ئا: ئاوێنە
لە کاتێکدا دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا هێشتا بڕیاری کۆتایی خۆی سەبارەت بە ململانێکان لەگەڵ ئێران نەداوە، هەواڵگریی ئەمریکا دەستی کردووە بە لێکۆڵینەوە لە پەرچەکرداری ئێران لە ئەگەری ئەوەی ترەمپ سەرکەوتن ڕابگەیەنێت.
دوو بەرپرسی ئەمریکی و کەسێکی ئاگادار لە دۆسیەکە ئاشکرایان کردووە کە ئاژانسەکانی هەواڵگریی ئەمریکا تاوتوێی ئەوە دەکەن تاران چۆن وەڵام دەداتەوە ئەگەر سەرۆکی ئەمریکا "سەرکەوتنێکی تاکلایەنە" لەو جەنگەی کە دوو مانگە بەردەوامە ڕابگەیەنێت، کە ئێستا بووەتە بارگرانییەکی سیاسی بۆ سەر کۆشکی سپی.
سەرچاوەکان ئاماژەیان بەوەش کردووە کە کۆمەڵگەی هەواڵگری ئەم بابەتە و پرسەکانی دیکەش لەسەر داوای بەرپرسانی باڵای ئیدارەکە شی دەکاتەوە، بە مەبەستی تێگەیشتن لە لێکەوتەکانی ئەگەری پاشەکشەی ترەمپ لە جەنگێک کە هەندێک بەرپرس و ڕاوێژکار ترسی ئەوەیان هەیە ببێتە هۆی زیانی گەورە بۆ کۆمارییەکان لە هەڵبژاردنەکانی نیوەی خولی کۆنگرێس لە کۆتایی ئەمساڵدا، بەگوێرەی ئەوەی ئاژانسی "ڕۆیتەرز" ئەمڕۆ چوارشەممە بڵاوی کردووەتەوە.
هێشتا ڕوون نییە کەی ئاژانسە هەواڵگرییەکان کارەکانیان تەواو دەکەن، بەڵام پێشتر لێکۆڵینەوەیان بۆ پەرچەکردارە ئەگەرییەکانی سەرکردەکانی ئێران کردووە بەرامبەر بە ڕاگەیاندنی سەرکەوتن لەلایەن ئەمریکاوە.
لەو ڕۆژانەی کە دوای هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر تاران لە کۆتایی مانگی شوباتی ڕابردوو هاتن، ئاژانسەکانی هەواڵگری خەمڵاندنیان وابوو کە ئەگەر ترەمپ سەرکەوتن ڕابگەیەنێت و ئەمریکا ئامادەیی سەربازیی خۆی لە ناوچەکەدا کەم بکاتەوە، ئەوا بە ئەگەری زۆرەوە تاران ئەمە وەک دەستکەوتێک بۆ خۆی دەبینێت، بەپێی وتەی یەکێک لە سەرچاوەکان.
بەڵام ئەگەر ترەمپ سەرکەوتنی ئەمریکا ڕابگەیەنێت و لە هەمان کاتدا ئامادەییەکی چڕی سەربازی بهێڵێتەوە، پێدەچێت ئێران ئەمە وەک تاکتیکێکی دانوستاندن ببێنێت، بەبێ ئەوەی لای ئەو بە واتای کۆتاییهاتنی جەنگ بێت.
بژاردە سەربازییەکان هێشتا لەسەر مێزن
سەرەڕای ئەمانە، چەندین بژاردەی سەربازی بە فەرمی هێشتا لەسەر مێزن، لەوانە نوێکردنەوەی هێرشە ئاسمانییەکان بۆ سەر سەرکردە سەربازی و سیاسییەکانی ئێران، بەپێی وتەی کەسێکی دیکە کە ئاگاداری ناوخۆی ئیدارەکەیە.
بەڵام یەکێک لە بەرپرسانی ئەمریکا و کەسێکی دیکە کە بەشدارن لە گفتوگۆکاندا ڕایانگەیاندووە کە پڕکێشەترین بژاردەکان، وەک هێرشی زەمینی بۆ ناو خاکی ئێران، ئێستا کەمتر ئەگەری هەیە وەک لەوەی چەند هەفتەیەک لەمەوبەر هەبوو.
هاوکات یەکێک لە بەرپرسانی کۆشکی سپی گوشارە ناوخۆییەکانی سەر سەرۆک بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگەکەی بە "گەورە و بێوێنە" وەسف کرد.
هەرچەندە هێشتا هیچ بڕیارێک نەدراوە و ترەمپ دەتوانێت بە ئاسانی دەست بکاتەوە بە هەڵکشانی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان، بەڵام هێوربوونەوەیەکی خێرا لەوانەیە گوشارە سیاسییەکانی سەر سەرۆک کەم بکاتەوە، بەڵام لە هەمان کاتدا ڕەنگە ئێران بوێرتر بکات.
لە بەرامبەردا، ئانا کێلی گوتەبێژی کۆشکی سپی جەختی کردەوە کە واشنتن هێشتا سەرقاڵی دانوستانە لەگەڵ ئێرانییەکان و "ناچێتە ناو هیچ ڕێککەوتنێکی خراپەوە". وتیشی: سەرۆک ناچێتە ناو هیچ ڕێککەوتنێکەوە مەگەر ئاسایشی نەتەوەیی ئەمریکا لە پێشینەدا بێت، و زۆر ڕوون بووە لەوەی کە ئێران ناتوانێت چەکی ئەتۆمی هەبێت.
تێچوویەکی سیاسی بەرز
ئەم زانیارییانە لە کاتێکدا دێن کە ڕاپرسییەکان نیشانی دەدەن جەنگەکە لەناو ئەمریکییەکاندا بە هیچ شێوەیەک جەماوەری نییە. بەپێی ڕاپرسییەکی "ڕۆیتەرز/ئیپسۆس" کە هەفتەی ڕابردوو بڵاوکراوەتەوە، تەنها 26%ـی بەشداربووان پێیان وابووە هەڵمەتە سەربازییەکە شایەنی ئەو تێچووەیە، لە کاتێکدا تەنها 25% وتوویانە کە ئەمە ئەمریکای پارێزراوتر کردووە.
سێ کەس کە ئاگاداری گفتوگۆکانی ئەم دواییەی کۆشکی سپین، ڕوونیان کردەوە کە ترەمپ بە باشی ئاگاداری ئەو باجە سیاسییەیە کە خۆی و حزبەکەی دەیدەن.
جێگەی ئاماژەیە، دوای بیست ڕۆژ لە ڕاگەیاندنی ئاگربەست لەلایەن ترەمپەوە، شەپۆلێک لە هەوڵە دیپلۆماسییەکان نەیانتوانی گەرووی هورمز بە تەواوی بکەنەوە، کە دەمارێکی گرنگی ئابوورییە، دوای ئەوەی تاران لە ڕێگەی هێرشکردنە سەر کەشتییەکان و چاندنی مین لەو ڕێڕەوە ئاوییەدا دایخست.
پەککەوتنی جوڵەی کەشتیوانی کە نزیکەی 20%ـی نەوتی خاوی جیهان دەگوازێتەوە، بووە هۆی بەرزبوونەوەی تێچووی وزە لە ئاستی جیهان و نرخی سووتەمەنی لە ئەمریکا.
کەمکردنەوەی ئامادەیی سەربازیی ئەمریکا لە ناوچەکەدا هاوتەریب لەگەڵ هەڵگرتنی گەمارۆکان، دەبێتە هۆی دابەزینی نرخی بەنزین، بەڵام تا ئێستا هەردوولا لە هەر ڕێککەوتنێک دوور دیارن.
تەنانەت ترەمپ لە کۆتایی هەفتەی ڕابردوودا سەردانێکی پلان بۆ داڕێژراوی ستیڤ ویتکۆف، نێردەی تایبەت و جارید کوشنەری زاوای بۆ بینینی بەرپرسانی ئێران لە پاکستان هەڵوەشاندەوە و بە ڕۆژنامەنووسانی وت "ئەمە کاتێکی زۆری دەوێت"، و وتیشی "ئەگەر ئێران دەیەوێت قسە بکات، تەنها پێویستە پەیوەندی بکات".