لە کەناری جەژندا.. کاتێک حەسرەت دەبێتە قوربانی

دێرین جەمال
  2026-05-22   

جەژنە ئاینی و نەتەوەییەکان ھەمیشە وەک وێستگەیەک بۆ نوێکردنەوەی شادی، تەبایی و بەھێزکردنی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان سەیر دەکرێن. لەم بۆنانەدا، بازاڕەکان دەبنە چەقی جووڵەی ئابووری و ماڵەکانیش پڕ دەبن لە ئامادەکاری بۆ پێشوازی لەم میوانە ئازیزانە. بەڵام لە ڕاستییەکی مەیدانیدا، زۆرجار بەھۆی گۆڕانکارییە ئابوورییەکان و ناجێگیریی داھاتەوە، ئەم کەشە شادە ڕووبەڕووی جۆرێک لە ساردی و دڵەڕاوکێ دەبێتەوە، کە تێیدا خێزانەکان خۆیان لە نێوان دابینکردنی پێداویستییە سەرەکییەکان و ھێشتنەوەی شکۆی جەژندا دەبیننەوە.
کێشەی ھێزی کڕین و واقیعی بازاڕ.:
کاتێک بە شەقام و بازاڕەکانی شاردا تێدەپەڕین، سستیی جووڵەی کڕین و فرۆشتن بە ڕوونی بەدی دەکرێت. ئەم دۆخە تەنھا پەیوەست نییە بە لایەنێکی دیاریکراوەوە، بەڵکو دەرەنجامی زنجیرەیەک ھۆکاری ئابووریی ئاڵۆزە. لە لایەکەوە، سیستەمی دارایی و پرسی شایستە داراییەکانی فەرمانبەران بەھۆی قەیرانە گشتییەکانەوە تووشی سستی بووە، لە لایەکی تریشەوە، بازاڕ خۆی بەدەست گرانیی نرخی کاڵاکان و ئاڵۆزیی ھاوردەکردنەوە دەناڵێنێت.
ئەم ھاوکێشەیە وایکردووە کە ھاووڵاتییەک یان فەرمانبەرێک، لەبری بیرکردنەوە لە نوێکردنەوەی کەلوپەلی ماڵ و کڕینی جلی نوێ بۆ منداڵەکانی، تەنھا جەخت لەسەر بەڕێکردنی ڕۆژانی جەژن بە کەمترین تێچوو بکاتەوە.
حەسرەتی سوننەتێک کە لە دەست دەچێت:
جەژنی قوربان تایبەتمەندییەکی ڕۆحی و مرۆیی بەرزی ھەیە، کە ئەویش سوننەتی قوربانیکردنە. ئەم عیبادەتە مەزنە کە ساڵی تەنھا یەکجار دێتە ڕێی بڕواداران، دەرفەتێکی زێڕینە بۆ نزیکبوونەوە لە خودا و ھاوکاریکردنی ھەژاران و لێقەوماوان. خەڵکی نیشتمانی ئێمە لەسەر بنەمای بەخشندەیی و چاکەکاری پەروەردە بوون، دڵیان لێدەدات بۆ ئەوەی بەشداربن لەم خێرە گەورەیەدا، گۆشتی قوربانی بگەیەننە دەستی ئەو بێبەش و لێقەوماوانەی کە چاویان لەم ڕۆژانەیە.
 بەڵام واقیعی تاڵی بێمووچەیی یان دواکەوتنی، بەربەستێکی گەورە لە نێوان مرۆڤی بڕوادار و ئاواتە ڕۆحییەکانیدا دروست دەکات. کاتێک فەرمانبەرێک یان کاسبکارێک نازانێت کەی مووچەکەی وەردەگرێت، یان کاتێک سەرجەم داھاتەکەی تەنھا بەشێوەی قەرزدانەوەی دوکان و بازاڕەکان دەڕوات، چۆن دەتوانێت نرخی ئاژەڵێکی قوربانی دابین بکات؟ ئەم بێبەشبوونە ناچارییە، جۆرێک لە حەسرەت و دڵشکان لە ناخی تاکەکاندا دروست دەکات، چونکە دەبینن دەرفەتی بەدەستھێنانی ئەو خێرە گەورەیەیان لەدەست دەچێت، تەنھا لەبەر ئەوەی مافی سەرەتایی خۆیان لە کاتی خۆیدا پێ نەدراوە.
 
ھاوسەنگی لە بەرپرسیارێتیدا: ئەرکی کێیە؟
بۆ تێگەیشتن لەم دۆخە و دۆزینەوەی ڕێگاچارە، ناکرێت تەنھا لایەنێکی دیاریکراو تۆمەتبار بکرێت، چونکە قەیرانی ئابووری ڕەھەندی ناوخۆیی و دەرەکی ھەیە:
 لایەنی کارگێڕی و بڕیاربدەران: ئەرکی سەرەکی بریتییە لە ھەوڵدان بۆ ڕێکخستنەوەی سیستەمی داھات، شەفافییەت لە دابەشکردنی مووچە لە کاتی گونجاودا، و دۆزینەوەی میکانیزمی جێگیر بۆ پاراستنی بژێوی گشتی، بەڵام دەبێت ئەو ئاستەنگە دارایی و دەرەکییانەش ڕەچاو بکرێن کە زۆرجار لە دەرەوەی دەسەڵاتی پلانە ناوخۆییەکاندایە.

 کۆمەڵگا و بازرگانان:
 پێویستی بە ھاوسۆزییەکی زیاتر ھەیە. چاوچنۆکی نەکردن لە دیاریکردنی نرخەکان و ڕەچاوکردنی دۆخی دارایی خەڵک لە لایەن کاسبکاران و خاوەن ئاژەڵەکانەوە، دەکرێت باری سەر شانی خێزانەکان سووک بکات.
تاک و خێزان:پێویستە لەسەر بنەمای ڕێکخستنی بودجە،و دوورکەوتنەوە لە خەرجیی ناپێویست مامەڵە لەگەڵ جەژندا بکەن.

لەکۆتایدا:
ئەوەی لەم ڕۆژانەدا دەگوزەرێت، تەنھا قەیرانێکی دارایی نییە، بەڵکو تاقیکردنەوەیەکی سەختە بۆ پاراستنی بەھا کۆمەڵایەتی و ئاینییەکانمان. مرۆڤی ئێمە شایستەی ژیانێکی شەرەفمەندانەیە کە تێیدا بتوانێت بەبێ دڵەڕاوکێ پێشوازی لە جەژن بکات و سوننەتە ئاینییەکانی بەجێھێنێت.
چارەسەرکردنی دۆخی سستیی بازاڕ و گەڕاندنەوەی شادی بۆ ناو ماڵەکان، پێویستی بە تێگەیشتنێکی ھاوبەش و ھاوکاریی جددی ھەیە،چ لە لایەکەوە لە ڕێگەی ھەوڵی جددیی لایەنە بەرپرسەکان بۆ جێگیرکردنی ئابووری، و لە لایەکی تریشەوە لە نێوان خودی تاکەکانی کۆمەڵگادا بۆ بڵاوکردنەوەی میھرەبانی، ھاوسۆزی، و دەستگرتنی یەکتر لەم بارودۆخەدا.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
تەسنیم: ئۆکرانیا هەزاران فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی لەهەرێمی کوردستان جێگیر کردووەو تاران ئەم کارە بەدوژمنایەتی دەزانێت
مه‌سعود بارزانی: یاسای هه‌ڵبژاردن هه‌مواربكرێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی كه‌س له‌جێی كریستیانه‌كان بڕیار نه‌دات
یەرەکە ڕووبەڕووبوونەوەی لەگەڵ هێزەکانی ئێران لە سنووری مەریوان و کۆساڵان ڕاگەیاند
ئۆکرانیا دەنگۆی ناردنی درۆن و هێزی سەربازی بۆ هەرێمی کوردستان ڕەت دەکاتەوە
پارتی ئازادیی کوردستان (پاک) بۆ ئاوێنە: کۆبوونەوەکەی عێراق و ئێران تەنیا بۆ پاسەوانیی سنوور بووە و دەنگۆی دەرکردنمان شەڕی دەروونییە
وته‌بێژی حكومه‌تی عێراق: هه‌ماهه‌نگی باشمان له‌گه‌ڵ توركیاو ئێران هه‌یه‌ بۆ كردنه‌ ده‌ره‌وه‌ی چه‌كدارانی كورد
شاخه‌وان عه‌بدوڵا: كورد له‌ كه‌ركوك په‌راوێزخراوه‌و ده‌بێت پێشمه‌رگه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ ئه‌و ناوچانه‌ی بۆشایی ئه‌منیان تێدایه‌
شەڕ و پێکدادان لە یەمەن پێ دەنێتە قۆناغێکی سەختەوە؛ فڕۆکەخانەی عەدەن کرایە ئامانج و تەعز لەبەردەم کارەساتی مرۆییدایە
گرژییەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا گەیشتنە لووتکە؛ مەرجی قورس، گەمارۆی دەریایی و پلان بۆ هێرشێکی نوێ
حکوومەتی عێراق باجی گومرگی سەر سیستەمی وزەی خۆری هەڵگرت
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×