(بەشی دوەم)
هەمەجۆری ئابوری ئاماژەیە بۆ چەندین پیشەسازی و کەرت و چالاکی ئابوری کە لە ئابوری هەرێمێک یان وڵاتێکدا هەن. ئەو مەودایە و قوڵی دەرفەت و چالاکییە ئابورییەکانی ناوچەکە دەپێوێت. فرەیی ئابوری شتێکی باشە بۆ ئابوری وڵاتێک. دەتوانێت سەقامگیری ئابوری و هەستانەوە و تەندروستی گشتی زیاد بکات. نوێنەرایەتی کەرتی ئابوری جۆراوجۆر دەکات، کۆمپانیاکان و ئاستی داهات زیاد دەکات. لێرەدا هەندێک لە گرنگترین لایەنە گرینگەکانی هەمەجۆریی ئابوری دەخەینەڕو:
1. سەقامگیری: ئابورییەکی هەمەجۆر ئەگەری ئەوەی هەیە جێگیر و بەهێز بێت لە داڕمانی ئابوریدا. ئابوری جۆراوجۆر سەرچاوەی باوەڕپێکراوی داهات بۆ خەڵک و حکومەت دابین دەکات. کاتێک کۆمپانیایەک یان کەرتێک ڕوبەڕوی کێشە دەبێتەوە، پیشەسازییەکانی تر یان کەرتەکانی تر دەتوانن یارمەتی کەمکردنەوەی کاریگەرییەکە بدەن. بۆ نمونە، وا دابنێ کە ناوچەیەک بە توندی پشت بە پیشەسازییەکی دیاریکراو دەبەستێت، وەک نەوت (87٪ی داهاتی عێراق پشت بە نەوت دەبەستێت). لەو حاڵەتەدا، کەمبونەوە لەوانەیە ببێتە هۆی لەدەستدانی هەلی کار و زەحمەتی ئابوری. لە لایەکی ترەوە، ئابوری جۆراوجۆر کەمتر ڕوبەڕوی ئەم شۆکانە دەبێتەوە.
2- مەودای پیشەسازی: هەمەجۆریی ئابوری مانای ئەوەیە کە ئابوری بە شێوەیەکی زۆر پشت بە یەک پیشەسازی یان کەرت نابەس دەبەستێت. لەبری ئەوە، تێکەڵەیەکی پیشەسازی هەیە وەک پیشەسازی، کشتوکاڵ، گەشتیاری، تەکنەلۆژیا، دارایی، چاودێری تەندروستی و زیاتر. ئەم هەمەجۆرییە لاوازی ئابوری کەم دەکاتەوە بۆ دابەزین لە کەرتێکی دیاریکراودا.
3. خۆڕاگری بەرامبەر ئاڕاستە جیهانییەکان: هەمەجۆری ئابوری دەتوانێت هەرێمێکه بەرگە بگرێت بەرامبەر ئاڕاستە ئابورییە جیهانییەکان لە جیهاندا. وا دابنێ کە هەرێم بە شێوەیەکی زۆر پشت دەبەستێت بە یەک هەناردە یان بازاڕ. لەو حاڵەتەدا، دەکرێت زۆر لاواز بێت بەرامبەر بە گۆڕانکارییەکان لەو بازاڕەدا کە دەتوانێت ببێتە هۆی قەیرانی ئابوری لە وڵاتەکەدا. وەک لە هەرێمی کوردستان بینیمان کاتێک هەناردەکردنی نەوت وەستا.
4. داهێنان و خۆڕاگری: فرەچەشنی ئابوری زۆرجار پشتگیری لە داهێنان و گونجاندن دەکات. پیشەسازییە جیاوازەکان دەتوانن لە یەکتر فێربن و بیرۆکە و تەکنەلۆژیا هاوبەش بکەن، لە ئەنجامدا هەستانەوەی ئابوری و توانای کێبڕکێی تەواویان دەبێت. ئەم ڕکابەرییە دەتوانێت ببێتە هۆی داهێنان و پێشکەوتنی نوێ لە ئابوریدا.
5- ڕاکێشانی وەبەرهێنان: زۆرجار ناوچە یان وڵاتان کە لە ڕوی ئابورییەوە هەمەچەشنن زیاتر سەرنجیان بۆ وەبەرهێنەرانە. وەبەرهێنەران زیاتر ئامادەن بۆ وەبەرهێنان لەو شوێنانەی کە ئاسۆی جۆراوجۆر و مەترسی کەمتر دەبینن کە پەیوەندی بە پشتبەستن بە یەک پیشەسازییەوە هەیە.
6. هەلی کار: جۆراوجۆری ئابوری هەلی کار بۆ دانیشتوان دەڕەخسێنێت. کۆمپانیا و کەرتە جیاوازەکان پێویستیان بە کۆمەڵێک شارەزایی جۆراوجۆر و پێشینەی پەروەردەیی و ئەزمون هەیە. لەبەر ئەوە، ئابورییەکی هەمەجۆر دەتوانێت دەرفەتی کار بۆ ئەو کەسانە دروست بکات کە باکگراوند و شارەزایی جیاوازیان هەیە. بۆ زیادکردنی دەرفەتی کار، زانکۆکان و پەیمانگاکانی تەکنیکی دەتوانن ڕۆڵێکی سەرەکی بگێڕن لە دابینکردنی پێداویستییەکانی بازاڕ بەو شارەزاییانەی کە ئەمڕۆ پێویستە.
7. گەشەپێدانی ناوچەیی: هەمەجۆریی ئابوری دەتوانێت گەشەپێدانی هاوسەنگتری ناوچەیی بەرەوپێش ببات. هانی وەبەرهێنان و چالاکییە ئابورییەکان دەدات لە بوارە جوگرافییە جیاوازەکاندا، کەمکردنەوەی چڕبونەوەی سامان و دەرفەتەکان لە ناوچە دیاریکراوەکاندا. ئەم دەرفەتە نادادپەروەرانە لە بوارە جوگرافییە جیاوازەکاندا دەبێتە هۆی زیادبونی ناڕەزایی خەڵک لە بەشەکانی تری هەرێم و کەمکردنەوەی کێبڕکێی نێوان شارەکانی هەرێم بۆ پەرەپێدانی ئابوری هەرێم.
8. دابەشکردنی داهات: هەمەجۆریی ئابوری دەتوانێت ببێتە هۆی دابەشکردنی داهات هاوسەنگتر. لەو ناوچانەی کە ئابوریی جۆراوجۆریان هەیە، ڕەنگە ئاستی داهاتی فراوانتر هەبێت، کە دەتوانێت نایەکسانی داهات کەم بکاتەوە، بەتایبەتی لە یەک هەرێمدا.
9- کوالیتی ژیان: ئابورییەکی هەمەچەشن دەتوانێت یارمەتی دانیشتوان بدات کوالیتی ژیانێکی باشتریان هەبێت. لەوانەیە پشتگیری لە خزمەتگوزاری و خزمەتگوزارییە جۆراوجۆرەکان بکات، لەوانەش چاودێری تەندروستی، پەروەردە، و ئەگەرەکانی کولتوری و کات بەسەربردن.
10- کەمکردنەوەی باج: حکومەت دەتوانێت کەمکردنەوەی باج بدات بە وەبەرهێنەرانی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی بۆ ئەوەی هانیان بدات بۆ هاندانی ئابوری هەمەچەشن، نەک تەنها وەبەرهێنان لە یەک یان دو کەرتدا، کە دەتوانێت گەشەی ئابوری بگۆڕێت و تێکبدات.
لە کۆتاییدا هەرێمەکان یان ئەو وڵاتانەی کە پیشەسازی جۆراوجۆریان هەیە وەک بەرهەمهێنان، کشتوکاڵ، تەکنەلۆژیا، دارایی، چاودێری تەندروستی، گەشتیاری و ئەوانی تر دەتوانن جۆراوجۆری ئابوری نیشان بدەن. ئەم پیشەسازییانە دەتوانن تەواوکەری یەکتر بن و بەشداری بکەن لە ژینگەیەکی ئابوری هاوسەنگتر و بەردەوامتر. لەگەڵ ئەوەشدا، پەرەپێدان و پاراستنی هەمەجۆری ئابوری لەوانەیە قورس بێت چونکە پێویستی بە سیاسەتی گونجاو و ژێرخان و وەبەرهێنان هەیە بۆ پشتگیریکردنی چالاکییە ئابورییە هەمەجۆرەکان. هەمەجۆری ئابوری دەتوانرێت بەدەست بهێنرێت ئەگەر حکومەتی هەرێم وەبەرهێنەران بپارێزێت لە گەندەڵی وەک بەخشینێک بۆ وەبەرهێنانەکانیان و ڕێگە بە حکومەت بدات گەشە بکات.