چرای بەناوبانگبوون: لە نێوان درەوشانەوەی کاتی و قورسایی بەرپرسیارێتیدا

دێرین جەمال
  2026-07-02     364

مرۆڤ لە گەشتە درێژەکەیدا بە نێو قۆناغە جیاوازەکانی ژیاندا، بەردەوام لە گۆڕان و گەشەکردندایە. کاتێک مرۆڤێک لە کایەیەکی دیاریکراودا —جا ئاینی بێت، پەروەردەیی، تەندروستی و پزیشکی، ڕۆشنبیری، ھونەری، یان سیاسی، ھەنگاو دەنێت، کەم کەم شوێنپەنجەی خۆی جێدەھێڵێت. بەناوبانگبوون و ناسراویش، یەکێکە لەو وێستگانەی کە زۆرجار بەھۆی کارێکی گەورە، بەرپرسیارێتییەکی باڵا، یان تەنانەت بەھۆی ھەڵوێستێکی بچووک بەڵام کاریگەرەوە دێتە کایەوە.
ھەندێک جار وا دەبێت مرۆڤێک ساڵانێکی زۆر بە بێدەنگی و لەپشتی پەردەکانەوە —وەک پزیشکێک یان کارمەندێکی تەندروستی لە ناوەندێکی چارەسەریدا— خزمەت دەکات، کەچی تەنھا یەک دیمەنی پڕ لە بەزەیی لەگەڵ نەخۆشێکدا، یەک بڕیاری خێرا بۆ ڕزگارکردنی ژیانێک لە کاتێکی حەتمیدا، یان یەک ھەڵوێستی مرۆیی بچووک، ناوی ئەو مرۆڤە دەخاتە سەر زاری ھەموان و دەبێتە پردی ناسینی. لێرەوە، ناسنامەی مرۆڤەکە قۆناغێکی نوێ بەخۆوە دەبینێت.
 ناسکیی ناوبانگ: وەک منداڵێکی تازە پێگرتوو
بەناوبانگبوون تەنھا دەستکەوت یان ئیمتیاز نییە، بەڵکو لە ڕاستیدا دەستپێکی تاقیکردنەوەیەکی گەورەیە. مرۆڤی بەناوبانگ دەبێت بزانێت کە ناوبانگەکەی:
ڕێک وەک  منداڵێکی تازە پێگرتوو  وایە، ھێشتا ھەنگاوەکانی جێگیر نین، ناسکە و پێویستی بە چاودێریی بەردەوام ھەیە. ئەگەر بۆ چرکەیەک چاوت لەسەری لابەریت، ڕەنگە بکەوێت و زیانی پێبگات.

کاتێک مرۆڤ لە بواری تەندروستیدا یان ھەر بوارێکی تردا دەبێتە جێی سەرنجی کۆمەڵگە، ھەموو جوڵە و وشەیەکی دەخرێتە ژێر تاقیکردنەوەوە. پاراستنی ئەم پێگەیە پێویستی بە ھۆشیارییەکی قووڵ ھەیە، چونکە بەناوبانگبوون جۆرێکە لە بەرپرسیارێتیی ئەخلاقی و کۆمەڵایەتی. ئەو چرایەی کە ئەمڕۆ ڕێگای پێ ڕووناک دەکەیتەوە، ئەگەر ئاگاداری نەبیت، ڕەنگە سبەی خۆتی پێ بسووتێنیت.
چۆن مرۆڤ ڕێز لە ناوبانگی خۆی بگرێت؟
بۆ ئەوەی ناوبانگ ببێتە ڕێزلێنان نەک بارگرانی، پێویستە مرۆڤ چەند بنەمایەک بپارێزێت:
 پاراستنی ڕەسەنایەتی:گرنگە مرۆڤ لەگەڵ گۆڕانی قۆناغەکانی ژیانیدا، ناوەوەی خۆی و ئەو بنەمایانە لەدەست نەدات کە لەسەری پەروەردە بووە. ناوبانگ نابێت ببێتە ھۆی دابڕان لە واقیع و سادەیی.
 مامەڵەی ھۆشیارانە لەگەڵ پێگەدا: ھەر کایەیەک (سیاسی، تەندروستی, ھونەری، یان ڕۆشنبیری) زمان و ڕەفتاری تایبەت بە خۆی ھەیە، ڕێزگرتن لە ناوبانگ واتە بەکارھێنانی ئەو پێگەیە بۆ خزمەتی چاکەی گشتی و سووکوکردنی ئازاری مرۆڤەکان.
 سەنگینی لە کاتی تەنگژەکاندا: مرۆڤی بەناوبانگ دەبێت ھەمیشە پێش بڕیاردان یان دەربڕینی ھەڵوێست، لێکدانەوە بۆ لێکەوتەکانی بکات.
 یەک کردار و گۆڕینی تەواوی ناسنامە
مرۆڤایەتی مێژوویەکی دووری لەگەڵ ئەم ھاوکێشەیەدا ھەیە: ھەندێک جار گەورەترین مێژوو بە یەک ھەڵەی بچووک دەسڕێتەوە، و زۆرجاریش ناوێکی نەبیسراو بە یەک جومگەی مرۆیی دەبێتە سیمبولی سەردەمێک.
تەواوی ناسنامەی مرۆڤێک، کە ڕەنگە بە ساڵان دروستی کردبێت، دەکرێت بەھۆی یەک ھەڵوێستی نەشیاو، یان یەک کرداری بێباکانەوە بە تەواوی ڕووخساری بگۆڕێت و لە لوتکەوە بیھێنێتە خوارەوە. بە پێچەوانەشەوە، کردارێکی پڕ لە حیکمەت، لێبوردەیی و دڵسۆزی دەتوانێت مرۆڤێک لە لێواری فەرامۆشییەوە بباتە ڕیزی نەمرانی مێژووەوە.
لە کۆتاییدا:
 بەناوبانگبوون دیاریکردنی سنورێکی نوێیە بۆ ژیان. مرۆڤی ژیر ئەو کەسەیە کە کاتێک تیشکی ڕووناکی دەکەوێتە سەر، ھەمیشە سادەیی و مرۆڤبوونی خۆی لەبەرچاو دەگرێت، چونکە دەزانێت مانەوە لە دڵی خەڵکیدا پێویستی بە پاراستنی ئەو منداڵە تازە پێگرتووە ھەیە کە ناوی ((بەرپرسیارێتی))یە.

وتاری زیاتر

زۆرترین بینراو
قاسم ئەعرەجی: کشانەوەی هاوپەیمانان لە عێراق، سیستمی بەرگریی ئاسمانیی هەرێمی کوردستانیش دەگرێتەوە
مەزڵوم عەبدی: ڕێککەوتنی دیمەشق تەسلیمبوون نەبوو، بەڵکو قۆناغێکی نوێی خەباتە لەناو دەوڵەتدا
دوای چۆڵکردنی ۱۸ کەمپ لەلایەن ۳ هەزار و ۸۰۰ گەریلا، پاسەوانی سنوور و پێشمەرگە لە ناوچە سنوورییەکان جێگیر دەبن
لەشەشەمین ساڵیادی مەرگی فوئادە ڕەشدا، سۆڵیدارێتییەکەی فوئادە ڕەش‌و ڕێکخراوەکانی ئێستا
مەسعود پزیشکیان: سەرەخۆشی لە خەڵکی کوردستان دەکەم
وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئیسرائیل: به‌داخه‌وه‌ كورد هێشتا خاوه‌نی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆ نییه‌، خوازیاری به‌هێزكردنی په‌یوه‌ندییه‌كانمانین
بوومەلەرزەی سیاسی لەئەڵمانیا: سەرکەوتنی مێژوویی AfD لەویلایەتی ساکسۆنی-ئانهاڵت
تولای حاتەم ئۆغوللاری و تونجەر باقرخان وەک هاوسەرۆکانی دەم پارتی هەڵبژێردرانەوە
دوو موڵکی موجتەبا خامنەیی بە 36 ملیۆن پاوەند دەفرۆشرێن
خوێندنەوەیەکی ڕەخنەیی بۆ کتێبی "ساڵانی لەبیرکراوی ناسیۆنالیزمی کورد لەئێران"
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×