لە جوغزی رێكخراوەكانی بواری پرسی جینۆسایدەوە !

شەماڵ عادل سەلیم
  2022-01-08   

٥١ رێكخراوی بواری پرسی جینۆساید و چالاكوانان و نووسەرانی هەرێمی کوردستان پێش چەند رۆژێک لە راگەیەنراوێکدا  داوای یاسایەك بۆ تەجریمی نكۆڵیكردن لە جینۆساید و ستایشکردنی سەددام حوسێن و ڕیژێمە فاشییەکەی  دەکەن .

 بەتایبەت دوای ئەوەی ماوەیەكە لە كەناڵەكانی راگەیاندن و تۆڕە كۆمەلایەتییەكان نا بەرپرسانە خەڵکانێک ستایشی تاوانبارانی جینۆسایدی گەلی کوردستان و رژێمی فاشیستی بەعس دەکەن .

دیارە ئەم ٥١ رێکخراوە  بێ ئاگان لەوەی کە لە دەستووری عیراق مادەی ٧ برگەی یەکەم و دووەم زۆر بە ئاشکرا رێگری لە ستایشکردنی حزبی بەعسی فاشی دەکات .

دەربارەی ئەم بابەتە بەباشمان زانی ڕای پسپۆری دیاری عیراقی بەرێز دکتۆر مونزر ئەلفەزل لەمەر ئەم بابەتە بزانین ، هەربۆیە پەیوەندیمان پێ کرد و لە جەنابیمان پرسی :

بەرێز د.ئەل فەزل :  لەگەڵ ئەوەی کە دەستوری عیراق حزبی بەعسی فاشی قەدەغە کردووە ، کەچی هەندێ لایەن و کەسایەتی لە عیراق و هەرێمی کوردستاندا نا بەرپرسانە ستایشی  سەددام و حزبەکەی دەکەن و وێنەکانێشی لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان بڵاو دەکەنەوەو بە پاڵەوانی عیراقیش ناوی دەبەن ، دەپرسم : ئایا کێن ئەو لایەنانەی کە دەبێت تەجریمی ئەو کەس و لایەنانە ی کە ستایشی سەددام و حزبەکەی دەکات ..بکات ؟

بەرێز د. ئەڵفەزل  لەوەڵامدا گوتی : لەگەڵ ئەوەی کە من گوێبیستی ئەو هەواڵە نەبویمە ، کەکەسێک یان لایەنێک ستایشی سەددام و حزبەکەی بکات ، وەڵامم  پرسیارەکەتان بەم شێوەی خوارەوەیە :

(تاوانەکانی حزبی بەعس لە عیراق هیچی کەمتر نییە لە تاوانی نازییەکان لەسەروبەندی جەنگی دووەمی جیهانی دا ، سەددام وحزبە نازییەکەی  تاوانی کۆمەڵکوژییان ئەنجام داوە کە دووچاری سزای نێودەوڵەتییان دەکاتەوە، بەهەزارەها هاووڵاتی بێتاوانی عیراقیان لەناوبردووە ، هەروەها تاوانی  دژ بە هەردوو وڵات (ئیران و کوێت ) یشی ئەنجام داوە . هەروەک ئاشکرایە ڕێککەوتننامەی ڕێگریکردن لە کۆمەڵکوژی ساڵی ١٩٤٨ تاوانەکانی سەددام دەگرێتەوە و بە تاوانی نێونەتەوەتی (International Crimes)وەسف دەکرێت کە ئەم تاوانانە لەخۆ دەگرێت   : کۆمەڵکوژیی، تاوانی جەنگ و تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی ، پێشێلکارییە مەترسیدارەکانی پەیماننامەی جنێڤی ساڵی 1949 ، تیرۆر ، گەندەڵی و تاوانی ترسناکی دیکە  کە لە کاتی ئاشتی یان شەڕ ئەنجام دەدرێت .

بۆیە لەدوای روخانی ریژێمی بەعس و لەکاتی نووسینەوەی دەستوور لە ساڵی ٢٠٠٥ دا ، ئێمە مادەی ٧ مان خستە ناو دەستوور کە دەڵێت :

 یەکەم: ڕێگەنادرێ‌ بەهیچ هێزێک ڕەگەزپەرستی یان تیرۆر یان تەکفیر یان پاکسازی نەژادی بکاتە بەرنامەی خۆی یان هانی ئەو کارانە بدات یا ڕێیان بۆخۆش بکات یاخود بانگەشەیان بۆ بکات و پاساویان بۆ بهێنێتەوە، بە تایبەت پارتی بەعسی سەددامی لە عێراقدا، لە ژێر هەر ناوێکدا بێت، ڕێگەش نادرێت لە ژێر ناوی فرەیی سیاسی جێی ببێتەوە، ئەمەش بە یاسا ڕێکدەخرێت.

دووەم: دەوڵەت پابەند دەبێت بە دژایەتیکردنی تیرۆر بە هەموو شێوەکانیەوەو کار دەکات بۆ پاراستنی خاکەکەی لەوەی ببێتە بارەگاو شوێنی تێپەربوون و گۆڕەپانی چالاکیی تیرۆریستان.)

د.ئەلفەزل درێژەبەقسەکانی دەدات و دەڵێت : ( ئەما بە نسبەت لایەنی یاسایی ،دەکرێت سکاڵا لە سەر هەر لایەن و کەسایەتێک کە تەمجیدی سەددام و حزبەکەی بکات بە پشت بەستن بە مادەی ٧ ی دەستوورو یاسای ژمارە ١٠ ی ساڵی ٢٠٠٥ ، ئەو یاسایەی کە سەرانی ریژێمی بەعسی پێ سزا درا سکالای لەسەر تۆمار بکرێت  .

 بەواتایەکی تر ، دەتوانرێت لە رێگای رێکخراوەکانی مافی مرۆڤ سکاڵا لەسەر ئەو کەس ولایەنانە ی کە تەمجیدی ریژێمی سەددام دەکەن لە رێگای ( داوکاری گشتی ) سکاڵایان لەسەر  تۆمار بکرێت ، ئیستناد بە دەستوور و یاسای ژمارە ١٠ ی ساڵی ٢٠٠٥ و یاسای ژمارە ١١١ ی ساڵی ١٩٦٩ ی هەموار کراو . )

لەکۆتایدا هەرئەوەندە ماوە بڵێم : هەر یەکێک لە ئێمە ئەرکی سەرشانییەتی سکاڵای یاسایی لەسەر هەر کەسێک کە ستایشی سەددام و حزبە فاشییەکەی بکات ، بەبێ دوودڵی سكاڵای لەسەر تۆمار بکات .

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
توركیا كوژرانی سه‌ربازێكی وڵاته‌كه‌ی له‌ هه‌رێمی كوردستان راگه‌یاند
محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود: ئێوه‌ ئه‌وه‌نده‌ موهیمن ئه‌مریكاو ئێران رێكده‌خه‌ن، ئه‌ی بێزه‌حمه‌ت بۆ خۆتان رێكناكه‌ون
سەبارەت بەبڕیارەکەی دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق بە "نادەستووریبوون"ـی یاسای ژمارە 21ـی ساڵی ‏‏2003ـی پەرلەمانی كوردستان
حكومه‌تی عێراق: له‌ماوه‌یه‌كی نزیكدا نرخی 100 دۆلار له‌ بازاڕی ره‌شدا بۆ 155 هه‌زار دینار داده‌به‌زێنین
نه‌تانیاهو: له‌ماوه‌ی دو ساڵی داهاتودا رژێمی ئێران ده‌ڕوخێنین
شەپۆلێکی نوێی هێرشی مووشەکی و درۆنی بۆ سەر سعودیە؛ ٤ بریندار لە ڕیاز و زیان بەر دامەزراوەیەکی ئارامکۆ کەوت
رێكخراوی یه‌كڕیزیی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان داوای رونكردنه‌وه‌ له‌ سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كات
لە ناو زیندانەوە بۆ ڕیزبەندی پێنج گەورەترین نووسەری مێژووی تورکیا؛ تیراژی کتێبەکانی دەمیرتاش یەک ملیۆنی تێپەڕاند
دڵشاد شه‌هاب: هه‌ندێك له‌ هێزه‌كانی رۆژهه‌ڵات له‌ كاتی جه‌نگدا خه‌ریكی نمایشی سه‌ربازی بون
بەها ئەعرەجی: نەوتی عێراق بە پارێزگاریی ئەمریکا لە ڕێگەی عومانەوە هەناردە دەکرێت و ئێران هاوکارمان نەبووە
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×