محمەد سابر هەمەوەندی، شارەزای سەربازی، لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ ئاوێنە ڕایدەگەیەنێت کە ڕێکخراوی داعش جارێکی دیکە دەستی بە خۆڕێکخستنەوە و فراوانکردنی چالاکییەکانی کردووەتەوە، بەتایبەتی لەو ناوچانەی عێراق و سووریا کە بەدەست بۆشایی ئەمنی و قەیرانی سیاسییەوە دەناڵێنن. بەپێی شیکارییەکانی ناوبراو بۆ ئاوێنە، جموجوڵەکانی ئەم ڕێکخراوە نەک تەنها لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بەڵکوو تا وڵاتانی ئەوروپاش درێژەی کێشاوە و شێوازی کارکردنیان پێی ناوەتە قۆناغێکی جیاوازەوە.
فراوانبوونی تۆڕەکان لە ئەوروپا و خۆڕێکخستنەوە لە زیندانەکان
بەپێی زانیارییەکانی ئەم شارەزا سەربازییە، چالاکییەکانی داعش لە وڵاتانی ئەوروپا بە شێوەیەکی ئاشکرا دەبینرێن، کە تیایدا سەرقاڵی کۆکردنەوەی پارە و دووبارە ڕێکخستنەوەی تۆڕەکانیانن. هەمەوەندی ئاماژە بەوەش دەکات، ڕێکخراوەکە لە ناو زیندانەکانی عێراق و سووریا کار بۆ دروستکردنی شانەی نوێ و خۆڕێکخستنەوە دەکات، کە ئەمەش مەترسییەکی گەورەی لەسەر ئاسایشی ناوچەکە دروست کردووە.
قۆستنەوەی قەیرانەکان و بۆشاییە ئەمنییەکان
هەمەوەندی ڕوونی دەکاتەوە کە لە عێراق و سووریا، داعش سوود لە لاوازیی حکومەتەکان و ململانێ سیاسییەکان دەبینێت. ئەو پێی وایە بوونی هەستی پەراوێزخستن و نادادپەروەری لای پێکهاتەی سوننە، بەتایبەتی لە ناوچەکانی وەک مووسڵ، حەویجە، ڕومادی و تیکریت، زەمینەیەکی لەباری بۆ گەشەکردنی فیکری ڕێکخراوەکە ڕەخساندووە. هاوکات، جەخت لەوە دەکاتەوە کە داعش ئەو ناوچانە دەکاتە ئامانج کە دەکەونە نێوان هێزەکانی پێشمەرگە و سوپای عێراقەوە (وەک ناوچەکانی چیای حەمرین)، چونکە ئەو بۆشاییە ئەمنییانە وەک پەناگەیەکی ئارام بۆ مانەوە و هێرشکردن بەکاردەهێنن. زانیارییەکانی هەمەوەندی بۆ ئاوێنە باس لەوەش دەکەن کە پاشماوە و شانە نوستووەکانیان لە شارەکانی هەرێمی کوردستان، وەک هەولێر و سلێمانی، بوونیان هەیە.
شێوازی هێرشەکان و ئایدۆلۆژیای ڕێکخراوەکە
سەبارەت بە شێوازی کارکردنیان، هەمەوەندی ئاشکرای دەکات کە لە ڕووی سەربازییەوە، داعش پەنای بردووەتەوە بۆ شێوازی دڕندانەی پێشووی خۆی، لەوانەش ڕفاندن، کوشتنی سەربڕین (وەک ئەوەی بەرامبەر دوو گەنج ئەنجامیان دا) و تیرۆرکردنی کەسایەتییەکان. ئەو شارەزایە دەڵێت ڕێکخراوەکە هەڵگری ئایدۆلۆژیایەکی توندڕەوی ئایینییە کە جگە لە خۆیان، هەموو ئایین و مەزهەبەکانی تر، تەنانەت مەزهەبەکانی دیکەی ئیسلامیش ڕەتدەکەنەوە و بە "کافر"یان دەزانن. ئامانجی سەرەکییان دووبارە کۆنتڕۆڵکردنەوەی ناوچەکان و سەپاندنی دەسەڵاتی خۆیانە.
ڕۆڵی هاوپەیمانان و مەترسییەکانی کشانەوە
لە کۆتایی لێدوانەکەیدا بۆ ئاوێنە، محمەد سابر هەمەوەندی پێی وایە کە حکومەتەکانی عێراق و سووریا بەبێ هاوکاریی کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، بەتایبەتی وڵاتانی وەک ئەمریکا، بەریتانیا، فەڕەنسا و ئەڵمانیا، ناتوانن بەتەواوی ڕووبەڕووی ئەم هەڕەشەیە ببنەوە. بە بڕوای ئەو، بەشێک لە سەرکەوتنەکانی ئەم دواییەی داعش دەگەڕێتەوە بۆ کەمبوونەوەی فشاری نێودەوڵەتی و ئەگەری کشانەوەی هێزەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە، کە ئەمەش وایکردووە ڕێکخراوەکە سوود لەو هەلە وەربگرێت و هەژموونی خۆی فراوانتر بکات. تەنانەت سیاسەتی نێودەوڵەتی و پەیوەندییە دیپلۆماسییەکانیش دەقۆزێتەوە بۆ بەرژەوەندییەکانی خۆی.