پیربوون و مەرگی ناوادەی نوسەر

د. نیاز نه‌جمه‌دین
  2023-09-23   

نوسەر دەشێت زیاتر لە تەمەنی خۆی بژی و یادبکرێتەوە. پێچەوانەکەشی راستە. دەشێت نوسەر زۆر کەمتر لە تەمەنی نوسینی بژی، زۆر زووتر لە تەمەنی نوسینەکانی، تۆ بڵێ دوای دە ساڵ لە نوسین، پیر ببێت و رەنگیشە کۆتایی هاتبێت با لە نوسینیش بەردەوام بێت. نوسەرانێک هەن زوو پیر دەبن و وەک نوسەر دەمرن بەر لەوەی قەڵەمەکەیان، یان بڵێم پەنجەیان، لە نوسین بوەستێت.

نیشانەیەکی پیربوون لە نوسیندا ئەوە نیە نوسەرەکە چووەتە تەمەنەوە و گەنجێتیی تێپەڕاندووە، بەڵکو ئەوەیە لەگەڵ ناوی نوسەرەکەت بینی، واتە بەر لە خوێندنەوەی، پێشبینیی دەکەیت کە چی دەڵێت و بە چی شێوازێک بیروبۆچونەکانی دەخاتەڕوو. نوسەرەکە هیچی تازە ناخاتەسەر بۆچونەکانی و زمانی نوسین و شێوازی گێڕانەوەی باس و ئایدیاکانی هەمان شتە. بەکورتیی، توشی مایەپوچبوون بووە.

گەنجێتیی لە نوسیندا ئەوەیە نوسەر هەوڵ بدات دادپەروەرانە تیشک بخاتەسەر یار و نەیار، روناکیی و تاریکیی، جوانیی و ناشیرینیی پاڵەوانەکانی خۆی و ئەوانی دیکەش، هیچ نەبێت تۆزێک تۆوی گوڵی نوێ بە باخی نوسینییەوە بکات، کەشفی شتێکی نوێ بکات، زەمەنێک بەشێوەیەکی تر و تەکنیکی تر باس بکاتەوە، هتد.

بەشێکی گەورەی توێژینەوەکانی بواری ئابووریی کە لەسەر ئابووریی هەرێم و عێراق کراون لەم چوارچێوەیەدان، لەوە تێناپەڕن پێمان بڵێن ئابوورییەکە لەسەر نەوت دەژی، زۆرینەی دەرئەنجام و پێشنیارەکانیشیان بەوە قفڵ دەکەن کە دەڵێن دەبێت ئابوورییەکە هەمەڕەنگ بکرێت و لە یەک سەرچاوەوە داهات پەیدا نەکات. بەشێکیان، کە کەم نین، تەنها کاغەز خەسار دەکەن. ئەمە لە سەدەی بیستویەکدا روودەدات لە کاتێکدا لە ئادەم سمیث و مارکسەوە تا ئەمڕۆ هزری ئابووریی دەوڵەمەند دەکرێت. لەو کاتەوە تا ئەمڕۆ هەر یەک لە گۆشەیەکەوە گرفتەکانی کۆمەڵگەیان روونکردووەتەوە و جەهلی ئێمەیان سوتاندووە.

لە بواری سیاسییشدا هەمان شتە. نوسین لە دژی یەکێتیی و پارتیی لە دوو دەیەی رابردوودا مێشکی بردین، بەبێ ئەوەی ئیزافەیەکی تێدابێت. یان باسی ئیسلامییەکانە بەبێ ئەوەی خوێندنەوەیەکی قوڵی پێ بێت. دەشێت لە فەلسەفەشدا هەمان شت بێت. بەشی زۆری ئەم قسانە تەنها بۆشاییەک لە ئینتەرنێتدا داگیر دەکەن.

پیربوون و بە دوایدا مەرگ دەشێت لە زۆر بواری تریشدا ببینیت. ئەکتەر هەیە سی ساڵە یەک جۆر تەمسیل دەکات. موزیککار هەیە دەست بۆ ئامێری موزیکەکەی ببات، یەکسەر پێشبینیی دەکەیت کە چی موزیکێک دەژەنێت و چۆن دەیژەنێت. هەمان شتیش بۆ چیرۆکنووس، رۆماننووس، شاعیر، میدیاکارانی هەندێک بەرنامە، سیاسیی، تەنانەت پیاوانی وتاری مینبەرەکانیش راستە.

زۆر دەرکەوتن رەنگە یەکێک لە هۆکارەکانی بێتامبوونی نوسین و خۆدووبارەکردنەوە بێت، بەڵام مەرج نییە نوسەر بکوژێت. هۆکارێکی تریش ئامانجی نوسینەکە خۆیەتی، بۆ نمونە، توێژینەوەکان بۆ ئەوە دەنوسرێن پلەی زانستیی نوسەرەکەی بەرزبکرێتەوە، ئامانجەکەی کەشفکردن نییە.

لە نوسیندا، پیربوون دۆخێکە ئیدی توانای خۆرەخنەگرتنت نەماوە، ئاگات لەوە نەماوە نوسینەکانت تەنها لای خۆت گرنگن و لەناو دووبارەبوونەوەدا خۆت خنکاندووە، شتێکت پێ نەماوە بۆ وتن. پیربوون ئەو کاتەیە ئەرشیفی خۆت پیرۆز دەکەیت و وەک گەوهەری زانستیی، ئەدەبیی، یان هونەریی، هتد، دەیانبینیت، رەخنەگرانە نایانخوێنیتەوە و شتێکی نوێش ناخەیتەسەر خەرمانی زانستییت.

وەک چۆن وەرزش لە پیربوون و مەرگی ناوادەی جەستەمان دەمانپارێزێت، ئاواش پێچەوانەی ئەوانەی باسم کردن کۆمەڵە وەرزشێکن (رێگەیەکن) بۆ خۆپاراستن لە پیربوون و مەرگی ناوادە لە نوسیندا.

زۆرترین بینراو
توركیا كوژرانی سه‌ربازێكی وڵاته‌كه‌ی له‌ هه‌رێمی كوردستان راگه‌یاند
محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود: ئێوه‌ ئه‌وه‌نده‌ موهیمن ئه‌مریكاو ئێران رێكده‌خه‌ن، ئه‌ی بێزه‌حمه‌ت بۆ خۆتان رێكناكه‌ون
سەبارەت بەبڕیارەکەی دادگای باڵای فیدراڵیی عێراق بە "نادەستووریبوون"ـی یاسای ژمارە 21ـی ساڵی ‏‏2003ـی پەرلەمانی كوردستان
حكومه‌تی عێراق: له‌ماوه‌یه‌كی نزیكدا نرخی 100 دۆلار له‌ بازاڕی ره‌شدا بۆ 155 هه‌زار دینار داده‌به‌زێنین
نه‌تانیاهو: له‌ماوه‌ی دو ساڵی داهاتودا رژێمی ئێران ده‌ڕوخێنین
شەپۆلێکی نوێی هێرشی مووشەکی و درۆنی بۆ سەر سعودیە؛ ٤ بریندار لە ڕیاز و زیان بەر دامەزراوەیەکی ئارامکۆ کەوت
رێكخراوی یه‌كڕیزیی رۆژهه‌ڵاتی كوردستان داوای رونكردنه‌وه‌ له‌ سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌كات
دڵشاد شه‌هاب: هه‌ندێك له‌ هێزه‌كانی رۆژهه‌ڵات له‌ كاتی جه‌نگدا خه‌ریكی نمایشی سه‌ربازی بون
لە ناو زیندانەوە بۆ ڕیزبەندی پێنج گەورەترین نووسەری مێژووی تورکیا؛ تیراژی کتێبەکانی دەمیرتاش یەک ملیۆنی تێپەڕاند
بەها ئەعرەجی: نەوتی عێراق بە پارێزگاریی ئەمریکا لە ڕێگەی عومانەوە هەناردە دەکرێت و ئێران هاوکارمان نەبووە
© 2026 Awene Online, Inc. All Rights Reserved.
×