بێگومان ئەوەی لە سوریا لە هەلومەرجی ئێستادا هەیە و ڕوویداوە، بێ هۆ نییە. ئامانجەکانی دەوڵەتی تورکیا لە سوریا و نوێنەری ئەمریکا تۆم باراک پێشکەشکردنی لاواز یان لانیکەم دەتوانرێت ئاماژە بە ڕاستییەک بکات کە تۆم باراک نەیتوانیوە وەک ناوبژیوان و دیپلۆماتکارێک مامەڵە بکات بۆ لێک نزیککردنەوەی لایەنە سوریاییەکان. ئەمەش پرسیارێک دەوروژێنێت، ئەری بە راستی ئەمریکا ویستی ئەوە بو کە پێکهاتەکان لە سوریا بەهێز بکات هاوشێەوەی عیراق؟  ئەمە لە گوتار و لێدوانەکانی بەرپرسانی ئەمریکا و بە تایبەتی توم باراک غایبە، و بە پێچەوانەی ئێراق، کە لەشکەرێک راوێژکاری لەشەرکی و ئیداری و دیپلوماسی بونیان هەبو لە پێناو ئاوەدانکردنی ئێراق و نێزیککردنی لایەنەکان لە پێناو سیستەمی سیاسی ئێراق، ئەمریکا تەنیا پشتی بە نێردەیەکی تایبەت بەشت کە ئەرکی دیارکراو بو. لە عێراق لایەنەکان پەیوەندی چر و بەهیزی یان هەبو لە گەل کونگرێس، وزارەتی دەرەوە، پنتاگون و کوشکی سپی، بەلام لە سوریا ئەم دەرگایە داخرابو، واتە ئابلوقەی دیپلوماسی لە سەر لایەنە سوریەکان دروستکرابو، ئەوەی لە سوریا دێتە پێشچاو، جێگای پرسیارە و دەتوانین پرسیاری ئەوە بکرێت چی لە هیزە ئوپوزیسیونەکانی سوریا هات کە لە ژێر ناوی پروسەی " ژنێڤ، ڤیەنا و ئاستانا" لە گەل دەولەتە جیاوازەکان و لە ژێر چەتری بریاری نەتەوە یەکگرتووەکان هەولی گەیشتن بە رێککەوتنێکی گشتگیر یان دەدا؟ بویە، ئەوەی لە سوریا هاتە کایەوە، لە نەبونی رویای هاوبەشی نێوان هیزە ئوپوزیسیونەکانی سوریا لە لایەک و لە لایەکی دیکەش زلهیزەکان و هیزە هەرێمی یەکان، دەرئەنجامی ئەوە بووە کە بریاری ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان پەک بخرێت، و هەلهاتنی ئەسەد ئەو دەرفەتەی بە ئوپوزیسیونی سوریای بێ چەکداری نەدا کە بتوانێت لە دیمشق رکابەری لە گەل هیزێکی جیهادی تیروریست بکات، ئەوەی ئیستا احمد شرع رێبەرایەتی دەکات. ئەمە شکەستی هێزە ئوپوزیسیونەکانی سوریا تەرجومە دەکات، لە هەمان کاتیش نەبونی پشتیوانی جەماوەری لە هیزی ئوپوزیسیون. هەرەوەهاش ئەمە ئەوەمان بو رون دەکاتەوە کە نەتەوە یەکگرتووەکان وەکو رئکخراوێک شکەسی هێناوە و روژ بە روژ پێگەی لە بەرهەمی گرینگی نەدانی ولاتانی زلهیز بە تایبەتی ئەمریکای سەردەەمی ترامپ، کە بەرێوەبردنی ئەمریکا وەکو ئەوە بێت کومپانیای بنەمالەی ترامپ بێت و سیاسەتی دەوڵەتمەداری کە ئەمریکا پێوە ناسراوە و خاوەن کومەلێک بوها و نەریتێ دیار و ریزلیگیراو بون لە سەر ئاستی جیهان، بوتە دوکانێک کە ئەمرۆکە کرین و فروتن بە بوهاکان و نەریتەکان دێتەکردن. ئەمەش کەسایەتی ئەمریکای لە سەر ئاستی جیهان زور لاواز کردوون، مەگەر ئەوە نەبێت کە زوربەی دەوڵەتان هەولی ئەوە دەدەن ئەم جوار سالە لە گەل دوکاندارێک بە ناوی ترامپ ئیدارەی پرسەکان بکەن.

تورکیە و سعودیە و میسر و قەتەریش رولێکی گەورەیان هەبووە لە بەهێز کردنی پێگەی ئەلشەرع، و بەرژەوەندی گرنگی عەرەبی و ستراتێژیان لە سوریا هەیە، و سوریاش پێویستی بەوە هەیە ناو مالی عەرەبی دەرگای بو بێتە کردن و پەیوەندی یەکان ئاسای ببنەوە. ئەلشەرع لە داهاتو دا زورتر بە لای ولاتانی عەرەبی و ئەمریکا دەروات، و بە هوی هەلکەوتەی جوغرافی و پێگەی ستراتێژک لە سەر دەریای ناوەراست و هەبونی کێلگەی گازی سروشتی لە ناو دەریا دا، بی شک، ئەلشەرع  لە روی ستراتێژیش بێت پێویستی بەوە هەیە پەیوەندی یەکانی لە گەل وڵاتانی وەکو قبرس و یونان زورتر ئاسایی بکات هەم ئەمریکا و هەمیش ئوروپا پشتگیری بەهیز لەو ئاسایی بونە دەکەن. بێجگە لەوەی کە بەرەیەکی ناکوکی ئایدولوژی لە روژهەلاتی ناوەراست دا بونی هەیە، شیعە- سوننە ( تورکیا-ع. شعودیە) و سیاسەتکردن و بەرێوەبردنی سوریا لە سەر ئەم رەوانگەیە، کیشەی گەورە و ئاسایشی بو ئەلشەرع دروست دەکات.

پەیوەندیدار بە پرسی کورد، و ئەو ڤولکانەی بە سەر کورد دا هاتوتەووە، زور لە سەر دێتە نوسین و لێکولین لێی دەکرێت، کورد قەت هەست بەوە نەکات کە هاوپەیمانەکانی لە ئەمریکا، بە هوی سیاسەتە بەرژەوەندیخوازەکانی کاتی ترامپ، ئەوانی لە دەست داوە، نەک لە هەرێمی کوردستان نەش لە سوریا. ئەوەی گرینگە لە روی سیاسی یەوە کورد لە سوریا و لە هەرێمی کوردستان هەولەکانی یان بدەن پەیوەندی یەکان لە گەل ئەمریکا بەهیزتر بکرێت، و کول نەدات. ناوچەی روژهەلاتی ناوەراست بەو شێوەیە نامێنێت کە ئێستا دروستکراوە، ئەوەی راستە داگیرکەرانی کوردستان ولات و سیستەمی سیاسی سەقامگیر بەخویەوە نابینێن، بە سوریای ئێستاشەوە کە ئەمریکا لە کاتی ئێستا دا پشتیوانی دەکات و رێکەوتنی لە گەل ئیسرائیل هەیە. ئەوەی دیارە سێ دەولەتی ئێران، عێراق و سوریا لە ستراتێژی تازەی ئەمریکا و ئیسرائیل و وڵاتانی ناوچەکە پێکەوە گرێدراون و هەولی ئەوە دەدرێت، هەم هێزە وەلائی یەکانی سەر بە ئێران و هەمیش ئێران دەسەڵاتی یان بروخێنرێت، و سوریای ئەحمەد شەرع، دەبێت بە ئەرکی خوی هەلستێت، کە بویان دیاری کردوون، بویە، ئەو " نایەی" ژنرال مەزلوم کوبانێ گرینگ و لە شوێنی خوی بووە. کورد کیشەی  نەتەوەی هەیە لە گەل عەرەب و تورک و فارس، بەلام کورد بە کرێگیراوی ولاتان نییە کە بو ئەجێندای ئەوان خوی بە کوشتن بدات. رەنگە ئەم پپرسە بێتە کردن ئەی بو لە سوریا هسد هاوپەیمانی ئەمریکا؟ هاوپەیمانی ئەمریکا و کورد لە سوریا هاوپەیمانی یەکی " لە ناکاو و یانیش مەجبوری" بووە کە هەردوکیان دوژمنێکی هاوبەشیان هەبو، ئەویش " داعش"،  ئەم هاوپەیمانێ تی یە نەتوانرا بەروە هاوپەیمانی یەکی سیاسی بو قوناغەکانی ئێستا پەرەی پێبدرێت و رولی ئەککتەرە هەرێمی یەکان گرینگ بووە لەم بوارە دا. بەلام، ئەوەی ئیستا، وێننەکە زورتر بومان رون دەبێت، هەولێک هەیە، بە تایبەتیش دەبێت زور بە وریای یەوە لە گەل " مارک ساڤایا" نیونەری ترامپ بو ئێراق هەلسوکەوت بکرێت، ئەو ئەرکیکی دیارکراوی هەیە، و رەچاوی ئەوەش دەکات کورد لە هەرێم رولێکی چالاکی لەم بوارەدا هەبێت کە من بە دیدی خوم دژی ئەوەم کورد لە هەرێم بەم رولە هەلستێت، باجەکەی هەر چی یەک بێت، دەبێت وەلامەکە نا بێت. پەیوەندی کورد لە گەل ئێران و لایەنە شیعەکان ناکرێت لە روی ستراتێژی یەوە تێک بدرێت، و بەلکوش دەبێت کار بو بەهێزکردنی پەیوەندی کورد و شیعە بکرێت نەک لە سەر حیسبای سوننە، یان لایەنەکانی دیکە، بەلکو لە روی بوعدی ستراتێژی، و خوپاراستن لە روداوەکانی داهاتو.

 لە لایەن کوردەوە، وەکو پرسێکی ستراتێژی، پێویست بو خوێندنەوەی باشتری کردبا،  واتە ئەولەویەتی یەکەمی تورکیا، وەکو ستراتێژی دەستتێکەلکردن لە گەل هەر لایەنێک کە بتوانێت رێگر بێت لە دروستبونی قەوارەیەکی کوردی لە ژێر هەر ناوێک بێت. بەرپرسانی تورکیا و لە سەرۆی هەمویان ئەردوغان ئەمەی نەشاردوتەوە. ئەردوغان بو ئەم پرسە لە گەل روسیا، ئێران، ئەمریکاو  هتد کەوتە شەر و بەرژەوەندی ئەوانی خستە ژێر هەرەشەی تورکیا. بەوەش نەوەستا، لە نەک رێگری لە داعشی نەکرد لە سەر خاکی خوی، بەلکو هەمو جورە یارمەتیشی بو دابین کرد. نەبو بە ئەندامی هاوپەیمانی شەری داعش، بەلام توانی خواستەکانی خوی بسەپێنێت. هەروەهاش لە پێناو لە ناو بردنی هەرێمی روژئاڤا، لە پشت پەردەوەوە، تورکیا ڕۆڵێکی سەرەکی بینی لە نزیکردنەوەی ئیسرائیل و سوریا ، و خاکی سوریای لە سەر دەستی ئەلشەرع پێشکیشی ئیسرائیلی کرد، ئەمە لە کاتێک دایە، ئەوەی لە راگەیاندن دەبینرێت و دەخوێندرێت و هەر کەسێک ووتارە ئاگرینەکانی ئەردوغان ببینیت، وا دەزانێت ئەمرۆکە ئەردوغان ئیسرائیل خرش و خاپور دەکات.

نەتەوەی کورد لە چوارچێوەی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا مافی مێژوویی هەیە، کورد خزمەتی ئیسلام و مرۆڤایەتی کردووە، پشکی خۆی لە زانست و مەعریفە و داهێنان و بەشێکی گرینگی گەشەپێدانی کۆمەڵگای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە هەموو بوارەکاندا دابین کردووە. نەتەوەیی کورد لە هەموو وڵات و کۆمەڵگاکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بوونی هەیە، مێژوی یەنیش بە هەموو شێوازێک خیانەتی لێ کراوە. مێژوو و سەروەری نەتەوەی کورد بە ناوی تورک و عەرەب و فارس نوسراوە، کولتوور و میراتی کوردی دەشێوێنرێت و مێژوو لە دژی خواستی کورد دزراو ە و دەنوسرێت. ئەم کردەوانەی دەوڵەتە باڵادەستەکان ئامانجیان هەیە، لەڕووی سیاسی و یاساییەوە دەوڵەتانی داگیرکەر و وڵاتانی موسڵمان هیچ مافێکیان بۆ کورد ڕەوا نابینن جگە لە ژێردەستەبوون. لە کاتێکدا وڵاتانی موسڵمان پرسی فەلەستینیان کردۆتە کارتێکی سیاسی بۆ بەرژەوەندی خۆیان، ڕاستییەکە ناشاردرێتەوە، هیچ کام لە دەوڵەتە عەرەبییەکان/ موسڵمانەکان ئەوەندەی ئیسرائیل بیر لە فەڵەستینیەکان ناکات. لە کاتێک دا کوی گشتی دەوڵەتە بەناو عەرەبی و موسڵمان دژی مافە ڕەواکانی نەتەوەی کورد وەستاونەتەوە کە نەتەوەیەکی موسڵمانە، هەرگیز دامەزراوەیەکی دەستەجەمعی موسڵمانەکان لەسەر ئەو نەهامەتییەی کە لەلایەن دەسەڵاتە داگیرکەرە موسڵمانەکانەوە بەسەر کورددا هێناون، قسەی نەکردووە. لە بەرامبەردا کاتێک کوردەکان ڕوو لە ڕۆژئاوا و ئیسرائیل دەکەن، سەرکردە وڵاتە موسلمانەکان ئەو جۆرە پەیوەندی کورد بە خیانەتێکی ئایینی بەرامبەر ئومەتی ئیسلامی پێناسە دەکەن. لە بەرامبەردا ئەمە ڕەوایە بۆ هەموو وڵاتانی موسڵمان کە هەر پەیوەندییەکیان لەگەڵ ڕۆژئاوا و ئیسرائیل هەبێت. پەیوەندییەکانیان لەگەڵ ئیسرائیل و ڕۆژئاوا بۆ یەکخستنی دەوڵەتە موسڵمانەکانە بەڵام پەیوەندیی کورد گەلانی موسڵمان دابەش دەکات. بۆیە میللەتی کورد دەبێت بەرژەوەندییەکانی خۆی بخاتە پێشەوە و خزمەت بە بەرژەوەندیی دەوڵەتانی داگیرکەر نەکات تەنانەت ئەوانەی دەژی کوردیش بن. دەوڵەتانی داگیرکەر دەبێ ڕێز لە نەتەوەی کورد بگرن نەک بە قسە و دروشمی " برایەتی و موسڵمانبوون" بەڵکو بە داننان بە مافە یاسایی و سیاسی و کولتوورییەکانی کورد.

دەوڵەتی تورکیا ماوەی ١٠٠ ساڵە خزمەت بە ئیمپریالیستی ئەمریکا و ڕۆژئاوا دەکات، کەچی کورد تۆمەتبار دەکات بە خزمەتکردنی زلهێزە ئیمپریالیستەکان و جێ بەجێکردنی پروژەکانی یان لە روژهەلات. کەس ناپرسێت بەرێزان بریاردەرانی تورکیا رێککەوتنی پاریس و رادەستکردنی باشوری سوریا بە ئیسرائیل لە لایەن تورکیاوە، ئەگەر خزمەتی ئیمپریالیستی ئەمریکا و ئوروپا نەبێت، دەچیتە خانەی چ بابەتێک؟ ئەو ئەمریکایە کە لەم ماوەیە دا بە ناو هاوپەیمانی کورد بو، تورکیا ناوی لێنابو ئیمپریالیست، هاوپەیمانی مێژوویی تورکیایە و بەهێزترین سپۆنسەری دەسەڵاتی تورکیایە لەم جوغرافیایە، و هەر ئەم ئەممریکای ئیمپریالیستە کە گەورەترین سپونسەر بووە ئێکێتی ئوروپا لە سالی ١٩٩٦ رێککەوتنی بازاری ئازاد  لە نێوان تورکیا و یەکێتی ئوروپا دا ڤاژو بکرێت. سیاسەتمەداران و ڕۆژنامەنووسان و شرۆڤەکارانی تورکیا هەر تاکێکیان مێشکیان بلە رێگای پروپاگەندەو سیستەمی پەروەردەوە شۆردراوە، و بە شێوەیەک هەبونی بەڵگەنامەی مێژووی بونی نەتەوەی کورد لەم ناوچەیە ئینکار دەکەن. زمانی کوردی ئیکار دەکەن، لەکاتێکدا هەزاران تۆماری مێژوویی لە ئەرسێڤی دەوڵەتی تورکیادا هەیە، راستی یەکان دەسەلمێنێت. کاتێک کەسانی وەک من کە زمانی تورکی دەزانن و چاودرێری میدیا و سیاسەتی تورکیا دەکەەن، کارەساتبارە بینینی ئەکادیمیستێک لەبەردەم تیڤیدا درۆ بکات یان زانیاری دروست نەخاتە رو. ئەگەر ئەمە ئاستی ئەخلاقی ئەکادیمیای تورکی بێت، من و ئەوانی تر هیچی زیاترمان نییە بۆ لێدوان. لە تورکیا هەوڵی سیستماتیکی هەیە بۆ لەناوبردنی نەتەوەی کورد، بەڵام ئەم سیاسەتەی تورکیا تا ئێستا شکستی هێناوە. ناسیونالیزمی کورد لە نێو گەنجانی کورد لە تورکیا تا دێت بەهێزتر دەبێت،ئەوەی راسستی بێت تورکیا لە شەڕی چەکداری ٤٦ ساڵەی لەگەڵ پەکەکەدا شکستی هێناوە، پەنا بردنی ئەردۆغان و دەوڵەت باخچەلی (مەهەپە)  بو ئوجالان لە دورگەیی ئیمرالی بۆ شتێک کە پێی دەڵێن "تورکیای بێ تیرۆر"، ئەم راستی یە بومان پشتراست دەکات.

تورکیە تووشی کێشە بووە، و کێشەی گەورە، پەرەسەندنی پرسی کورد لە ناوچەکەدا، شانازی تورکیا بۆ بوون بە هێزێکی هەژموون لەلایەن ئیسرائیل، ئێران ، عەرەبستانی سعودیە و میسرەوە رێگە پێنادرێت، بویە هەمەیشە لە هەولی دەستوەردانە لە کێشە ناوخوی یەکانی وڵاتانی روژهەلاتی ناوەراست. ئەردۆغان خەون دەبینێت بە سەر لە نوێ بونیاتنانەوەی ئیمپراتۆریەتی عوسمان. ئەم خەونە لە نێوان تاشەبەردەکانی روژهەلاتی ناوەراست گیری خواردوتەوە. لە لایەک ئیسرائیل و یۆنان و قوبرس هاوپەیمانی نوێ دروست دەکەن و بە ئاشکرا بە تورکیا دەلێن لە شوێنی خوی راوەستێت. بویە، هه ڵگرتنی دروشمی "برایه تی تورک-عه ڕه ب-کورد" لە پێناو چەسپاندن و سەقامگیرکردنی بەرژەوەندی یەکانی تورکیا زور لە مێژە فرێدراوە زبلدان. گەلانی ناوچەکە بالا دەستی نەتەوەی تورکیا لە ژێر سیبەری ئومەی ئیسلامی قبول ناکات.

ئەوەی جێگای دڵخوشی یە، روژئاڤای کوردستان نامەیەکی کراوەی بو پایتەختی داگیرکەرانی کوردستانی نار، کە کوردستان یەک رەنگ و یەک هەلوێستە، و ئەوەی ترسی خستە دلێ ئەردوغان، داخستنی ئالای تورکیا بو لە شاری نوسێبین و پەرینەوەی گەنجان بو روژئاڤای کوردستان. ئەمە، بەرهەمی  ئەو دۆخەیە کە تورکیا و تۆم باراک دروستیان کردووە. پرسی کورد و هسدەش لە سوریا کوتایی نەهاتووە. ئەوەی گرینگە ئاماژە پێبدرێت لە ئێستا دا  هەست کردنە بە بەرپرسیارەتی، هەول دانە بو لاپەرەیەکی نوێ لە گەل دەسەلاتدارانی دیمشق و ئەمریکا. بەهێز کردنی پەیوەندی کورد- ئەمریکا نابێت لە رەوانگەی چاوێلکەی خیانەتی توم باراک و ترامپ ەوە بێتە دارشتن و کارکردن بو بەهێز کردنی. نەخیز، گرینگە کە هسدە پێداچونەوە بە خوی دا بکات، نوێگەرایی لە سیاسەت دا گرینگە، لە پیناو بەهیز کردنی پرسی کورد لە دیمشق، گرینگە پەیوەندی یەکانی لە گەل کونگریس، وزارەتی دەرەوە و هتد بەهیز بکرێت. بونی کورد لە ناوەندی سیاسی دیمشق بو بەهیز کردنی پێگەی کورد و دەستکەوتی گرینگتر هەژی بەشداریکردنی کارایە. سیاسەت بو روژێک و دووروژ نائێتە دارشتن، پشودرێژی گرینگ، ئەمریکای سەردەمی ترامیپش هەتا ٢ سالی دیکە نامێنێت و ئەمریکای ئیستاش لە داهاتودا پێویستی بە پێگەی کورد دەبێت و هەیەتی لە دیمشق. بەرژەوەندی نەتەوەی گرینگە لە بەر چاو بگیرێت، و ئەوەی ئێستا کراوە بەرامبەر بە کورد کە تورکیا سەرکێشی یەتی نابێت ببێتە هوکار ئێمە خومان لە ئەمریکا تورە بکەیین و نێوانمان تێک بدەین و شوێن بو تورکیا چول بکەین. نا، گرینگە لەم رویەوە ماککیاڤێلیانە بیر لە پرسی روژئاڤا بکەین، بویە، ناکرێت و ناشبێت ئەو هاوپەیمانی/دوستی کە لە گەل ئەمریکا لە ماوەی ئەم ٣٠ سالەدا دروست کراوە، خواحافزی لێی بکەین. هەبونی کورد لە واشنگتون گرینگە، دیپلوماسی کورد لە واشنتون گرینگە، و دەبێێت بەردەوام بین.هاوپەیمانی کورد و ئەمریکا نابێت بە فیتی ترامپ بێتە پیوان.