودی لە کاتێکدان کە سیستەمی سیاسیی عێراق لە دوای ساڵی ٢٠٠٣وە لەسەر بنەمای تەوافوق داڕێژراوە (سەرۆکوەزیران بۆ شیعە، سەرۆککۆمار بۆ کورد، و سەرۆکی پەرلەمان بۆ سوننە). هومام حەمودی یەکێکە لە سەرکردە دیارەکانی "چوارچێوەی هەماهەنگی"، کە گەورەترین هاوپەیمانیی فەرمانڕەوای هێزە شیعەکانی عێراقە و ڕۆڵێکی بەرچاوی لە داڕشتنی سیاسەتی ئێستای وڵاتەکەدا هەیە.

زۆرترین بینراو
وه‌زیری پێشمه‌رگه‌: پڕۆسه‌ی یه‌كخستنه‌وه‌ی ته‌واوه‌تی هێزه‌كانی پێشمه‌رگه‌ به‌سه‌ركه‌وتویی كۆتایی هات
لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان مەلایەک بە بە دەستڕێژی گوللە کوژرا
دادگاییکردنی دەستگیرکراوانی لالەزار دواخرا؛ پارێزەران باس لە «سیناریۆ و گوشار» لەسەر تۆمەتباران دەکەن
پەرلەمانتارێک: وەزیری دارایی واژۆی لەسەر ناردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم کرد
پێشڕەویی حوسییەکان بەرەو شاری موخا؛ هاوکێشەی سەربازی لە دەوروبەری بابولمەندەب دەگۆڕێت
هه‌یبه‌ت حه‌لبوسی بۆ مه‌سرور بارزانی: مافه‌ ده‌ستورییه‌كانی هه‌رێم له‌ بودجه‌دا پارێزراو ده‌بن
حکومەتی هەرێم بەپێی سەرژمێریی نوێ داوای 14.1%ـی بودجەی عێراق دەکات؛ "مەبەستمان بودجەی گشتگیرە نەک تەنها مووچە"
ئیسرائیل بە هەزارو ١٠٠ تەن تەقەمەنی تونێلەکانی "عەلی تاهیر"ی وێران کرد
دادگای سلێمانی ئەمڕۆ وتەی لاهور شێخ جەنگی و پێنج دەستگیرکراوی دۆسیەی لالەزار وەردەگرێت
لە کەلار؛ منداڵێکی دوو ساڵان لەناو تەشتێک ئاودا خنکا
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×